Ένας από τους μεγάλους «αγνοημένους» της ιστορίας της τέχνης

ARTS
19 Ιανουαρίου 2020 22:18:00

H έκθεση «Christian Zervos & Cahiers d’Art. H Αρχαϊκή Στροφή» διοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη, τη Γαλλική Σχολή Αθηνών και το Μουσείο Zervos στο Vézelay της Γαλλίας, με σκοπό να φωτίσει το εύρος και τη σημασία του έργου του ελληνικής καταγωγής εκδότη και κριτικού Christian Zervos καθώς και τις σχέσεις του με την Ελλάδα.

Η έκθεση, που παρουσιάζεται έως την 1η Μαρτίου στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου), τελεί υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Γαλλίας στην Ελλάδα και πραγματοποιείται με τη συνεργασία των εκδόσεων Cahiers d’Art και χάρη στη γενναιόδωρη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.

Βασίζεται στα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος της Γαλλικής Σχολής Αθηνών με τίτλο «Christian Zervos au miroir de la Grèce», το οποίο διεξάγεται από το 2017 με τη συνεργασία ομάδας ερευνητών που δραστηριοποιούνται στη Γαλλία και την Ελλάδα.

Ο Χρίστος ή Christian Zervos (Αργοστόλι 1889 – Παρίσι 1970) διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του πολιτιστικού κλίματος στο Παρίσι του Μεσοπολέμου μέσω του περιοδικού του Cahiers d’Αrt, το οποίο ίδρυσε το 1926 και εξέδιδε έως το 1960. Πρόκειται για ένα από τα μακροβιότερα μοντερνιστικά περιοδικά, αφού αριθμεί 97 τεύχη. Ήδη από το πρώτο τεύχος, τα Cahiers d’Αrt είχαν επικεντρωθεί στην προβολή της μοντέρνας τέχνης και στον διάλογο μεταξύ έργων διαφορετικής προέλευσης και διαφορετικών ιστορικών εποχών. Ο Zervos είναι, επίσης, γνωστός και ως ο εκδότης του εμβληματικού καταλόγου του ζωγραφικού έργου του Pablo Picasso από το 1932 και εξής, γνωστού σήμερα ως «le Zervos», αλλά και για τις αρχαιολογικές του εκδόσεις για προϊστορικούς πολιτισμούς -για παράδειγμα της νεολιθικής ή μινωικής Κρήτης και των Κυκλάδων. Η συμβολή του υπήρξε ιδιαιτέρως σημαντική στη διάδοση της αρχαιοελληνικής τέχνης –ειδικότερα της προϊστορικής– καθώς και στον επαναπροσδιορισμό των αρχαίων πολιτισμών και των αρχαϊκών μορφών μέσα στο πλαίσιο του μοντερνισμού.

Ο Zervos εκκινούσε πάντοτε συσχετίζοντας τις διαχρονικές, οικουμενικές μορφολογικές τάσεις με τις λεγόμενες «πρωτόγονες» ή «αρχαϊκές» τέχνες και τα «αρχέγονα» ένστικτα της ανθρωπότητας. Πρότεινε έτσι μία νέα οπτική πάνω στα αρχαιολογικά ευρήματα, η οποία τα ενεργοποιούσε στο παρόν, εγγράφοντας τη μοντέρνα τέχνη μέσα σε μια ιστορική προοπτική. Το αφιέρωμα στον Zervos και τα Cahiers d’Art, το πρώτο που γίνεται στην Ελλάδα, με θέμα την «αρχαϊκή στροφή» του περιοδικού αλλά και του κόσμου της τέχνης την εποχή του Μεσοπολέμου, αναδεικνύει την ερευνητική και εκδοτική μεθοδολογία, η οποία καθόρισε την πορεία του. Τα χαρακτηριστικά της είναι μεταξύ άλλων: η προτίμηση για περιόδους που στερούνται γραπτών τεκμηρίων, η επιτόπια έρευνα, η προγραμματική σύσταση ενός φωτογραφικού αφηγήματος των πολιτισμών του «προϊστορικού Νότου», η πολυ-χρονική αντίληψη της ιστορίας με μέσο τη φωτογραφία, η εθνογραφική μεθοδολογία και η κοσμοποιητική προσέγγιση του παρελθόντος.

H ιστορία των εκδόσεων Cahiers d’art συμπίπτει με μία διπλή, αμφίδρομη σχέση του Zervos με την Ελλάδα. Κατά τον Μεσοπόλεμο, η σχέση αυτή ενέπνευσε την αρχαϊκή στροφή της μοντέρνας τέχνης, η οποία θεμελιώθηκε σε έργα αντιπροσωπευτικά της «πρωτόγονης τέχνης του Αιγαίου», όπως τα κυκλαδικά ειδώλια. Μεταπολεμικά, με αφορμή μια φυσική αλλά και διανοητική «επιστροφή» του Zervos στην πατρίδα από το 1945 και μετά, επιχειρήθηκε μέσα από τις εκδόσεις του η αναθεώρηση της «καταγωγής» του μεσογειακού πολιτισμού με απώτερο στόχο την ανίχνευση των πηγών του πρωτογονισμού στη Νότια Ευρώπη: στη Σαρδηνία, στις Κυκλάδες, στην Κρήτη. Η διπλή αυτή διαδρομή, παρουσιάζεται στην έκθεση μέσα από έργα και τεκμήρια που αναδεικνύουν τη σχέση μοντέρνου-αρχαϊκού, ως αντι-κλασική διεκδίκηση, ως αισθητική αλλά και ηθική αξία.

Δύο παράλληλες διαδρομές

Η έκθεση αποτελείται από δύο παράλληλες διαδρομές. Η πρώτη αφορά στην πορεία του Zervos και τη σημασία των εκδόσεων και των εκθέσεών του στον χώρο της τέχνης, της κριτικής αλλά και της αρχαιολογίας στο Παρίσι και την Αθήνα από το 1926 έως το 1970. Η δεύτερη επικεντρώνεται σε εμβληματικά έργα από την προσωπική του συλλογή, τα οποία αντιπροσωπεύουν τις καλλιτεχνικές κατευθύνσεις του, τις προτεραιότητες και τις προτιμήσεις του σε επίπεδο καλλιτεχνών και κινημάτων. Η συλλογή αυτή, που φυλάσσεται στο Μουσείο του Vézelay, ταξιδεύει για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Η έκθεση ξεκινά από τα πρώτα χρόνια, κατά τα οποία ο Zervos εξασκεί το επάγγελμα του κριτικού μέσα από τη συνεργασία με περιοδικά των εκδόσεων Albert Morancé, και παρουσιάζει το χρονικό ίδρυσης και λειτουργίας του περιοδικού Cahiers d’art μέσα από πρωτότυπα ντοκουμέντα. Επίσης, αναδεικνύονται οι αρχαιολογικές έρευνες του Zervos, τα ταξίδια στη Μεσόγειο, η συλλογή υλικού και οι επαφές με αρχαιολόγους, τα άλμπουμ για τις Κυκλάδες, την Κρήτη, την Σαρδηνία. Στον πυρήνα αυτής της αφήγησης παρουσιάζονται 60 περίπου σπάνια και μοναδικά έργα μοντέρνας τέχνης από την προσωπική συλλογή του Zervos, έργα καλλιτεχνών όπως οι Matisse, Miró, Picasso, Laurens, Calder, Lam, Kandinsky, Γκίκας, Σκλάβος, Giacometti, κ.ά.

Η έκθεση ακολουθεί χρονολογική πορεία. Με έναρξη τα πρώτα εκδοτικά εγχειρήματα και τα σπουδαστικά ενδιαφέροντα του Zervos, από την Αλεξάνδρεια στο Παρίσι, το πρώτο μέρος αφορά την πρώτη δεκαετία του περιοδικού Cahiers d’αrt (1926–1937), διάστημα κατά το οποίο η δραστηριότητά του απασχολεί το προσκήνιο του παρισινού καλλιτεχνικού γίγνεσθαι. Είναι η εποχή κατά την οποία ο Zervos συνδέεται με πρόσωπα που βρίσκονται στην αιχμή της πνευματικής «avant-garde» της εποχής, όπως ο Le Corbusier, o Fernand Léger, o Paul Éluard, ο Wassily Kandinsky, o Georges Henri Rivière, ο Paul Klee κ.ά. Παράλληλα, ενδιαφέρεται για την αρχαιολογία και την ανθρωπολογία, πραγματοποιεί το πολυπόθητο ταξίδι επιστροφής στην Ελλάδα και εκδίδει το βιβλίο «L’art en Grèce» (1934), ένα είδος μανιφέστου υπέρ της αρχαϊκής στροφής για την μοντέρνα τέχνη.

Τότε, εκδίδει επίσης τον πρώτο τόμο από τον εκτενή κατάλογο του έργου του Pablo Picasso (του καλλιτέχνη που καθόρισε την ταυτότητα των Cahiers d’Art). Η σχέση με τον Picasso εξασφαλίζει στον Zervos αναγνώριση και επιτυχία. Ο ρόλος του ως εκδότη στους σουρεαλιστικούς κύκλους της δεκαετίας του 1930 και οι σχέσεις του με βασικούς εκπροσώπους του κινήματος όπως ο André Breton, o Paul Éluard, o Man Ray, o Marcel Duchamp, o Max Ernst, o André Masson, o Georges Hugnet κ.ά., είναι εξίσου υψηλής σημασίας. Η έκθεση, επίσης, ασχολείται με τη στροφή του ενδιαφέροντος του Zervos σε αρχαιολογικές εκδόσεις που προτείνουν μια αναθεωρημένη, «αρχαϊκή» ιστορία της Μεσογείου. Το τελευταίο μέρος της έκθεσης, που εκτείνεται από το 1943 μέχρι τον θάνατό του, αφορά ακριβώς σε αυτή την αμφίδρομη όσο και αμφίθυμη σχέση του με το τρίπτυχο Μεσόγειος–Αρχαιολογία–Ελλάδα. Τεκμηριώνονται εδώ άγνωστες μέχρι σήμερα σχέσεις του Zervos με προσωπικότητες της ελληνικής διανόησης όπως ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Μιχάλης Τόμπρος, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Άγγελος Προκοπίου και ο Γεράσιμος Σκλάβος, που αναδεικνύουν τη συμβολή του στη διαμόρφωση του ελληνικού μοντερνισμού.

Το σημείο εκκίνησης αυτής της έκθεσης είναι η διαπίστωση ότι ο Christian Zervos αποτελεί έναν από τους μεγάλους «αγνοημένους» της ιστορίας της τέχνης. Η έκθεση φιλοδοξεί να καλύψει αυτό το κενό, εισάγοντας παράλληλα το ευρύ κοινό στο πολύπλευρο και βαρυσήμαντο έργο του κριτικού.

πηγή:ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Έκθεση του ζωγράφου A.Κόεν για μια μέρα λόγω κορονοϊού

Η έκθεση με τίτλο «Alfred Cohen: an American Artist in Europe» στο Bush House στο King's College του Λονδίνου, η οποία προετοιμαζόταν εδώ και χρόνια εγκαινιάστηκε και τερματίστηκε την ίδια μέρα λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.Στις 16 Μαρτίου, την ημέρα που τέθηκαν σε ισχύ περιοριστικά ...

Διαβάστε περισσότερα

Έτσι...

Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Tο νέο σκίτσο του Αρκά για τον κορωνοϊό

Ο αγαπημένος σκιτσογράφος δεν μπορούσε να αφήσει ασχολίαστη την συμπεριφορά χιλιάδων συμπολιτών οι οποίοι, αψηφώντας τις αυστηρές συστάσεις της κυβέρνησης και των επιστημόνων να μείνουν σπίτι, εγκατέλειψαν το κλεινόν Αστυ και ξεχύθηκαν σε νησιά και εξοχικά. Ετσι, στο νέο του σκίτσο, ο Αρκάς έχει ως "πρωταγωνιστές" ...

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπωσιακό γκράφιτι 16χρονου σε ταράτσα της Αθήνας εμπνευσμένο από τον κορονοϊό

Ένας 16χρονος εμπνεύστηκε από τα γεγονότα του κορονοϊού και δημιούργησε ένα εντυπωσιακό γκράφιτι σε ταράτσα της Αθήνας. Η πανδημία του κορονοϊού έχει οδηγήσει τις περισσότερες κυβερνήσεις, όπως και της ελληνικής, να λάβουν αυστηρά μέτρα για την καταπολέμηση της εξάπλωσης του ιού. Τα όσα διαδραματίζονται στον πλανήτη γίνονται ...

Διαβάστε περισσότερα

Κορονοϊός: Ζωγράφοι θυμίζουν τις χαρές του «Μένουμε σπίτι!»

Εξακολουθεί να οξύνεται η κρίση της μετάδοσης του κορονοϊού και η μοναδική, σύμφωνα με τους ειδικούς, αντιμετώπισή της είναι να υποβάλουμε τους εαυτούς μας σε οικειοθελή καραντίνα, να μείνουμε σπίτι. Αν και η ιδέα και μόνον ότι δεν μπορούμε να βγούμε έξω μας τρελαίνει, ζωγράφοι, παλιοί ...

Διαβάστε περισσότερα

Κόμικς στη μάχη για τον κορωνοϊό

Την ώρα που ο κορωνοϊός κάνει αισθητή την παρουσία του στον πλανήτη, δημιουργοί κόμικς και εικονογράφοι καταφεύγουν στις «πλατείες» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για να εκφράσουν συναισθήματα αλληλεγγύης, να μοιραστούν εμπειρίες και παράπονα, και να μας κάνουν να χαμογελάσουμε λίγο. Δεν είναι λίγοι αυτοί από την ...

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλειοθήκη...

Σκίτσο του Δημήτρη Χαντζόπουλου στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (08.03.20)

Διαβάστε περισσότερα

Toν χαβά και τον ...αυλό του!

Σκίτσο του Ανδρέα Πετρουλάκη στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση βιβλίου & Εγκαίνια έκθεσης στη Ζώγια

Με μεγάλη χαρά, η Ζώγια υποδέχεται τον ποιητή Κυριάκο Συφιλτζόγλου την Τετάρτη 11 Μαρτίου για την παρουσίαση του βιβλίου του «Σπίτι Παιδιού», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις «Αντίποδες», στις 19.30. Την ίδια ημέρα, θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας του ιδίου, με τίτλο «Έγχρωμη ...

Διαβάστε περισσότερα

«Πέντε στάσεις»: το νέο βιβλίο του Μάκη Τσίτα από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο η νουβέλα του Μάκη Τσίτα «Πέντε στάσεις», ένας συνταρακτικός μονόλογος μιας γυναίκας για τα όνειρα και τις ματαιώσεις που κρύβονται πίσω από κάθε επιλογή, κάθε προσπάθεια και θυσία. Η Τασούλα είχε όλους τους δρόμους ανοιχτούς μπροστά της, αλλά τους έκοψε ο ...

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του νέου βιβλίου του Αλέξη Σταμάτη στον Ιανό

Την Πέμπτη 12 Μαρτίου στις 20:30 στο βιβλιοπωλείο Ιανός, Σταδίου 24 Αθήνα, ο Αλέξης Σταμάτης θα παρουσιάσει το νέο του μυθιστόρημα «Αθώα πλάσματα» Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι Νίκος Κουρμούλης δημοσιογράφος ,κριτικός λογοτεχνίας και Κωνσταντίνος Τζαμιώτης συγγραφέας. Αποσπάσματα θα διαβάσουν οι Κώστας Βασαρδάνης ηθοποιός και Μάνος ...

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ζωγραφικής του Michael Prodanou στο Μουσείο Μπενάκη

Την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2020, στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 εγκαινιάζεται η έκθεση με έργα του ελληνικής καταγωγής ζωγράφου Michael Prodanou. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 7 Μαρτίου έως και τις 24 Μαΐου 2020 και διοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη. Όπως αναφέρει ο ίδιος ...

Διαβάστε περισσότερα

Η έκθεση "η γοητεία του οικείου" στο Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα

Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Ίδρυμα Βίκτωρα Ν. Ιωαννίδη και το Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα οργανώνουν αναδρομική έκθεση του πρωτοπόρου Κύπριου καλλιτέχνη Βίκτωρα Ιωαννίδη (1903-1984). Η έκθεση, η οποία τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου ...

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Φωτογραφίας "Monochrome" στη Blank Wall Gallery

Την Παρασκευή 6 Μαρτίου η Blank Wall Gallery θα φιλοξενήσει την ομαδική έκθεση φωτογραφίας “Monochrome” όπου θα παρουσιαστούν φωτογραφίες καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο. Μονόχρωμες δημιουργίες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα της φωτογραφίας, από πορτραίτα μέχρι φωτογραφία δρόμου. Οι καλλιτέχνες παρουσιάζουν τη δουλειά τους με τη ...

Διαβάστε περισσότερα

Θερμή υποδοχή για την "αντανάκλαση μιας πόζας"

Το πρώτο θεατρικό έργο- βιβλίο του ηθοποιού- σκηνοθέτη –χορογράφου -εικαστικού Τάκη Λουκάτου με τίτλο Η αντανάκλαση μιας πόζας παρουσιάστηκε από τις εκδόσεις ΑΣΤΑΡΤΗ, στο φιλόξενο χώρο του POLIS ART CAFE, στη Στοά του Βιβλίου. Μια ξεχωριστή βραδιά με «αντανακλάσεις» θεατρικού λόγου, ινδικής μουσικής, λυρικού τραγουδιού, πιάνου ...

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του συλλογικού τόμου της Μαρίας Αθανασέκου

Με αφορμή την πρόσφατη κυκλοφορία του συλλογικού τόμου που επιμελήθηκε η Μαρία Αθανασέκου «Γιατί με αφορά η τέχνη, οι πολλές διαστάσεις της και πως αξιοποιείται στη ζωή μας» από τις Eκδόσεις «ἡδυέπεια», πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 21 Φεβρουαρίου, η παρουσίαση του με μεγάλη επιτυχία στο βιβλιοπωλείο ...

Διαβάστε περισσότερα

Η εικονική πραγματικότητα στα γηροκομεία ...

Μια εικονική ξενάγηση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης με τη χρήση εικονικής πραγματικότητας θα προσφέρουν το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και η ομάδα θεάτρου seveneleven, κατά το δεύτερο κύκλο εργαστηρίων που πραγματοποιούν σε μη κερδοσκοπικά γηροκομεία της Αθήνας, στο πλαίσιο του προγράμματος «Σοφή παρέα στο Μουσείο». Kατά ...

Διαβάστε περισσότερα

Παράταση της έκθεσης «Ερριμμένες Σκιές» στο Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη

H έκθεση «Eρριμμένες σκιές» που πραγματοποιείται στο Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη παρατείνεται λόγω μεγάλης επισκεψιμότητας μέχρι και τη Μεγάλη Τρίτη 14 Απριλίου 2020. Η έκθεση που επιμελείται η Πρόεδρος του Ιδρύματος Γιάννη Τσαρούχη Νίκη Γρυπάρη, πραγματοποιείται με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, ενώ την ...

Διαβάστε περισσότερα

"Πειρασμός''!

Σκίτσο του Ηλία Μακρή στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μασκοφόροι...

Γελοιογραφία του Ανδρέα Πετρουλάκη στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Με ένα υπέρθεαμα γιορτάζει η Εναλλακτική Σκηνή τα 80 χρόνια της ΕΛΣ

Με αφορμή τον εορτασμό των 80 χρόνων από την ίδρυση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, η Εναλλακτική Σκηνή παρουσιάζει την ημέρα της επετείου, στις 5 Μαρτίου 2020, την εμβληματική μετα-όπερα Europeras 1 & 2 του πάπα της αβανγκάρντ Τζων Κέιτζ για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Πρόκειται για ...

Διαβάστε περισσότερα