Τα Ταμπάκικα του Βραχωριού-Της Ελένης Γιαννακοπούλου

TIME-DOC
10 Ιανουαρίου 2018 23:46:00

Για τα ταμπάκικα στο μετεπαναστατικό Βραχώρι (α΄ μισό 19ου αι.) δε διαθέτουμε πληροφορίες. Επειδή πρόγονοι βυρσοδεψών του Μεσοπολέμου βρίσκονται ήδη στο Βραχώρι στα τέλη του 19ου αιώνα, υποθέτουμε ότι η βυρσοδεψία αναβιώνει στην πόλη στα (1880-1900) συνεχίζοντας την παράδοση της Τουρκοκρατίας. Εξάλλου αυτή την εποχή, κυρίως μετά τον καταστροφικό για την πόλη σεισμό του 1889, κατακλύζουν το Αγρίνιο όχι μόνο μαστόροι από την Κόνιτσα και τα Τσουμέρκα, την Κλεπά και τη Λομποτινά, αλλά και πολλοί άλλοι επήλυδες από την ορεινή Τριχωνίδα, τη Ναυπακτία και την Ευρυτανία (Κόνισκα, Πλάτανο, Λορβιτσά, Περίστα, Σίμου, Αράχωβα, Φραγκίστα, Δομνίστα, Ροσκά, κά.)1, που προσπαθούν να επιβιώσουν. Αυτοί ακριβώς έχουν προσβάσεις στα ποιμνιοστάσια και τους φορείς της κτηνοτροφίας της περιοχής. Εύλογο είναι λοιπόν να επιλέξουν την κατεργασία και την εμπορία του δέρματος ως βιοποριστικό επάγγελμα. Η πολιτική των Κυβερνήσεων Τρικούπη ενεθάρρυνε, ως γνωστόν, βιοτεχνικές πρωτοβουλίες.2 Ιδιαίτερα για τον τομέα της βυρσοδεψίας ο νέος αιώνας (1900 και εξ.) φαίνεται ευοίωνος.

 

Τα δεψικά εκχυλίσματα είναι δυνατόν να αγοραστούν, η κατεργασία διευκολύνεται με μηχανικούς κυλίνδρους και η εισαγωγή του χρωμίου – αμερικανική μέθοδος- συντομεύει σε 3-4 μέρες το χρόνο της δέψης.3 Ωστόσο επειδή τα εκχυλίσματα εξασφάλιζαν και με την παραδοσιακή κατεργασία ανθεκτικότητα στα δέρματα και κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου η παραγωγή κατά 85% ήταν σολοδέρματα, τα ελληνικά βυρσοδεψεία εφάρμοσαν μικτές μεθόδους δέψης, με εκχυλίσματα σε βαρέλες και με φυτικές δεψικές ύλες σε λίμπες. Η δέψη με χρώμιο είχε μικρή διάδοση και κυρίως σε εργοστάσια (Θεσσαλονίκης, Βόλου, Πατρών) που κατασκεύαζαν επαναδέρματα, (σεβρό, λουστρίνια κ. λπ.).4 Τα βυρσοδεψεία του Βραχωριού κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, όχι μόνο δεν αναπροσάρμοσαν τις μεθόδους κατεργασίας, αλλά ακολουθούσαν χωρίς παρέκκλιση την παραδοσιακή πεπατημένη οδό. Οι πληροφορίες μου για τη λειτουργία τους στηρίζονται σε δεδομένα της προφορικής ιστορίας. Και αυτό χάρη στην προθυμία τέκνων βυρσοδεψών του Αγρίνιου, της κ. Κικής Τριανταφύλλου- Γιαννακοπούλου και του κ. Ανδρέα Σκεπαρνιά, τους οποίους και από τη θέση αυτή ευχαριστώ για τις πληροφορίες και το φωτογραφικό υλικό που μου διέθεσαν.

 

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι πρόκειται για μικρές βιοτεχνικές μονάδες που κινούνται σε οικογενειακό επίπεδο. Η πολυεστιακή οικογένεια σε πλήρη δράση: αδέλφια παντρεμένα με τις οικογένειές τους απασχολούνται στο βυρσοδεψείο- εταιρεία. Συνήθως η μια οικογένεια επιδίδεται στην κατεργασία ή την εποπτεύει, ενώ άλλες ασχολούνται με την προμήθεια των δερμάτων και το εμπόριο των κατεργασμένων δερμάτων. Στο Αγρίνιο του Μεσοπολέμου η βυρσοδεψική τέχνη συνδέεται με τις εξής οικογένειες: Σαράμπαλη (Τριανταφύλλου), Σκεπαρνιά, Αλεξόπουλου (Χρήστος, Κώστας, Λάκης). Και αργότερα Μητρονίκα. Η καταγωγή των οικογενειών αυτών μας οδηγεί να συσχετίσουμε τη συνέχιση της βυρσοδεψίας στο Βραχώρι με την κάθοδο ορεινών πληθυσμών προς τα υποτυπωδώς τότε αναπτυσσόμενα αστικά κέντρα. Οι πρόγονοί τους – οι παππούδες των δερματεμπόρων του μεσοπολέμου – κατάγονται της μεν οικογένειας Σαράμπαλη από την Κόνισκα, της δε οικογένειας Σκεπαρνιά από τη Λορβιτσά Ναυπακτίας.

 

Τα βυρσοδεψεία αναπτύσσονται και πάλι κατά μήκος του αυλακιού της Ερμίτσας και κοντά στους δύο νερόμυλους. Απ’ το νερό του αυλακιού και κυρίως την κάναλη του μύλου, γέμιζαν τις λίμπες για τη δέψη. Χρησιμοποιούσαν επίσης και το νερό από τις στέρνες που υπήρχαν στις αυλές των ταμπάκικων και που γέμιζαν με το νερό της βροχής, καθώς και από τα πηγάδια. Το εργατικό προσωπικό ήταν περιορισμένο. Συνήθως δούλευαν 3-S εργάτες και σπανιότερα σε περιόδους ζήτησης ως 7-8. Οι εργασίες διαμοιράζονται στο πλαίσιο της οικογένειας. Ένας-δύο από τα μέλη της οικογένειας με επιτελείο τρέχουν στα χωριά για την προμήθεια των δερμάτων. Εκτός από τις τυχόν συγγένειες, οι κουμπαριές με τους βλάχους λειτουργούσαν ως μέσα προαγοράς. «Τα τομάρια του κουμπάρου ήταν ιερά». Άλλος αγοραστής δεν τάπαιρνε, έστω και με μεγαλύτερη τιμή. Σε κάθε παρτίδα περιέχονται δέρματα διαφόρων ποιοτήτων. Τα καλύτερα δέρματα βγαίνουν από τον Αύγουστο ως τον Νοέμβριο. Τότε τα ζώα είναι καλοθρεμμένα και χωρίς αρρώστιες. Στα βραχωρίτικα βυρσοδεψεία κατεργάζονταν κατσικίσια δέρματα (προτιμούν τα μαλτέζικα κατσίκια) και δέρματα προβάτου με τα οποία, εκτός από παπούτσια, κατασκεύαζαν και μικρά πολύχρωμα ταπέτα, καθώς και βόεια δέρματα για το σολόδερμα που είχε μεγάλη ζήτηση στην αγορά. Τα τελευταία εισήγαν κυρίως ημικατεργασμένα (σολοδέρματα από μεγάλα βοοειδή, καθώς και σεβρώ αδιάβροχα δέρματα) από τα βυρσοδεψεία της Σάμου που είχε πρωτοπορία στη βυρσοδεψία Με τον Καραμαούνη στο Καρλόβασι της Σάμου είχαν οι Βραχωρίτες βυρσοδέψες μεγαλύτερη συνεργασία. Μάλιστα ένας από τα μέλη -αδέλφια της εταιρείας- βιοτεχνίας ήταν επιτετραμμένος για τις επαφές και δοσοληψίες με τα εκτός Αγρίνιου κέντρα βυρσοδεψίας.

 

Τα ταμπάκικα είναι πόλος έλξης και για άλλα επαγγέλματα: τσαγκάρηδες, σαμαράδες, τσαρουχάδες, σαπωνοποιούς, ασβεστάδες, τριβείς βελανιδιών και βέβαια για εκδορείς και δερματέμπορους. Αν λάβουμε υπόψη μας ότι η ενδοχώρα της Αιτωλοακαρνανίας και Ευρυτανίας σφύζει ακόμα από ζωή αυτή την εποχή και το σύστημα της αυτοκανάλωσης είναι βασικός κανόνας λειτουργίας της -ας θυμηθούμε τις σειρές των κλεισμένων και έρημων σήμερα μαγαζιών στο κεφαλοχώρι του Πλατάνου Ναυπακτίας-, μπορούμε να ανπληφθούμε ότι τα ταμπάκικα του Βραχωριού τροφοδοτούσαν με δέρματα τους τσαγκάρηδες, τσαρουχάδες, σαγματοποιούς της περιοχής. Γι’ αυτό και ανελλιπώς κάθε εβδομάδα Κραββαρίτες και Ευρυτάνες κατέβαιναν στο Βραχώρι. Γύρω από τα ταμπάκικα κινούνταν και ένας κόσμος δερματεμπόρων. Μέλη της οικογένειας – εταιρείας, αλλά και άλλοι δερματέμποροι διακινούσαν τα κατεργασμένα δέρματα προς την Πάτρα και την Αθήνα. Η σημερινή κεντρική πλατεία του Αγρίνιου είχε ολόγυρα 5-6 μαγαζιά πώλησης δερμάτων. Δερματάδικα υπήρχαν και στην οδό Παπαστράτου. Πρέπει να σημειώσουμε ότι γινόταν και ευρύ εμπόριο ακατέργαστων μικρών κυρίως δερμάτων με την Πάτρα που ήταν η πλησιέστερη συγκοινωνιακά πόλη. (Σκαβαραίοι, Καρτέρηδες, Β. Παπαγαλάνης, Παπαδακαίοι, Στεφανόπουλος).

 

Στο Αγρίνιο του Μεσοπολέμου, εξακολουθούν όπως προαναφέραμε, να έχουν ισχύ οι παραδοσιακές τεχνικές κατεργασίας δέρματος. Δεν είχαν εισαχθεί ούτε τα μηχανικά σφυριά για το χτύπημα του δέρματος ούτε οι μηχανικοί κύλινδροι για το τέντωμα ούτε άλλα μηχανήματα για τον καθαρισμό και το γυάλισμα.

 

Συγκεκριμένα στα βυρσοδεψεία του Βραχωριού δε λειτουργούσαν ούτε μύλοι, όπου η μυλόπετρα συρόταν από ζώα για την τριβή του δεψικού υλικού. Οι τεχνικές της κατεργασίας δέρματος στην περίοδο του Μεσοπολέμου αντιγράφουν αυτές των χρόνων της Τουρκοκρατίας με μικρές παραλλαγές ή προσθήκες στις φάσεις των τριών σταδίων:

 

Α. Η προετοιμασία της βύρσας. Προϋπόθεση για τη διατήρηση των δερμάτων είναι η αφυδάτωση και το πάστωμα σε αλάτι. Τα δέρματα δεν έφθαναν στους ταμπάκηδες πάντα ξερά, στεγνωμένα δηλ. στον αέρα και ξεραμένα στο αλάτι. Από τη γύρα στα χωριά οι βυρσοδέψες έφερναν συνήθως για κατεργασία ωμά δέρματα. Αυτά τα άπλωναν για να ξεραθούν και τα διατηρούσαν στο τριμμένο αλάτι. Επακολουθούσε το μαλάκωμα του δέρματος με την παραμονή του στο νερό – ήδη το αναφέραμε – μέχρι και πέντε μέρες. Έτσι με την ενυδάτωση γινόταν εύκαμπτο, αλλά και το νερό που παρέμενε στους πόρους διευκόλυνε τη διάλυση των δεψικών υλικών.

 

Επακολουθεί το σκίσιμο του δέρματος για να είναι επαξ εργάσιμο και από τις δύο όψεις και να καθαριστεί από τα περιττά κομμάτια (πόδια-ουρές-κεφάλι). Με το «ξελέσισμα» που γίνεται συνήθως στο καβαλέτο, καθαρίζεται το δέρμα από τα υπολείμματα της σάρκας με δεξιοτεχνία όμως για να μη καταστραφεί. Στη συνέχεια γίνεται το πλύσιμο στη στέρνα ή σε τρεχούμενο νερό και επακολουθεί η φάση της αποτρίχωσης που στην παραδοσιακή βυρσοδεψία χρησιμοποιεί όπως αναφέραμε, μόνον ασβέστη. Το μάδημα μετά τη δράση του ασβέστη στην τρίχα, γίνεται και από τις οικογένειες των ταμπάκηδων, γυναίκες παιδιά ή και από εξασκημένες γυναίκες, τις μαδήστρες. Τα μαλλί κυρίως των προβάτων το πουλούσαν και έτσι έβγαζαν «τα κόπια τους». Ο ασβέστης είναι απαραίτητος και στην επόμενη φάση, στο ασβέστωμα των δερμάτων μέσα σε λάκκους με σβησμένο ασβέστη, όπου μένουν από 3-8 μέρες ανάλογα με τη χρήση τους. Ο ασβέστης ανανεώνεται στους λάκκους συνεχώς και το δέρμα φουσκώνει και παίρνει πάχος.

 

Έτσι χάρη στα βυρσοδεψεία του μεσοπολέμου δούλευαν τ’ ασβεστοκάμινο στην Κλεισούρα, περιοχή πλούσια σε ασβεστόλιθο και τροφοδότρα του τόπου. Δούλευαν όμως ακατάπαυστα και στο Βραχώρι οι ασβεσταριές του μπάρμπα Αντρέα του Καλημέρη, που τον θυμόμαστε ως τις μέρες μας.

 

Οι επόμενες φάσεις αντιγράφουν και αυτές την παράδοση: είναι το ξύρισμα για να απαλλαγεί το δέρμα από τις ρίζες των τριχών και η απασβέστωση για να πλυθούν μέχρι να «ξεβροχιάσουν» τα δέρματα. Η ένωση άλλωστε καταλοίπων του ασβέστη με το βελανίδι δημιουργούσε ανεξίτηλα σημάδια στο δέρμα.

 

Β’ Η δέψη. Στα βραχωρίτικα ταμπάκικα του Μεσοπολέμου ως δεψικό υλικό δε χρησιμοποιείται ούτε ρούδι ούτε σκίνο παρά μόνο βελανίδι. Το άλεσμα του βελανιδιού έκανε ειδικευμένος σ’ αυτό εργάτης με το λιθάρι, ένα λαξευμένο ημικύλινδρο μήκους ως και 100 εκ. και διαμέτρου ως και 80 εκ. Στην ίσια πλευρά του κυλίνδρου υπήρχαν σκαμμένες χούφτες για να μπορούν να το πιάνουν τα χέρια, ώστε να τον κινούν πάνω σε μια ίσια μεγάλη πέτρα και να συνθλίβουν το βελανίδι. ‘Αλλοτε το λιθάρι ήταν στρογγυλό σαν διωγκωμένη σφαίρα και σε δυό οπές του αρμοζόταν στέρεα ξύλα – όπως ακριβώς και στο παραδοσιακό λιοτρίβι – τα οποία έδραχνε ο εργάτης για να τρίψει το βελανίδι. Σε κάποια από τα βραχωρίτικα βυρσοδεψεία το σύστημα αυτό (πλάκα και λίθος) αποτελούνταν από μάρμαρο. Για την προμήθεια του βελανιδιού περιττεύει ο λόγος. Η λογγωμένη ενδοχώρα και κυρίως οι βελανιδιές του Ξηρομέρου έδιναν αφειδώλευτα πλούσια την πρώτη ύλη.

 

Το τριμμένο βελανίδι διαλύεται, όπως αναφέραμε, σε ζεστό νερό μέσα σε λίμπες για να βγάλει την τανίνη. Στο διάλυμα αυτό, αφού κρυώσει, βάζει ο βυρσοδέψης ένα-ένα τα δέρματα τυλίγοντάς τα κυλινδρικά για να κλείσει μέσα το φαί – το δεψικό υλικό – Το τάισμα αυτό το επαναλαμβάνει επί εφταήμερο και την όγδοη μέρα τα ξεζουμίζει πιέζοντας τα και ξύνοντας τα στο καβαλέτο για να βγάλουν το περίσσευμα από το πρώτο τάισμα. Γιατί επακολουθεί και δεύτερο τάισμα στις λίμπες για επταήμερο μέχρι να «αργαστούν’ τα δέρματα» να απορροφήσουν δηλ. ικανοποιητική ποσότητα τανίνης, διότι διαφορετικά υπόκεινται εύκολα σε καταστροφή.

 

Τον αδυνατισμένο πολτό των τριμμένων βελανιδιών πωλούν ή διαθέτουν οι βυρσοδέψες στο κεραμιδαριό της πόλης για να ταΐζουν τα καμίνια ή στους γεωργούς για λίπασμα των χωραφιών.

 

Η δέψη ολοκληρώνεται με το ξέπλυμα, το στράγγισμα των δερμάτων, το λάδωμα με ελαιόλαδο από την έξω όψη και το στέγνωμα στις κρεμάλες ώσπου να κερώσουν. Τα δέρματα έτσι είναι ημικατεργασμένα. Η διαλογή των δερμάτων σε ποιότητες και κατηγορίες είναι το προστάδιο της μετάδεψης. Στην πρώτη ποιότητα κατατάσσονται τα δέρματα χωρίς ελαττώματα (εκδορές, λεκέδες). Τα δέρματα αυτής της ποιότητας συνήθως παραμένουν άβαφα στο φυσικό τους χρώμα. Τα δέρματα δεύτερης ποιότητας βάφονται σε ανοικτά χρώματα (κόκκινα, κίτρινα, πράσινα), ενώ τα τρίτης κατηγορίας βάφονται μαύρα.

 

Γ’ Η μετάδεψη. Σ’ αυτό το στάδιο τα δέρματα παίρνουν την τελική τους μορφή ανάλογα με τη ζήτηση της αγοράς. Για τον καλλωπισμό του δέρματος και την τέχνη της βαφής τους κάθε περιοχή είχε τα μυστικά της (βλ. κεφ. α). Στο Βραχώρι του μεσοπολέμου δε χρησιμοποιούνται φυτικές βαφές, όπως παλιότερα. Αγοράζουν οι βυρσοδέψες τις χημικές βαφές από το κατάστημα του Χρυσικού.

 

Τα δέρματα που επρόκειτο να βαφούν τα μαλάκωναν σε ελαφρό μίγμα τανίνης και στη συνέχεια περνούσαν από αραιό διάλυμα καραμπογιάς που αποτελούσε τη βάση της βαφής. Αφού στεγνώσουν στις κρεμάλες υπόκεινται στη διαδικασία της ντονατέλλας (μια στομωμένη λάμα από σίδηρο) και μετά περνά ο βυρσοδέψης με τον τρόπο που προαναφέραμε το πρώτο και το δεύτερο χέρι της βαφής.6 Το βυρσοδεψείο είναι συνήθως διώροφο κτίριο. Στο κάτω πάτωμα γίνεται η υγρή δουλειά. Η προκαταρτική κατεργασία και η δέψη. Εκεί βρίσκονται οι λίμπες, οι βαρέλες και τα καβαλέτα, η στέρνα ή το πηγάδι, οι ασβεστόλακκοι. Οι οργανωμένοι βυρσοδέψες το χώριζαν σε ζώνες. Σε μια βρίσκεται η στέρνα με τα νερά. Σε άλλη τα ξύλινα σκαφίδια για την επεξεργασία των δερμάτων με τα περιττώματα των σκύλων. Ας ξαναθυμήσουμε ότι σε αύτή τη φάση τα δέρματα δουλεύονται με τα πόδια.7 Σε μια άλλη ζώνη βρίσκονται στη σειρά οι λίμπες για τη δέψη. Το κάτω πάτωμα είχε τα παράθυρα μικρά σαν πολεμίστρες. «Υγρασία, γλίτσα και μισόφωτο. Και βρώμα, μυρωδιά βαρειά.»

 

Το πάνω πάτωμα είχε εξοχή με μεγάλα ολοφώτεινα παράθυρα. Εδώ γινόταν η στεγνή δουλειά. Η τελειοποίηση και η συσκευασία. Εκεί βρίσκονταν οι πάγκοι για το στρώσιμο των πετσιών, οι κρεμάλες για το στέγνωμα και το κέρωμά τους. Το πάνω πάτωμα ήταν φωτεινό, καθαρό και είχε την ευχάριστη μυρωδιά του αργασμενου δέρματος. Χρησίμευε και ως κατοικία του βυρσοδέψη.8

 

Κάθε βυρσοδεψείο ένας μικρόκοσμος με την εργατιά και τις οικογένειες των αφεντάδων, αλλά και το γύρω κόσμο πού έτρεχε στις στάνες για δέρματα, στους δρυμώνες για βελανίδια, στις ασβεσταριές, στα σοκάκκια για το «σαμμά», τόσο απαραίτητο για την κατεργασία. Την τελευταία δουλειά την έκαναν περιθωριακοί τύποι της πόλης που έβγαζαν έτσι το ψωμί τους.

 

Η λαίλαπα του β’ παγκοσμίου πολέμου δημιούργησε πολλές ανακατατάξεις και στον επαγγελματικό κόσμο της πόλης του Αγρίνιου. Εξάλλου λόγοι υγιεινής επέβαλλαν τη μετακίνηση των βυρσοδεψείων εκτός πόλης. Έτσι τα περισσότερα ταμπάκικα έπαψαν να λειτουργούν μετά τον πόλεμο και όσα επιβίωσαν (αδελφοί Μητρονίκα, Αλεξόπουλοι) μετατοπίστηκαν στα Ρουσέικα.

 

Παρά τα υποτυπώδη μέσα και χωρίς μηχανική υποστήριξη και απαιτήσεις ανταγωνιστικότητας, τα βυρσοδεψεία του Μεσοπολέμου στο Αγρίνιο, εύγλωττο παράδειγμα βιοτεχνικής – οικοτεχνικής μονάδας, αποτυπώνουν γενικότερα με τη λειτουργία τους το οικονομικό φάσμα στον τόπο μας. Οι προϋπάρχοντες οικονομικοί πόροι (κτηνοτροφία, νερό, αλάτι, βελανίδι), οι σφυγμοί της τοπικής και της εξωτερικής αγοράς, η προσφορά εργασίας, η αυτοκατανάλωση, η συμπληρωμαπκότητα επαγγελματικών δραστηριοτήτων, κυρίως το δίδυμο βιοτέχνη-εμπόρου είναι παράγοντες που επηρέασαν αποφασιστικά την πραγμάτωση αυτού του εγχειρήματος.

 

Υπομνηματισμοί:

 

1.Γερ. Παπατρέχα, Ιστορία του Αγρίνιου, Αγρίνιο 1991, σ. 374. Ελ. Γιαννακοπούλου, Η διαμόρφωση του κοινωνικού ιστού στο Βραχώρι, (τέλη 18ου -μέσα 20ου αι). Ανακοίνωση στο Συνέδριο του Πανεπιστημίου Αγρίνιου (23-9-2000).

2. Γ. Β. Δερτιλή, Κ. Κωστή, Εκσυγχρονισμός και βιομηχανική επανάσταση στα Βαλκάνια τον 19ο αιώνα, Αθήνα 1980. Χρ. Χατζηιωσήφ, Η γηραιά σελήνη. Η βιομηχανία στην ελληνική οικονομία, 1830-1940, Αθήνα 1993.

3. Ζαρκά, Η προβιομηχανική βυρσοδεψία στην Ελλάδα, όπ. π., σ. 7

4.Αγριαντώνη, Ηβυραοδεψική βιομηχανία στηνΕλλάδα, (1830-1940),στο «Προβιομηχανική βυρσοδεψία στηνΕλλάδα» όπ. π. σ. 48.

5. Για τα βυρσοδεψεία της Σάμου: Δημ. Κροκίδη, Η παραδοσιακή βιομηχανία της βυρσοδεψίας στα Καρλοβάσια Σάμου, Πρακτικά Συνεδρίου «Η Σάμος από τα βυζαντινά χρόνια μέχρι σήμερα», Αθήνα 1997, τομ. 2, σσ. 43-67.

6.Για τις τεχνικές αυτή την εποχή σ’όλη την Ελλάδα, Ζαρκά, Η προβιομηχανική βυρσοδεψία, όπ. π. σσ. 17-30.

7.Ζαρκά, Προβιομηχανική βυρσοδεψία όπ. π. σσ. 12-13.

8.Δ. Χατζή, Το τέλος της μικρής μας πόλης, Αθήνα 1974, σσ. 7-8. Κ Καλατζή, Το ταμπάκικο, Οκτώ διηγήματα, Αθήνα 1992, σ. 20.

 

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Η δικτατορία με τα μάτια των ΗΠΑ- Μία αποκαλυπτική συνέντευξη...

Πολλά έχουν ειπωθεί για τις σχέσεις των ΗΠΑ με το καθεστώς των συνταγματαρχών . Ανάμεσα σ’αυτά και το ότι το πραξικόπημα ήταν αμερικανικής εμπνεύσεως με απώτερο στόχο την προώθηση θεμάτων, όπως το Κυπριακό, που οι δημοκρατικές κυβερνήσεις δεν ήθελαν να διευθετήσουν. Πολλοί κατηγορούν ακόμη τις ΗΠΑ ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο τσάρος της Οικονομίας που έμεινε στην ιστορία για μία φράση και ένα σύνθημα

Ο Γεράσιμος Αρσένης έχει μείνει στην ιστορία και στη συνείδηση πολλών για μία φράση και ένα σύνθημα.Κι όμως άξιζε πολύ περισσότερα. Η φράση ήταν ''Γιώργο, χάσαμε... '', και με αυτήν παραδέχθηκε, με θαυμαστή ομολογουμένως, αξιοπρέπεια, την ήττα του στις εκλογές για την ανάδειξη το 1996 ...

Διαβάστε περισσότερα

H απάτη του χουντικού "οικονομικού θαύματος"

Κοντά 40 χρόνια το παραμύθι του “οικονομικού θαύματος” της χούντας που δήθεν παρέδωσε στη Δημοκρατία μια ακμάζουσα οικονομία μεταδίδεται από φιλοχουντικούς σε χρυσαυγίτες. Κι επειδή καλό είναι τα παραμύθια κάποια στιγμή να τελειώνουν αξίζει να ρίξουμε μια ματιά και στην πραγματικότα. Οι χουντικοί όχι μόνο δεν ...

Διαβάστε περισσότερα

Μία λίαν επίκαιρη ιστορία για Παπαφλέσσα, Παττακό και 1821…

Επειδή και τα δύο μεγάλα κόμματα , με τη σιγουριά ότι αυτά θα είναι στο τιμόνι της εξουσίας το 2021 , έχουν εξαγγείλει γιορτές και φιέστες για τη συμπλήρωση 200 ετών από την Επανάσταση κατά των Τούρκων το 1821 ,σπεύδω να δημοσιεύσω μία ιστορία πολύ ...

Διαβάστε περισσότερα

Αμόν Γκετ:O SS που ενέπνευσε τον Σπίλμπεργκ-Του Βενιζέλου Λεβεντογιάννη

«Ως επιζώσα, μπορώ να σας πω ότι είμαστε όλοι τραυματίες. Άλλοι στο κορμί και άλλοι στην ψυχή. Ποτέ δε θα πίστευα ότι κάποιος άνθρωπος θα ήταν ικανός για τέτοια φρίκη, και τέτοιες θηριωδίες. Όταν τον βλέπαμε από απόσταση, κρυβόμασταν να μην μας δει. Άλλοι σε τουαλέτες, άλλοι ...

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Καραμανλής-Α.Παπανδρέου:σχεδίαζαν πράγματι να βυθίσουν το Χόρα;

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε μία δική του θεωρία για τη σχέση λέγειν και πράττειν στην πολιτική. Έλεγε πως στην πολιτική γίνονται πολλά που δεν λέγονται και άλλα που λέγονται ,αλλά δεν γίνονται. Και επέμεινε σ’αυτό.Ιδιαίτερα στο κομμάτι γι αυτά που «γίνονται ,αλλά δεν λέγονται». Στην κατηγορία ...

Διαβάστε περισσότερα

«Αβέρωφ» για να θυμόμαστε τις νίκες, «Αρτεμίσιον» για να θυμούνται τις ήττες

Κάναμε το θρυλικό θωρηκτό Αβέρωφ μουσείο για να θυμόμαστε τις περιφανείς νίκες που μας χάρισε στους Βαλκανικούς πολέμους και όχι μόνο. Οι Ιρανοί ,που ως γνωστόν είναι οι απόγονοι των αρχαίων Περσών και σημερινοί σύμμαχοι των Τούρκων ,ακολούθησαν έναν εντελώς αντίστροφο δρόμο. Έδωσαν σε ένα ...

Διαβάστε περισσότερα

Το πολυτελές νεοκλασικό ,όπου «έδρασε» η σκληρότερη τρόικα

Φτωχοί μεν , άρχοντες δε. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει κανείς περνώντας από τη συμβολή των οδών Βασ. Γεωργίου και Στησιχόρου, όπου και το επιβλητικό νεοκλασικό κτήριο που κτίστηκε στα χρόνια της απόλυτης φτώχειας του ελληνικού κράτους για να στεγάσει τις επιτροπές ελέγχου των οικονομικών του ...

Διαβάστε περισσότερα

Θερμά επεισόδια για ένα μούσι,για μία κουτσουλιά και ένα χαστούκι…-Του Μιχάλη Κανιμά

Έχουν δίκιο όσοι επισημαίνουν τον κίνδυνο θερμού επεισοδίου ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία. Θα έχουν υπόψη τους ότι η παγκόσμια ιστορία είναι γεμάτη από πολέμους που προκλήθηκαν δι ‘ασήμαντον αφορμήν. Άσχετα αν σε μερικές περιπτώσεις τα αίτια ήταν πολύ σοβαρά . Το 1838 η Γαλλία ...

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Θουκυδίδη στη διαμάχη Ελλάδος-Τουρκίας

Ποιος έχει δίκιο στην διένεξη Ελλάδος -Τουρκίας ; Ρωτώ τον μεγάλο αρχαίο ιστορικό Θουκυδίδη. Έχουν δει τόσο πολλά τα μάτια του ,έχει περιγράψει τόσες και τόσες εντάσεις μεταξύ κρατών και τόσους και τόσους πολέμους , έ , όλο και κάτι θα ξέρει, δεν μπορεί..: «Στις ανθρώπινες ...

Διαβάστε περισσότερα

Πως τα ταξί έσωσαν το Παρίσι από τους Γερμανούς-Tου Βενιζέλου Λεβεντογιάννη

6 Σεπτεμβρίου 1914 - Παρίσι Ο Ρισάρ Μαρσέλ ανασηκώθηκε από το κάθισμα του καθώς οδηγούσε και ίσιωσε τον καθρέπτη του αυτοκινήτου του. Κοίταξε μέσα το είδωλο του. Πέρασε την παλάμη του από το αξύριστο του πρόσωπο και χαμογέλασε στον εαυτό του. Ο ήλιος έπεφτε γλυκά και ...

Διαβάστε περισσότερα

Μία 20ετία σαν παραμύθι για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις

Σε ημέρες επικίνδυνης ελληνοτουρκικής αντιπαλότητας σαν κι αυτές που διανύουμε ,το παρακάτω κείμενο θα μπορούσε να περιγράφει το όραμα ενός ρομαντικού πολιτικού για το μέλλον των σχέσεων μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών. Θα μπορούσε επίσης να ήταν αποκύημα της φαντασίας ενός φαντασιόπληκτου ιστορικού -τόσο ασύμβατα ...

Διαβάστε περισσότερα

Ανδριανούπολη : H πιο πολύφερνη νύφη του πλανήτη

Η Ανδριανούπολη με τις φυλακές υψίστης ασφαλείας ,όπου κρατούνται οι δύο Έλληνες στρατιωτικοί είναι το πιο διαφιλονικούμενο σημείο του πλανήτη ,σύμφωνα με τον στρατιωτικό ιστορικό Τζον Κίγκαν (1934-2012). Αυτό το οφείλει στη γεωγραφική της θέση . Η Ανδριανούπολη ,υπήρξε το θέατρο τουλάχιστον 16 μεγάλων μαχών ...

Διαβάστε περισσότερα

Αγρίνιο:Η εκτέλεση των 120 τη Μ.Παρασκευή 14 Απριλίου του 1944

Λαός χωρίς μνήμη,είναι λαός χωρίς μέλλον! Υπάρχουν σελίδες στη σύγχρονη ιστορία μας που και να θέλουμε δεν μπορούμε να τις ξεχάσουμε γιατί είναι βαθιά χαραγμένες στου νου και την καρδιά μας. Στις 14 Απριλίου του 1944 ήταν Μεγάλη Παρασκευή ,ίσως η πιο μαύρη Μ. Παρασκευή στην ιστορία ...

Διαβάστε περισσότερα

Τι σχέση έχει ο Ερντογάν με τον...Τρωικό πόλεμο;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τακτική που ακολουθεί ο Ερντογάν σε σχέση με την Ελλάδα είναι ένα είδος ψυχολογικού πολέμου που εφαρμόζει όποιος δεν θέλει να πάει πολεμήσει , αλλά να πάρει όσα νομίζει πως του ανήκουν χωρίς να χυθεί αίμα. Οι κινήσεις του αποσκοπούν στο ...

Διαβάστε περισσότερα

Δια χειρός Θεμιστοκλέους η πρώτη προκήρυξη στην ιστορία

Ο Θεμιστοκλής δεν ήταν μόνο ένας μεγάλος στρατηγός , ήταν και ένας μεγάλος προπαγανδιστής. Στον σπουδαίο αυτόν Αθηναίο ήρωα αποδίδεται η πρώτη αρχέγονη προκήρυξη με την οποίαν επιχείρησε -και πέτυχε τελικά -να σπείρει ηττοπάθεια και άλλα ζιζάνια στο στρατόπεδο των Περσών , λίγο πριν από ...

Διαβάστε περισσότερα

Φρικτή εμπειρία: Αιχμάλωτος των Τούρκων στα Άδανα για 42 ημέρες

Ο Κωστής Ευριπίδης είναι ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας, πρόεδρος της φαρμακευτικής εταιρίας GENESIS Pharma .Στα 65 του χρόνια είναι γεμάτος εμπειρίες από το μέτωπα της ζωής και της οικονομίας , αλλά τις πιο ζωηρές αναμνήσεις τις έχει από το πολεμικό μέτωπο του 1974, όπου πολεμώντας τους ...

Διαβάστε περισσότερα

"O Ιησούς έζησε και πέθανε ή πέθανε και...έζησε;"

Ηδη απο το τέλος του 20ου αιώνα πολλοί συγγραφείς αμφισβήτησαν την ύπαρξη του Ιησού Χριστού και υποστήριξαν την άποψη ότι πρόκειται για μιά Ιδέα και όχι για ένα πραγματικό πρόσωπο. Ομως οι ιστορικές πηγές τους διαψεύδουν. Τα ντοκουμέντα δεν επιδέχονται διάψευση. Αλλωστε στους αρχαίους χρόνους δεν ...

Διαβάστε περισσότερα

Δεν ήταν η Κασσιανή η "εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα γυνή"

Η Οσία Κασσιανή ή Κασσία ή Ικασία ή Εικασία, η Υμνογράφος γεννήθηκε μεταξύ του 805 και του 810 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη και έζησε στα χρόνια του βασιλιά Θεοφίλου (829 -842 μ.Χ.). Η Κασσιανή, όταν μεγάλωσε συνδύαζε τη σωματική ομορφιά με την εξυπνάδα της. Τρεις βυζαντινοί ...

Διαβάστε περισσότερα

Ερντογάν:Σουλτάνος όχι, εγγονός Σουλτάνου μετά χαράς-Tου Μιχάλη Κανιμά

Και ναι μεν ο Ταγίπ Ερντογάν , τυπικά τουλάχιστον, δεν είναι σουλτάνος ,του αρέσει πολύ , όμως να αυτοσυστήνεται ως εγγονός του σουλτάνου Αλπαρσάν , του ηγέτη των Σελτζούκων , που με τη νίκη τους επί των Βυζαντινών το 1071 στο Μαντζικέρτ πέτυχαν τη μόνιμη ...

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή των Βαίων: τι σημαίνει, πως γιορτάζεται

Από την Κυριακή των Βαΐων αρχίζει ουσιαστικά η Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα των Παθών. Κατά την ημέρα αυτή γιορτάζεται η ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα όπου, κατά τουςΕυαγγελιστές, οι Ιουδαίοι τον υποδέχθηκαν κρατώντας βάια ή βάγια (κλάδους φοινίκων) και απλώνοντας στο ...

Διαβάστε περισσότερα

Η έγερση του Λαζάρου και η σημασία της

Λάζαρος. Εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού Ελεάζαρ. Πρόσωπο της Καινής Διαθήκης, φίλος και μαθητής του Χριστού ο οποίος «ηγέρθη εκ νεκρών» προαναγγέλλοντας την Ανάσταση του Κυρίου. Ο Λάζαρος, που επονομάζεται Δίκαιος και Τετραήμερος, είχε δύο αδελφές, τη Μάρθα και τη Μαρία, η οποία άλειψε με μύρο τα ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι τελευταίες ώρες του Ελληνισμού της Αδριανούπολης-Του Παντελή Στεφ. Αθανασιάδη

Οι τελευταίες ώρες που έζησε ο Ελληνισμός της Αδριανούπολης το 1922, ήταν άκρως δραματικές. Η πόλη στην οποία ο Ελληνισμός άνθισε για χιλιάδες χρόνια, η πόλη με τα περίφημα ελληνικά εκπαιδευτήρια, η πόλη με τους μεγάλους εμπόρους, παραδόθηκε στους Τούρκους, που την πήραν χωρίς να ...

Διαβάστε περισσότερα