«Έδωσα και πήρα πολλά. Ήρθε η ώρα να φύγω»: Το συγκινητικό αντίο του Ρίτσου

TIME-DOC
11 Νοεμβρίου 2017 13:48:00

Το 1989 ο Γιάννης Ρίτσος συμπλήρωνε τα 80 του χρόνια. Κανείς δεν μπορούσε να τον πει ηλικιωμένο, γέρο, ετοιμοθάνατο. Η εμφάνιση και η διαύγεια του μυαλού του εντυπωσίαζαν. Πνευματικά ήταν υγιής, όχι όμως και σωματικά.

Ήταν αδύνατος και μελαγχολικός. Δεν ήθελε να φάει. Σαν να διαισθανόταν το τέλος της διαδρομής.

Οι δικοί του άνθρωποι τον στήριξαν με όλη τους τη δύναμη. Κανείς δεν ήθελε να παραδεχθεί ότι μπορεί να πλησίαζε το τέλος. 

Η φίλη του, Ρούλα Κακλαμανάκη, περιγράφει στο βιβλίο της, «Γιάννης Ρίτσος, η ζωή και το έργο του», κάποιες από τις τελευταίες στιγμές του ποιητή όπως τις βίωσε κοντά του στο νοσοκομείο.

Η Φαλίτσα, σύζυγος του Ρίτσου, είχε κατέβει να μιλήσει με τους γιατρούς. «Μείνε λίγο, θα γυρίσω γρήγορα», είπε. Αμέσως πήγα κοντά του και τον ρώτησα: «Πώς αισθάνεσαι; Φοβάσαι; Λυπάσαι; Μπορούμε να κάνουμε κάτι;». Εκείνος, απάντησε με ήρεμη και σταθερή φωνή: «Να καταλάβετε ότι δεν θέλω να ζήσω άλλο. Ως εδώ ήταν. Δεν λυπάμαι και δεν φοβάμαι. Το έργο μου θα μείνει για πάντα. Θα είμαι κοντά στους ανθρώπους για πάντα».

Πίστευε πολύ σε αυτή την αιωνιότητα. Ήταν σαν να είχε νικήσει το θάνατο. «Αυτή ήταν η ζωή μου», συνέχισε. «Έδωσα και πήρα πολλά. Τώρα δεν παίρνω πια. Ούτε δίνω. Ήρθε η ώρα να φύγω». «Η πικρία γι’ αυτά που συμβαίνουν στις σοσιαλιστικές χώρες; Αυτό είναι; Γι’ αυτό θέλεις να φύγεις από τη ζωή;»

Η ερώτηση της έγινε βιαστικά, τόλμησε να τον ρωτήσει φοβόταν ότι δεν θα τον ξαναέβλεπε. «Όχι πικρία. Λύπη ναι. Κακή εποχή. Ιστορική αναγκαιότητα. Οι άνθρωποι είναι δύσκολη υπόθεση. Αργούν να καταλάβουν. Αργούν να προχωρήσουν», απάντησε.

Η συγγραφέας με τον φόβο ότι τον κούρασε έκλεισε το σημειωματάριο, στο οποίο σημείωνε ευλαβικά όσα της είχε πει. Εκείνη την ημέρα οι γιατροί αποφάσισαν να δώσουν εξιτήριο στον Ρίτσο. «Δεν γίνεται τίποτα, μου είπαν οι γιατροί. Γι’ αυτό φεύγουμε. Είναι ζήτημα ημερών», εξομολογήθηκε η σύζυγος του ποιητή στη Ρούλα Κακλαμανάκη.

Ακολούθησε ένας συγκινητικός αποχωρισμός των δυο γυναικών. Ήταν ίσως η πρώτη φορά που συνειδητοποίησαν το αναπόφευκτο. Ο Γιάννης Ρίτσος άφησε την τελευταία του πνοή στις 11 Νοεμβρίου 1990, στις 21:25 το βράδυ. Στις 11 Νοεμβρίου 1921 είχε πεθάνει η μητέρα του. Κηδεύτηκε στη Μονεμβασιά στις 14 Νοεμβρίου.

Την ίδια ημερομηνία, το 1930, είχε επιχειρήσει την πρώτη επαναστατική του πράξη. Είχε στείλει την επιστολή – διαμαρτυρία για την κατάσταση που επικρατούσε στο φθισιατρείο της Καψαλώνας, στην τοπική εφημερίδα «Εφεδρικός Αγών».

Στο αρχείο αυτόγραφων έργων του ποιητή που έχει κατατεθεί από την οικογένειά του, την αξέχαστη Γαρυφαλιώ Ρίτσου και την κόρη τους Έρη Ρίτσου, στα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, υπάρχουν πολλά πακέτα με σημειώσεις για πεζά, στίχους, αλλά και τηλέφωνα φίλων ή υποχρεώσεις του «Ξέρετε γιατρέ, να, θα ήθελα ένα τσιγάρο»

Τον Φλεβάρη του 2016, η κόρη του ποιητή, Έρη Ρίτσου, μέσα από τον προσωπικό της λογαριασμό στο Facebook, με αφορμή ένα αφιέρωμα στη συνήθεια του Ρίτσου να σημειώνει πάνω στα πακέτα των τσιγάρων του, εξομολογήθηκε μια στιγμή του πατέρα της, την περίοδο που ήταν άρρωστος: «Ο Ρίτσος είχε καρκίνο του προστάτη. Με τα πολλά, πήρε άδεια να εγκαταλείψει τον κατ’ οίκον περιορισμό στη Σάμο και να πάει στην Αθήνα για να χειρουργηθεί. Λόγω της παλιάς φυματίωσης και των προβλημάτων στους πνεύμονές του, η εγχείρηση δεν έγινε με ολική νάρκωση, έτσι ήταν σε θέση να παρακολουθεί την όλη διαδικασία. Ο γιατρός του ο Σαμέλας κάθε λίγο και λιγάκι τον ρωτούσε: «Είστε καλά κ. Ρίτσο; Όλα εντάξει;». «Ναι» έλεγε εκείνος. «Μήπως θέλετε κάτι;» επέμενε ο Σαμέλας. «Κάτι θέλω αλλά διστάζω να το ζητήσω.» «Παρακαλώ, ό,τι θέλετε.» «Ξέρετε γιατρέ, να, θα ήθελα ένα τσιγάρο.» Και του έδωσαν τασάκι που ακούμπησε πάνω στο στήθος του και τσιγάρο για να καπνίζει όσο ο γιατρός τον εγχείριζε!!!! Μάλλον αυτό πρέπει να είναι για τα ρεκόρ Γκίνες. Εγχειριζόμενος να καπνίζει την ώρα της εγχείρησης!»...

Mixanitouxronou.gr

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Άννα Συνοδινού : Διεκτραγώδησε και την πολιτική-Του Μιχάλη Κανιμά

Πολλοί είναι εκείνοι που καταδικάζουν τις ακρότητες που συμβαίνουν συχνά –πυκνά στη Βουλή . Τους τραμπουκισμούς και τις ανταλλαγές ύβρεων μεταξύ των βουλευτών. Κανείς ,όμως δεν έδειξε το σθένος που έδειξε η Άννα Συνοδινού απέναντι σε ένα περιστατικό υποβάθμισης του κοινοβουλίου τον Μάρτιο του 1990. Το ...

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία των Ποντίων στην Αιτωλοακαρνανία

Για ορισμένους, η Γενοκτονία των Ποντίων, μοιάζει με παραμύθι. Σε άλλους φαντάζει ως ένα απόμακρο τραγικό γεγονός που συνέβη κάπου, κάπως, κάποτε. Κάποιοι δεν γνωρίζουν. Για μερικές χιλιάδες αποτελεί ημέρα μνήμης: 353.000 Έλληνες, άνδρες και γυναίκες, παιδιά, έφηβοι, νέοι και γέροι, πεταμένοι κάπου στις πλαγιές, ...

Διαβάστε περισσότερα

Το τρομακτικό ταξίδι των 937 «καταραμένων» ψυχών με το Saint Louis-Του Βενιζέλου Λεβεντογιάννη

Η πόλη της Κρακοβίας, είναι από τις ομορφότερες της Ευρώπης. Οι περισσότεροι δρόμοι είναι πλακόστρωτοι, τα σπίτια και τα κτίρια χτισμένα σε μεσαιωνικό - αναγεννησιακό ρυθμό, τα στενάκια καθαρά, τα πάρκα της μεγάλα φροντισμένα και καταπράσινα και στις πλατείες της ανοίγει το μάτι του επισκέπτη ...

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκες Αφών Παναγοπούλου:"Εκεί το αίμα σκούζει ακόμα"-Tης Μαρίας Αγγέλη

Η συλλογική μνήμη και οι προφορικές αφηγήσεις αναφέρονται στις καπναποθήκες-“φυλακές” Παναγοπούλου, όπου κρατήθηκαν και βασανίστηκαν φοβερά εκατοντάδες αντιστασιακοί. Η υπέργηρη σήμερα (2008) καπνεργάτρια Δέσποινα Γιακουμίδου αναφέρει σχετικά: «Τα μεγαλύτερα βασανιστήρια έγιναν τ ‘ς αποθήκες τ’ Παναγοπουλου. Κι όταν μετά ξαναπιάσαμε δουλειά, το αίμα “ήταν νωπό ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι απαρχές της ιστορίας του Αγρινίου-Του Γεράσιμου Παπατρέχα

Η απασχόληση του Μ. Αλεξάνδρου στην εκστρατεία της Ασίας και η εξαιτίας της, οπωσδήποτε χαλαρή παρουσία των Μακεδόνων στον Ελλαδικό χώρο, έδωσε την ευκαιρία στους Αιτωλούς ν’ αναζωπυρώσουν τις παλαιές διαφορές και τις διαμάχες με του Ακαρνάνες. Το 330 π.Χ. ή κατ’ άλλους το 329 ...

Διαβάστε περισσότερα

Τεισίας–Καλλικλής:δύο Μανδρανέοι πριν από 2.500 χρόνια…-Του Μιχάλη Κανιμά

Είναι είδηση αυτό : στην αρχαιότητα ένας ιδιώτης μπορούσε ( και το έπραττε συχνά)να διώξει δικαστικά τον γείτονα του ή το ίδιο το κράτος για τη ζημιά που υπέστη από το μπάζωμα ενός ρέματος , που έγινε αιτία να πλημμυρίσει το χωράφι του και να ...

Διαβάστε περισσότερα

Πως εξαφανίστηκε η Αρχαία Σπάρτη;

Θησαυροί της αρχαίας ελληνικής τέχνης καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν, όπως είναι γνωστό, από Ρωμαίους, Φράγκους σταυροφόρους, από τον Ενετό στρατηγό Μοροζίνι και από τον Άγγλο (Σκώτο για την ακρίβεια) Έλγιν. Εξίσου μεγάλη καταστροφή επήλθε από περιηγητές και απεσταλμένους μουσείων, πανεπιστημίων και βασιλιάδων της Ευρώπης, που ήλθαν ...

Διαβάστε περισσότερα

Όταν οι Έλληνες δάνειζαν κυβερνήσεις και αυτοκρατορίες...Tου Μιχάλη Κανιμά

Αν ζούσαν ο Γεώργιος Σίνας , ο Ανδρέας Συγγρός και ο Μαρίνος Κοριαλένιος ίσως η Ελλάδα να μην είχε ανάγκη την τρόικα. Εθνικοί ευεργέτες και οι τρεις ,ήταν σπουδαίοι επιχειρηματίες και είχαν δικές τους τράπεζες , διέθεταν δε τεράστια κεφάλαια που τους επέτρεπαν να δανείζουν ...

Διαβάστε περισσότερα

Απόφαση αλβανικής κυβέρνησης για την ταφή των οστών Ελλήνων στρατιωτών

Η κυβέρνηση της Αλβανίας έκανε το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της συμφωνίας ανάμεσα στις κυβερνήσεις Ελλάδας και Αλβανίας, για τον εντοπισμό, εκταφή, ταυτοποίηση και ταφή των οστών των Ελλήνων στρατιωτών που έπεσαν στο αλβανικό έδαφος κατά τη διάρκεια του ελληνο-ιταλικού πολέμου το 1940-41. Η απόφαση, ...

Διαβάστε περισσότερα

Εκδήλωση τιμής στη Μόσχα για την σωτηρία των Εβραίων της Ζακύνθου

Εκδήλωση τιμής και μνήμης για την σωτηρία των 275 Εβραίων που ζούσαν τα μαύρα χρόνια της ναζιστικής κατοχής, στη Ζάκυνθο, πραγματοποιήθηκε χθες στην Μόσχα, από το Ρωσικό Εβραϊκό συνέδριο και την ελληνική πρεσβεία. Ήταν τότε που ο δήμαρχος της πόλης, Λουκάς Καρέρ και ο μητροπολίτης Χρυσόστομος, ...

Διαβάστε περισσότερα

Όταν ο Δούναβης ήταν ελληνική…αποικία-Του Μιχάλη Κανιμά

Ένα έργο-μαμούθ κόστους 17 δισ. δολαρίων μπαίνει στα σκαριά με τη συνεργασία Ελλάδας, Σερβίας και Σκοπίων και αναβαθμίζει τη Θεσσαλονίκη σε κεντρικό κόμβο μεταφορών προς την Κεντρική Ευρώπη, προσελκύοντας το ενδιαφέρον της Κίνας... Ο Δούναβης διετέλεσε στο παρελθόν ακμάζουσα ελληνική…αποικία. Πολύ πριν γεννηθεί ο Α.Τσίπρας που ...

Διαβάστε περισσότερα

Tο «φαινόμενο» Βενιζέλος σε ένα δίτομο ιστορικό πόνημα

Η ζωή και το έργο του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο άνθρωπος και ο ηγέτης, ο ιδιωτικός βίος, η προσωπική ζωή του, τα ταξίδια του, ο χαρακτήρας, η προσωπικότητα και οι ορίζοντες της σκέψης του, το «φαινόμενο» Βενιζέλος σε όλες τις εκφάνσεις του αποτυπώνεται στη δίτομη βιογραφία ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αμίν Νταντά,ο Πάνος Καμμένος και ο...Σουγκλάκος-Tου Μιχάλη Κανιμά

Μόλις δύο Έλληνες έχουν ασχοληθεί – ο καθένας με τον τρόπο του ,φυσικά- με τον αιμοσταγή δικτάτορα της Ουγκάντας Αμίν Νταντά: ο Πάνος Καμένος που για συλλεκτικούς λόγους είχε αγοράσει το αυτοκίνητο του, και ο παλαιστής – ηθοποιός Απόστολος Σουγκλάκος που είχε απαντήσει θετικά , ...

Διαβάστε περισσότερα

Oι Ελληνίδες που άνοιξαν τον δρόμο στις "σουφραζέτες"

Εν Πειραιεί 13 Απριλίου 1892: Η «επανάστασις» των υφαντριών «Τύλιξε γρήγορα τα μαλλιά της πλεξίδα γύρω από το κεφάλι, έριξε λίγο νερό στο πρόσωπό της από το πήλινο κανάτι κι έπιασε μάνι-μάνι να κάνει τις δουλειές. Ό,τι προλάβει, όπως πάντα και πιο βιαστικά ακόμα. ?Από τότε που ...

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη στο Λούξορ

Αιγύπτιοι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια μούμια σε τάφο που δεν είχαν εξερευνήσει στο Λούξορ στην Άνω Αίγυπτο, ανακοίνωσε σήμερα το υπουργείο Αρχαιοτήτων της χώρας. Δύο τάφοι είχαν ανακαλυφθεί τη δεκαετία του 1990 από τη Γερμανίδα αρχαιολόγο Φρεντερίκα Καμπ η οποία είχε φθάσει στην πύλη της εισόδου «ωστόσο ...

Διαβάστε περισσότερα

H "μαντάμ MIG" που έσπασε το φράγμα του ήχου

Η θρυλική Ρωσίδα πιλότος Μαρίνα Ποπόβιτς  πέθανε  σε ηλικία 86 ετών. Έγινε γνωστή ως "μαντάμ Mig" Μαρίνα Ποπόβιτς.Σε όλη την καριέρα της  εγκαινίασε ως πιλότος περισσότερους από 40 τύπους αεροσκαφών και ελικοπτέρων. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πιλότος που έσπασε το φράγμα του ήχου πετώντας με ένα MIG-21. Στο ...

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογικά φαινόμενα και αλληγορίες στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια-Του Μιχ. Δερμιτζάκη

Τη στιγμή που ο άνθρωπος κινείται με ιλιγγιώδη ταχύτητα προς την κατά­κτηση του μέλλοντος, είναι αναγκαίο, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, να αναλογισθεί το παρελθόν για να διαπιστώσει και σε άλλες φάσεις του ανθρώπινου βίου τη δημιουργική του ικανότητα. Η ενημερωτική αυτή αναδρο­μή στο έπος ...

Διαβάστε περισσότερα

Η τελευταία επίσκεψη Τούρκου Προέδρου, 65 χρόνια πριν...

Ήταν τέτοια εποχή πριν από 65 χρόνια, στις 2 Δεκεμβρίου 1952, όταν ένας άλλος Τούρκος Πρόεδρος, ο Τζελάλ Μπαγιάρ, έφθασε στην Αθήνα, σε μια ιστορική επίσκεψη που τότε θεωρήθηκε ως το έναυσμα της καθιέρωσης καλών και στενών σχέσεων φιλίας και γειτονίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Κι ...

Διαβάστε περισσότερα

Ποιον θα ψήφιζε ο κυρ-Αλέξανδρος-Toυ Μιχάλη Κανιμά

Αν ζούσε σήμερα ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης θα ήταν μεταξύ εκείνων που όταν ρωτιούνται από τους δημοσκόπους για τις κομματικές προτιμήσεις τους ,απαντούν «δεν ξέρω δεν απαντώ» ή « δεν θα ψηφίσω στις προσεχείς εκλογές » . Δηλαδή ,θα ήταν στο αυτοδύναμο κόμμα του 40%. Κι ...

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή του Σοβιετικού "007" Κιμ Φίλμπι

Το πρώτο κανάλι της ρωσικής τηλεόρασης πρόβαλλε ταινία με θέμα τον διάσημο σοβιετικό κατάσκοπο Κιμ Φίλμπι (1912-1988).Η ταινία γυρίστηκε με την συνδρομή της ρωσικής υπηρεσίας Κατασκοπείας. Στην ταινία έχουν χρησιμοποιηθεί στοιχεία από τα απομνημονεύματα του Φίλμπι που έχουν τίτλο «ο Μυστικός μου πόλεμος», ενώ η ...

Διαβάστε περισσότερα

Ένας πραγματικός άγιος

«Όπως τον θυμάμαι» θα μπορούσε να είναι ο τίτλος του ρεπορτάζ για τη ζωή και το έργο του Γέροντα Ιακώβου Τσαλίκη, από μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν κοντά του, τον γνώρισαν, τον αγάπησαν. Η πρόσφατη αγιοκατάταξη τού για πολλά χρόνια χαρισματικού ηγουμένου της Ι.Μ. Οσίου Δαυίδ του ...

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύφθηκαν απολιθωμένα αυγά πτερόσαυρων στην Κίνα

Κινέζοι και Βραζιλιάνοι παλαιοντολόγοι ανακάλυψαν στην Κίνα 215 απολιθωμένα αυγά πτερόσαυρων, από τα οποία 16 περιείχαν κι ένα έμβρυο. Όλα ήσαν συγκεντρωμένα στο ίδιο σημείο, σε μία έκταση μόνο τριών τετραγωνικών μέτρων. Είναι η μεγαλύτερη «φουρνιά» τέτοιων αυγών που έχουν ποτέ βρεθεί. Έχουν ηλικία περίπου ...

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κιουρί, μια γυναίκα στο πάνθεον των ηρώων της επιστήμης

Το φόρεμά της είναι σκούρο με ελάχιστο ντεκολτέ, τα χέρια της φαγωμένα από τα οξέα, είναι γυμνά. Δεν τα στολίζει ούτε μια βέρα. Ολόγυρά της στραφτοκοπούν στα πλατιά ντεκολτέ τα ωραιότερα διαμάντια της αυτοκρατορίας. Τα περιεργάζεται με αληθινή ευχαρίστηση τα βαρύτιμα κοσμήματα και παρατηρεί με ...

Διαβάστε περισσότερα