Νόμπελ Φυσικής για τον εντοπισμό των βαρυτικών κυμάτων-Tου Διονύση Π. Σιμόπουλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
4 Οκτωβρίου 2017 07:29:00

Η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε το μεσημέρι της 3ης Οκτωβρίου 2017 ότι το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2017 απονέμεται κατά το ήμισυ στον καθηγητή Rainer Weiss του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), και κατά το άλλο ήμισυ στους καθηγητές Barry C. Barich του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλιφόρνια (Cal Tech), Kip Thorne του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλιφόρνια (Cal Tech). Οι ερευνητές αυτοί πρωτοστάτησαν στη δημιουργία και την ανάπτυξη των ειδικών παρατηρητηρίων LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) τα οποία εντόπισαν και τελικά απέδειξαν την πραγματικότητα της ύπαρξης των βαρυτικών κυμάτων που είχε προβλέψει η Θεωρία της Γενικής Σχετικότητας του Albert Einstein από το 1916.

Η ύπαρξη Βαρυτικών Κυμάτων είναι μία από τις πλέον εντυπωσιακές προβλέψεις της Γενικής Σχετικότητας, που όμως έμεναν επί 100 χρόνια απαρατήρητα, μέχρις ότου στις 14 Σεπτεμβρίου 2015, στα δύο εργαστήρια LIGO (που είχαν δημιουργηθεί για τον εντοπισμό Βαρυτικών Κυμάτων) σήμανε συναγερμός! Τα δύο εργαστήρια, στη Λουϊζιάνα και στην Ουάσιγκτον σε απόσταση 3.000 χλμ. μεταξύ τους, είχαν μερικές μόνον ημέρες από τότε που είχαν τεθεί σε λειτουργία μετά την αναβάθμισή τους σε νέα επίπεδα ακρίβειας και ευαισθησίας, και με την πρώτη πέτυχαν διάνα! Εκείνη την ημέρα (στις 12:51 μ.μ. ώρα Ελλάδος) εντόπισαν την σύγκρουση δύο “Μαύρων Τρυπών”, η μία με μάζα 36 ηλιακών μαζών και η άλλη με 29 ηλιακές μάζες σε απόσταση 1,3 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Λίγο πριν από την σύγκρουση οι δύο μαύρες τρύπες περιφέρονταν η μία γύρω από την άλλη 250 φορές το δευτερόλεπτο ενώ η ταχύτητα περιφοράς τους έφτανε τα 150.000 χλμ. το δευτερόλεπτο (το 50% της ταχύτητας του φωτός).

Με τη σύγκρουση δημιουργήθηκε μία μεγαλύτερη μαύρη τρύπα η μάζα της οποίας εξαρτάται από την γεωμετρία και το σπιν της σύγκρουσης κι έτσι δεν είναι το σύνολο των επί μέρους μαύρων τρυπών γιατί ένα 5% περίπου εκπέμπεται με την μορφή της ενέργειας των βαρυτικών κυμάτων που παράγονται κατά την σύγκρουση. Έτσι κι εδώ αντί των 65 ηλιακών μαζών είχαμε την δημιουργία μιας μαύρης τρύπας 62 ηλιακών μαζών. Οι τρεις “χαμένες” ηλιακές μάζες μετετράπησαν σε ενέργεια βαρυτικών κυμάτων η οποία ως ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία θα ήταν αντίστοιχη με την ενέργεια που εκπέμπουν ένα δισεκατομμύριο τρισεκατομμύρια ήλιοι (10^21) ή 50 φορές όλοι οι γαλαξίες του Σύμπαντος! Γιατί με βάση την περίφημη εξίσωση του Einstein (E=mc^2) εάν αντικαταστήσουμε το “m” με τις 3 ηλιακές μάζες (ένα συγκλονιστικά τεράστιο ποσό) πολλαπλασιαζόμενο με το τετράγωνο της ταχύτητας του φωτός (c^2) θα μας δώσει το αδιανόητο νούμερο που αντιστοιχεί στην ενέργεια που απελευθερώνουν ένα δισεκατομμύριο τρισεκατομμύρια ήλιοι (10^21). Παρ’ όλα αυτά η παραμόρφωση που κατέγραψαν τα δύο συμβολόμετρα LIGO δεν υπερέβαινε τα τέσσερα χιλιοστά της διαμέτρου ενός πρωτονίου, ενώ η πιθανότητα κάποιου λάθους στη παρατήρηση αυτή ήταν μία στο εκατομμύριο, που στην ουσία αποτελεί μία βεβαιότητα! Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή.

O ΑΪΝΣΤΑΪN KAI TA BAΡYTIKA KYMATA

Όπως είναι γνωστό η μεγαλύτερη ανακάλυψη του Einstein ήταν η διαπίστωσή του πως η βαρύτητα δεν είναι στην πραγματικότητα μία δύναμη αλλά το αποτέλεσμα της παραμόρφωσης των τεσσάρων διαστάσεων του χωρόχρονου. Οποιοδήποτε μικρό ή μεγάλο κομμάτι ύλης, πλανήτης, άστρο, ή γαλαξίας, παραμορφώνει την δομή του χωρόχρονου γύρω του. Καθώς τα διάφορα αντικείμενα κινούνται μέσα στο Σύμπαν είναι σαν να κυλάνε μέσα, έξω, και γύρω απ' αυτές τις παραμορφώσεις, ενώ η κίνηση τους επηρεάζεται απ’ αυτές παρ’ όλο που δεν μπορούμε να τις δούμε. Αντίθετα, εκείνο το οποίο βλέπουμε είναι το αποτέλεσμα που έχει στα διάφορα αυτά αντικείμενα η επίδραση της φαινομενικά μυστηριώδους δύναμης που ονομάζουμε βαρύτητα, με άλλα λόγια “η ύλη λεει στο χωρόχρονο πώς θα καμπυλωθεί και ο βαθμός καμπύλωσης του χωρόχρονου υπαγορεύει στην ύλη πώς θα κινηθεί”, όπως τόσο χαρακτηριστικά έγραφε πριν από χρόνια ο αείμνηστος καθηγητής John Archibald Wheeler.
Τα τελευταία 100 χρόνια, η βαρυτική θεωρία του Einstein έχει γίνει αποδεκτή ως η πιο ικανοποιητική απ' όλες τις άλλες. Επί πλέον η θεωρία αυτή περιλαμβάνει με τον καλύτερο τρόπο όλα όσα γνωρίζουν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες για τη βαρύτητα. Παρ’ όλα αυτά ακόμη κι αυτή άφηνε ορισμένα βασικά ερωτήματα αναπάντητα, όπως: η παραμόρφωση του χωρόχρονου συμβαίνει άραγε «αστραπιαία» ή μήπως μεταδίδεται με τη μορφή κυμάτων; Η αναζήτηση του Einstein για μια απάντηση στο ερώτημα αυτό, τον οδήγησε σε μία εκπληκτική εκτίμηση: ακριβώς όπως υπάρχουν κύματα φωτός που μεταφέρουν ενέργεια από μέρος σε μέρος, έτσι θα πρέπει να υπάρχουν και βαρυτικά κύματα τα οποία μεταφέρουν ενέργεια από τόπο σε τόπο. Θεώρησε δηλαδή ότι οι βαρυτικές δυνάμεις ακτινοβολούνται προς τα έξω σαν τα κύματα που δημιουργούνται από την πτώση μιας πέτρας στο νερό μιας λίμνης.

Οι αναζητήσεις του Einstein τον οδήγησαν δηλαδή σε μια εκπληκτική διαπίστωση: ακριβώς όπως τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα δημιουργούνται από την κίνηση ηλεκτρικών φορτίων και διαδίδονται στον χωρόχρονο, έτσι θα πρέπει να υπάρχουν και βαρυτικά κύματα που θα δημιουργούνται από τη βίαιη μετακίνηση μεγάλων μαζών και θα εμφανίζονται ως πτυχώσεις στη δομή του χωρόχρονου. Ο Einstein υπέθεσε ότι διάφορα καταστροφικά κοσμικά συμβάντα, όπως η τελική εκρηκτική κατάρρευση ενός ετοιμοθάνατου άστρου, ή η σπειροειδής σύμπτυξη ενός ζεύγους άστρων νετρονίων ή μαύρων τρυπών, θα πρέπει να εκπέμπουν κύματα βαρύτητας στο Διάστημα με ταχύτητα ίση με την ταχύτητα του φωτός. Παρ’ όλα αυτά ο Einstein πίστευε ότι αφού η βαρύτητα είναι η πιο αδύναμη από τις θεμελιώδεις δυνάμεις, με ισχύ 100 τρισεκατομμύρια τρισεκατομμυρίων τρισεκατομμύρια φορές μικρότερη της ηλεκτρομαγνητικής αλληλεπίδρασης (δύναμης), η επίδραση των βαρυτικών κυμάτων θα πρέπει να ήταν εξ ίσου αδύναμη οπότε δεν θα μπορούσαν ποτέ να γίνουν αντιληπτά. Γι’ αυτό, άλλωστε, και δεν είχαν εντοπιστεί μέχρι τώρα. Κι έτσι η θεωρία του Einstein για τα βαρυτικά κύματα παρέμενε χωρίς αποδείξεις.

Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΒΑΡΥΤΙΚΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ

Κι όμως στις 11 Φεβρουαρίου 2016 η ομάδα ερευνητών στα εργαστήρια LIGO ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα της παρατήρησης που έγινε στις 14 Σεπτεμβρίου 2015. Και δεν έφτανε μόνον αυτό αφού στα μέσα Ιουνίου 2016 το LIGO ξαναχτύπησε και πάλι όταν οι ερευνητές του ανακοίνωσαν τον εντοπισμό ενός ακόμη σήματος που παρατηρήθηκε τα ξημερώματα της 26ης Δεκεμβρίου του 2015 και το οποίο προέρχονταν από την σύγκρουση, και τις τελευταίες 27 περιφορές πριν απ’ αυτή, δύο μικρότερων μαύρων τρυπών (14 και 8 ηλιακών μαζών) και σε απόσταση 1,4 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Η δεύτερη αυτή σύγκρουση είχε σαν αποτέλεσμα την δημιουργία μιας μαύρης τρύπας 21 ηλιακών μαζών ενώ τα υλικά μιας ολόκληρης ηλιακής μάζας είχαν μετατραπεί, σε κλάσμα του δευτερολέπτου, σε βαρυτική ενέργεια η οποία έφτασε στη Γη με την μορφή κυματισμών στο χωροχρονικό συνεχές του Σύμπαντος και η οποία αντιστοιχεί με την εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας ίσης μ’ αυτήν που εκπέμπουν ένα τρισεκατομμύριο γαλαξίες σαν τον δικό μας.

Ένα χρόνο αργότερα, στις 4 Ιανουαρίου 2017, παρατηρήθηκε ένα τρίτο σήμα το οποίο προέρχονταν κι αυτό από την σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών (αυτή τη φορά 31 και 19 ηλιακών μαζών). Το τέταρτο σήμα παρατηρήθηκε στα μέσα του περασμένου Αυγούστου και η ανακοίνωση του εντοπισμού του έγινε προ ημερών (27 Σεπτεμβρίου) στη συνάντηση των υπουργών επιστήμης και έρευνας των κρατών του G7 που έγινε στο Τορίνο της Ιταλίας, ενώ οι λεπτομέρειες της ανακάλυψης θα δημοσιευθούν στο περιοδικό Physical Review Letters της American Physical Society (https://dcc.ligo.org/LIGO-P170814/public/main). Τα βαρυτικά αυτά κύματα προέρχονταν από την σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών με μάζα 25 και 30 φορές την μάζα του Ήλιου μας σε απόσταση 1,8 δις ετών φωτός (προς την κατεύθυνση του αστερισμού του Ηριδανού) και εντοπίστηκαν από τα τρία εργαστήρια στις 14 του περασμένου Αυγούστου. Εάν μάλιστα αληθεύουν και οι φήμες που κυκλοφόρησαν στα μέσα του περασμένου Αυγούστου τότε οι ανιχνευτές LIGO ίσως να εντόπισαν και μία πέμπτη σύγκρουση η οποία δημιούργησε βαρυτικά κύματα από την συγχώνευση δύο άστρων νετρονίων (πάλσαρ) που αυτή τη φορά βρίσκονταν στον γαλαξία NGC4993 σε απόσταση 130 εκατομμυρίων ετών φωτός προς την κατεύθυνση του αστερισμού της Ύδρας.

ΑΣΤΡΑ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ ή ΠΑΛΣΑΡ

Τέτοιου είδους συγκρούσεις ήταν αναμενόμενες από το 1974 όταν δύο αμερικανοί αστροφυσικοί, ο καθηγητής Joseph Taylor και ο μεταπτυχιακός του φοιτητής Russel Hulse, ανακάλυψαν συνολικά 40 νέα πάλσαρ, μεταξύ των οποίων κι ένα διπλό σύστημα άστρων νετρονίων. Σύμφωνα με την Γενική Σχετικότητα του Άλμπερτ Einstein τα δύο αυτά πάλσαρ θα έπρεπε να εκπέμπουν μεγάλες ποσότητες βαρυτικής ακτινοβολίας και ως εκ τούτου θα έπρεπε να χάνουν ενέργεια με αποτέλεσμα οι τροχιές τους να ελαττώνονται συνεχώς ενώ η περίοδος περιφοράς τους να μικραίνει αφού σύμφωνα με τον Einstein ένα τέτοιο διπλό αστρικό σύστημα εκπέμπει βαρυτικά κύματα. Παρ’ όλο που οι μεταβολές που μετρήθηκαν ήταν πάρα πολύ μικρές, εντούτοις αντιστοιχούσαν με μεγάλη ακρίβεια στις τιμές που προέβλεπε η Γενική Σχετικότητα, γεγονός που αποτελούσε μια έμμεση έστω ένδειξη ότι τα βαρυτικά κύματα που προέβλεψε ο Einstein έπρεπε όντως να υπάρχουν. Υπολογίστηκε μάλιστα ότι τα δύο αυτά άστρα νετρονίων θα συγκρουστούν σε περίπου 300 εκατομμύρια χρόνια. Για την ανακάλυψή τους αυτή οι δύο ερευνητές έλαβαν το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής του 1993, αφού ο εντοπισμός του διπλού αυτού πάλσαρ θεωρήθηκε ότι πρόσθετε ένα φυσικό εργαστήριο για την μελέτη της βαρύτητας και των βαρυτικών κυμάτων.

Είναι ήδη γνωστό ότι η ύπαρξη των πάλσαρ είναι αποτέλεσμα της απότομης και υπερβολικά γρήγορης βαρυτικής κατάρρευσης των υλικών της καρδιάς ενός γιγάντιου άστρου και στη τρομαχτική συμπίεση του αστρικού κέντρου. Κάτω από την τεράστια αυτή συμπίεση τα αρνητικά φορτισμένα ηλεκτρόνια συγχωνεύονται με τα θετικά φορτισμένα πρωτόνια του πυρήνα με αποτέλεσμα την δημιουργία νετρονίων και νετρίνων. Κι ενώ τα νετρίνα δραπετεύουν άμεσα από το άστρο, μεταφέροντας μάλιστα και αρκετή από την ενέργειά του, τα νεοσχηματισμένα νετρόνια παραμένουν εκεί και ενώνονται με τα ήδη υπάρχοντα νετρόνια των ατομικών πυρήνων. Αποτέλεσμα αυτής της συμπίεσης είναι η δημιουργία μιας σφαίρας μερικών χιλιομέτρων με την πιο λεία, στερεή επιφάνεια που έχει γνωρίσει ποτέ το Σύμπαν. Βρισκόμαστε δηλαδή αντιμέτωποι μ’ ένα άστρο νετρονίων που περιστρέφεται σαν σβούρα δεκάδες ή και εκατοντάδες φορές κάθε δευτερόλεπτο.

Υλικά από ένα τέτοιο άστρο με μέγεθος όσο είναι το κεφάλι μιας καρφίτσας, θα "ζύγιζαν" ένα εκατομμύριο τόνους, όσο δέκα σύγχρονα αεροπλανοφόρα, ενώ ένα μωρό 5 κιλών στην επιφάνειά του θα "ζύγιζε" 50 εκατομμύρια τόνους! Αν η Γη μας είχε συμπιεστεί σε μια σφαίρα με την πυκνότητα που έχει ένα τέτοιο άστρο θα χωρούσε άνετα στο εσωτερικό του κλειστού Σταδίου "Ειρήνης και Φιλίας". Όταν λοιπόν δύο τέτοια άστρα νετρονίων βρεθούν το ένα δίπλα στο άλλο, αρχίζει ένας "ναπολιτάνικος χορός" που αργά ή γρήγορα θα καταλήξει στην σύγκρουσή τους και στη δημιουργία μιας Μαύρης Τρύπας με το 90% των υλικών των δύο πάλσαρ. Κατά την διάρκεια όμως της σύγκρουσης μία ποσότητα υλικών ίση με χίλιες φορές τα υλικά της Γης μετατρέπονται σε βαρέα χημικά στοιχεία, ενώ συγχρόνως εκπέμπονται τεράστιες ποσότητες βαρυτικών κυμάτων καθώς και εκλάμψεις ακτίνων γάμα.

ΟΙ ΑΝΙΧΝΕΥΤΕΣ LIGO

Προς το παρόν οι ανιχνευτές LIGO είναι ό,τι καλύτερο διαθέτουμε για τον εντοπισμό των Βαρυτικών Κυμάτων. Καθένας από τους ανιχνευτές αυτούς αποτελείται από δύο κυλινδρικούς βραχίονες, κάθετους μεταξύ τους, με μήκος 4 χλμ. ο καθένας σε απόλυτο σχεδόν κενό που φτάνει να είναι ίσο με το ένα τρισεκατομμυριοστό της ατμοσφαιρικής πίεσης που επικρατεί στην επιφάνεια της θάλασσας. Στο εσωτερικό των κυλίνδρων εκπέμπονται δέσμες ακτίνων λέιζερ που ανακλώνται συνεχώς από καθρέφτες με αποτέλεσμα η απόσταση των 4 χλμ. να αυξάνεται κατά 280 φορές κάνοντας έτσι το μήκος κάθε βραχίονα ουσιαστικά να είναι ίσο με 1.120 χλμ. Μ’ αυτόν τον τρόπο μπορούμε να μετρήσουμε απειροελάχιστες διακυμάνσεις μέχρι και μήκους ενός δεκάκις χιλιοστού της διαμέτρου ενός πρωτονίου. Η διακύμανση αυτή είναι τόσο απειροελάχιστη ώστε η απόσταση μεταξύ της Γης και του πλησιέστερου άστρου σ’ εμάς μετά τον Ήλιο (του Εγγύτατου του Κενταύρου σε απόσταση 40 τρισεκατομμυρίων χλμ.) δεν υπερβαίνει το πάχος μιας ανθρώπινης τρίχας!

Στην ουσία οι ανιχνευτές των εργαστηρίων LIGO δεν είναι τίποτε άλλο παρά τεράστια συμβολόμετρα, με τα οποία μελετάμε φαινόμενα συμβολής κυμάτων. Πρόκειται δηλαδή για μία τεχνική που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην πιο απλή της μορφή το 1887 στο πείραμα "Michelson-Morley", αν και το LIGO είναι ουσιαστικά 144.000 φορές μεγαλύτερο εκείνου. Σήμερα η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται ευρέως στην Αστρονομία, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του συστήματος των 66 ραδιοτηλεσκοπίων ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου που είναι εγκατεστημένα στη Χιλή. Η δημιουργία δύο τέτοιων εργαστηρίων LIGO εγκατεστημένων σε τόσο μεγάλη απόσταση μεταξύ τους είναι απαραίτητη γιατί οι ανιχνευτές αυτοί είναι τόσο ευαίσθητοι ώστε μπορούν να καταγράψουν τους κραδασμούς από την διέλευση ενός φορτηγού στην περιοχή τους, μέχρι και τις διακυμάνσεις ενός μικρού σεισμού χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Η μεγάλη απόστασή τους χρησιμεύει επίσης και στον καλύτερο εντοπισμό της απόστασης της πηγής των βαρυτικών κυμάτων γιατί λόγω της απόστασης καταγράφονται οι ίδιες βαρυτικές ταλαντώσεις, αλλά με μια ελάχιστα μικρή χρονική καθυστέρηση ίση με δέκα χιλιοστά του δευτερολέπτου, ενώ η προσθήκη και του τρίτου εργαστηρίου στην Πίζα της Ιταλίας (VIRGO) βοηθάει ακόμη περισσότερο στον εντοπισμό.

Σε τελική ανάλυση η ανίχνευση των βαρυτικών κυμάτων του LIGO μάς ανοίγει ένα καινούργιο παράθυρο ανακαλύψεων αφού μπορούμε να "ακούσουμε" για πρώτη φορά τους ψιθύρους του Σύμπαντος να μάς "μιλάνε", μια και οι συχνότητες των βαρυτικών αυτών κυμάτων είναι συχνότητες που μπορεί να ακούσει το ανθρώπινο αυτί. Γιατί τα βαρυτικά κύματα μπορούν να περιγράψουν τη βίαιη προέλευσή τους, ενώ η συχνότητα και η ένταση τους στο χρόνο μας αποκαλύπτουν την ιστορία της πηγής που τα δημιούργησε, την μάζα, την ταχύτητα περιστροφής, το σχήμα της τροχιάς, την θέση της και την απόστασή της. Κι όχι μόνο, αφού μπορούν επίσης να μας αποκαλύψουν και το τι συνέβη στα πρώτα κλάσματα του δευτερολέπτου μετά τη γέννηση του Σύμπαντος. Γιατί, όπως η μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου είναι η ηλεκτρομαγνητική υπογραφή της Μεγάλης Έκρηξης, μπορεί να υπάρχει επίσης κι ένα υπόβαθρο βαρυτικών κυμάτων που ίσως να δημιουργήθηκε με την απότομη διόγκωση του Σύμπαντος στην φάση της πληθωριστικής του διαστολής στα πρώτα τρισεκατομμυριοστά του πρώτου δευτερολέπτου της ύπαρξής του.
Κι έτσι στο άμεσο μέλλον υπολογίζεται ότι θα υπάρξουν ακόμη πιο μεγάλες δυνατότητες απ’ ότι προηγουμένως αφού η έκταση των παρατηρήσεων των ανιχνευτών αυτών θα επεκταθεί με την δημιουργία κι άλλων ανιχνευτών όχι μόνο στην επιφάνεια της Γης αλλά και στο διάστημα (LISA). Στους επόμενους μήνες μάλιστα προβλέπεται ότι θα υπάρξουν πολλές ακόμη καταγραφές βαρυτικών κυμάτων, ενώ στα επόμενα δύο χρόνια τέτοιου είδους καταγραφές αναμένεται ότι θα γίνονται σε καθημερινή βάση εμπλουτίζοντας ουσιαστικά τις γνώσεις μας για το Σύμπαν.

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΜΑΥΡΩΝ ΤΡΥΠΩΝ

Ο Έλληνας ερευνητής Βασίλης Πασχαλίδης στο Princeton University έχει κάνει ειδική προσομοίωση της πρώτης σύγκρουσης μαύρων τρυπών που ανίχνευσε το LIGO, και ιδιαίτερα τις τελευταίες 5 τροχιές πριν από τη σύγκρουση (τα τελευταία δηλαδή 360 χιλιοστά του δευτερολέπτου). Η προσομοίωση πραγματοποιήθηκε μέσω της αριθμητικής επίλυσης των εξισώσεων του Αϊνστάιν με χρήση υπερυπολογιστών και το βίντεο που δείχνει τις μελανές οπές και τα βαρυτικά κύματα που εκπέμπουν μπορείτε να το δείτε εδώ:
https://www.youtube.com/watch?v=OVfXj3o6u9E&feature=youtu.be

Θα δείτε πως η μια από τις μαύρες τρύπες (μαύροι δίσκοι στο βίντεο που δηλώνουν τους ορίζοντες γεγονότων τους) είναι μεγαλύτερη από την άλλη που υποδηλώνει πως έχει μεγαλύτερη μάζα. Δηλαδή η μεγάλη μαύρη τρύπα έχει 36 ηλιακές μάζες και η μικρή 29 ηλιακές μάζες. Τα κυανά, πράσινα και κίτρινα χρώματα δείχνουν τα βαρυτικά κύματα με το πράσινο να υποδηλώνει μεγάλο θετικό πλάτος κυμάτων και το κυανό μεγάλο αρνητικό πλάτος. Ο χρόνος αναγράφεται πάνω δεξιά σε χιλιοστά του δευτερολέπτου (ms).

 

πηγή:naftemporiki.gr

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Reuters: Από 200.000 το κόστος του εισιτηρίου για πτήσεις στο διάστημα

Η διαστημική εταιρεία του Τζεφ Μπέζος, Blue Origin, σχεδιάζει να χρεώνει τους επιβάτες 200.000 με 300.000 για τα πρώτα της ταξίδια στο διάστημα το επόμενο έτος, δήλωσαν στο Reuters δύο πληροφορημένες για το θέμα πηγές. Το ζήτημα του κόστους του εισιτηρίου για πτήσεις με το διαστημόπλοιο ...

Διαβάστε περισσότερα

BlackFly: Ιπτάμενο αυτοκίνητο που δεν χρειάζεται άδεια πιλότου

Ένα ιπτάμενο αυτοκίνητο το οποίο δεν απαιτεί άδεια πιλότου παρουσιάστηκε στην Καλιφόρνια: Το BlackFly μπορεί να πετάξει σε απόσταση 40 χλμ, σε ταχύτητα 100 χλμ/ ώρα. Όπως αναφέρει το BBC, οι κατασκευαστές του υποστηρίζουν πως κάποια στιγμή θα φτάσει στο σημείο να κοστίζει όσο ένα σημερινό ...

Διαβάστε περισσότερα

MyotonPRO: Ιατρική συσκευή χειρός «επιστημονικής φαντασίας»

Τα «tricorder» του «Star Trek» (συσκευές χειρός για αναλύσεις επί παντός επιστητού που είχαν, μεταξύ άλλων, και ιατρική χρήση) θυμίζει το MyotonPRO-ένα gadget το οποίο δοκιμάζεται από τον αστροναύτη Αλεξάντερ Γκερστ του ΕΟΔ (Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος- ESA) στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Το MyotonPRO, μεγέθους smartphone, εξετάζει ...

Διαβάστε περισσότερα

Το Facebook δοκιμάζει διαφημίσεις επαυξημένης πραγματικότητας

Το Facebook ανακοίνωσε την Τρίτη πως δοκιμάζει διαφημίσεις επαυξημένης πραγματικότητας (augmented reality) στο News Feed του, εν όψει της περιόδου αγορών των διακοπών στις ΗΠΑ. Οι διαφημίσεις αυτές θα επιτρέπουν στους χρήστες να αλληλεπιδρούν εικονικά με διαφορετικά προϊόντα, από το να «δοκιμάζουν» (βλέπουν πάνω τους) γυαλιά ...

Διαβάστε περισσότερα

Πρώην εργαζόμενος της Apple κατηγορείται για κλοπή μυστικών τεχνολογίας αυτόνομων οχημάτων

Οι αμερικανικές αρχές απήγγειλαν κατηγορίες σε βάρος πρώην εργαζομένου της Apple για κλοπή εμπορικών μυστικών τη Δευτέρα: Ειδικότερα, ο Ξιαολάνγκ Ζανγκ κατηγορείται πως κατέβασε σχέδια που σχετίζονταν με ένα αυτόνομο όχημα στο προσωπικό του laptop πριν προσπαθήσει να εγκαταλείψει τη χώρα, με προορισμό την Κίνα. Όπως ...

Διαβάστε περισσότερα

Ρομποτική αποστολή στη Σελήνη από την ισραηλινή SpaceIL

Ένα ρομποτικό διαστημόπλοιο σχεδιάζει να στείλει στη Σελήνη τον Φεβρουάριο η ισραηλινή μη κερδοσκοπική οργάνωσηSpaceIL. Το διαστημόπλοιο πρόκειται να εκτοξευτεί τον Δεκέμβριο από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριντα με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, σύμφωνα με τον Ίντο Αντέμπι, διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας. Όπως αναφέρει το Reuters, ...

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ινδία η Samsung με το μεγαλύτερο εργοστάσιο κινητών

Η Samsung Electronics ανακοίνωσε τη Δευτέρα το άνοιγμα αυτού που χαρακτηρίζει ως το μεγαλύτερο εργοστάσιο κατασκευής κινητών τηλεφώνων στον κόσμο, καθώς ο νοτιοκορεατικός κολοσσός επιδιώκει να επεκτείνει το «αποτύπωμά» του στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη αγορά κινητών. Όπως αναφέρει το Reuters, το εργοστάσιο, που βρίσκεται στη Νόιντα, ...

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο τεστ θα το αντικαταστήσει το τεστ ΠΑΠ

Το τεστ Παπ που χρησιμοποιείται εδώ και πάνω από 50 χρόνια για την ανίχνευση πρώιμων ενδείξεων του καρκίνου του τραχήλου στις γυναίκες, μπορεί σε μερικά χρόνια να είναι πια λιγότερο δημοφιλές ή ακόμη και να περιπέσει σε αχρηστία, καθώς έχει βρει πλέον ένα ισχυρό ανταγωνιστή ...

Διαβάστε περισσότερα

Αμφιλεγόμενος νόμος προστασίας copyright απορρίφθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο

Μία αμφιλεγόμενη αναθεώρηση του νόμου προστασίας copyright της ΕΕ, η οποία είχε πυροδοτήσει έντονο διάλογο και αντιπαράθεση μεταξύ «κολοσσών» του χώρου του Διαδικτύου απορρίφθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο. Όπως αναφέρει το BBC, οι κανόνες που προτείνονταν θα απέδιδαν μεγαλύτερη ευθύνη στις ιστοσελίδες όσον αφορά στην παραβίαση πνευματικών ...

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδόν το 50% των Ελλήνων είναι ενεργοί χρήστες

Το παγκόσμιο ψηφιακό χάσμα είναι σε μεγάλο βαθμό ζήτημα οικονομικό. Οι πλουσιότερες χώρες, μετρούμενες βάσει του κατά κεφαλήν Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, τείνουν να έχουν υψηλότερα ποσοστά χρήσης του Διαδικτύου, ενώ οι φτωχότερες χώρες τείνουν να έχουν χαμηλότερα ποσοστά. Αυτό το πρότυπο είναι συνεπές σε προηγούμενες ...

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές της Google για τη διασφάλιση του προσωπικού απορρήτου στο Gmail

Η διασφάλιση της ασφάλειας και του προσωπικού απορρήτου στο Gmail αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τη Google, η οποία φροντίζει να προστατεύει τους χρήστες από κακόβουλες ή παραπλανητικές εφαρμογές. Αυτό αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή της η εταιρεία, η οποία προχώρησε σε διευκρινίσεις και συμβουλές, μετά τον «θόρυβο» ...

Διαβάστε περισσότερα

Κατσαρίδα ρομπότ εξερευνά τον βυθό

Οι διάσημες για την αντοχή και τις δυνατότητες επιβίωσής τους κατσαρίδες μπορούν να επιβιώνουν κάτω από την επιφάνεια του νερού μέχρι και 30 λεπτά, αλλά η ρομποτική κατσαρίδα HAMR (Harvard's Ambulatory Microrobot) μπορεί να τα καταφέρνει ακόμα καλύτερα, καθώς μπορεί να περπατά στην ξηρά, να ...

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλημα στο Facebook

Το Facebook παραδέχτηκε την ύπαρξη ενός προβλήματος («bug») το οποίο είχε ως αποτέλεσμα χρήστες που είχαν μπλοκαριστεί να ξεμπλοκάρονται προσωρινά, και επηρέασε τουλάχιστον 800.000 χρήστες του. Όπως αναφέρει το BBC, η εταιρεία αποκάλυψε το συγκεκριμένο πρόβλημα τη Δευτέρα, και διήρκεσε από τις 29 Μαΐου μέχρι τις ...

Διαβάστε περισσότερα

Αεροταξί για πιο εύκολες μεταφορές μεταξύ πόλεων

Την ανάπτυξη του Vy 400 (Vy) ανακοίνωσε η Transcend Air Corporation στις ΗΠΑ: Πρόκειται για ένα εξαθέσιο αεροσκάφος με δυνατότητα κάθετης προσγείωσης και απογείωσης (VTOL), το οποίο προορίζεται να αποτελέσει τη βάση μιας νέας υπηρεσίας αερογραμμών μεταξύ κέντρων πόλεων. Σύμφωνα με την εταιρεία, η συγκεκριμένη υπηρεσία ...

Διαβάστε περισσότερα

Σφαιρικό ρομπότ στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

CIMON (Crew Interactive Mobile Companion) είναι το όνομα του πρώτου ρομποτικού βοηθού τεχνητής νοημοσύνης που αποστέλλεται στο διάστημα -και συγκεκριμένα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ο CIMON είναι ένα αγγλόφωνο ρομπότ, μεγέθους και σχήματος που παραπέμπουν σε μπάλα του μπάσκετ, που θα βοηθήσει τον Γερμανό αστροναύτη Αλεξάντερ ...

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία από τη Viber και το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου

Το Viber στέλνει μήνυμα στους γονείς και στους μικρούς φίλους της εφαρμογής: Απολαύστε τις καλοκαιρινές διακοπές με ασφάλεια στο Viber. To Viber συνεχίζοντας τις δράσεις ενημέρωσης των χρηστών για την ασφαλή χρήση των κοινωνικών δικτύων και των messaging apps ήρθε σε επαφή με το Ελληνικό Κέντρο ...

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή νοημοσύνη εναντίον αυτισμού

Τα παιδιά με διαταραχές αυτισμού πολύ συχνά αντιμετωπίζουν πρόβλημα στο να αντιλαμβάνονται τις συναισθηματικές καταστάσεις ανθρώπων γύρω τους: Για να το αντιμετωπίσουν αυτό, κάποιοι ειδικοί χρησιμοποιούν ένα «φιλικό» προς τα παιδιά ρομπότ που επιδεικνύει αυτά τα συναισθήματα, βοηθώντας τα να τα αναγνωρίζουν και να ανταποκρίνονται ...

Διαβάστε περισσότερα

Νέα εργαλεία που βελτιώνουν τη διαφάνεια σε Facebook και Twitter

Νέα εργαλεία που βελτιώνουν τη διαφάνεια, όσον αφορά τις πολιτικές και άλλες διαφημίσεις που προβάλλουν, θέτουν στη διάθεση των χρηστών το Facebook και το Twitter. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εντείνουν τις προσπάθειές τους να περιορίσουν την κατευθυνόμενη παραπληροφόρηση στις online πλατφόρμες τους. Το Twitter ανακοίνωσε ότι ...

Διαβάστε περισσότερα

Το Google AdWords γίνεται Google Ads

Μια σειρά από νέα εργαλεία/ προϊόντα διαφημίσεων, 18 χρόνια μετά το λανσάρισμα του AdWords, ανακοίνωσε η Google, με blogpost του Σριντάρ Ραμασουάμι, αντιπροέδρου Ads&Commerce της εταιρείας. Πρόκειται για το Google Ads, το Google Marketing Platform και το Google Ad Manager: Όπως γράφει ο Ραμασουάμι, «με αυτά ...

Διαβάστε περισσότερα

Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μοντάρουν το Wimbledon

Οι συναισθηματικές αντιδράσεις των κορυφαίων τενιστών του Wimbledon θα καθορίζουν ποια θα είναι τα στιγμιότυπα που θα παρακολουθούν οι θεατές, μέσω της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης. Όπως αναφέρει το BBC, το Wimbledon και η IBM ρύθμισαν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύης τους φέτος έτσι ώστε να μοντάρονται αυτόματα ...

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευή μόλις 0,3 χιλιοστών ο πιο μικρός υπολογιστής

Τα «σκήπτρα» από την ΙΒΜ ως προς τον μικρότερο υπολογιστή του κόσμου – που η εταιρεία είχε παρουσιάσει τον Μάρτιο- υποστηρίζει πως ανέκτησε το University of Michigan, με μια συσκευή μόλις 0,3 χιλιοστών, δηλαδή μικρότερη από έναν κόκκο ρυζιού. Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση του U-M, η ...

Διαβάστε περισσότερα

Το σχέδιο των ΗΠΑ για αντιμετώπιση απειλητικών αστεροειδών

Το πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προετοιμαστούν καλύτερα για την αντιμετώπιση της απειλής επικίνδυνων «NEOs» - Near Earth Objects, δυνάμει απειλητικών αστεροειδών και κομητών, οι τροχές των οποίων βρίσκονται εντός 48 εκατ. χιλιομέτρων από τη Γη- παρουσιάζεται σε διυπηρεσιακή αναφορά που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα. Αν ...

Διαβάστε περισσότερα

Τσιπ ανοίγει τον δρόμο για drones μεγέθους νυχιού

Ερευνητές του ΜΙΤ, οι οποίοι πέρυσι σχεδίασαν ένα μικροσκοπικό τσιπ υπολογιστή για πλοήγηση drones μεγέθους μέλισσας, το έκαναν ακόμα πιο μικρό, τόσο από άποψης μεγέθους, όσο και κατανάλωσης ενέργειας. Όπως αναφέρει το ΜΙΤ News, η ομάδα, της οποίας ηγήθηκαν οι Βίβιεν Τσε και Σερτάκ Καραμάν, δημιούργησε ...

Διαβάστε περισσότερα