Παιδιά πρόσφυγες: Προσωπική Ελευθερία και Ασφάλεια

Special Report
7 Απριλίου 2019 11:01:00

Στη σύγχρονη εποχή είναι συχνό το φαινόμενο της απειλής ή της παραβίασης της ασφάλειας των παιδιών στις ειρηνικές κοινωνίες. Όταν όμως γίνεται λόγος για προσφυγικές καταστάσεις, η έκταση που λαμβάνει είναι σαφώς εντονότερη. Η απουσία προστασίας από την κυβέρνηση τους, η έλλειψη προσωπικών εγγράφων ταυτότητας και η διαταραχή των παραδοσιακών οικογενειακών, φυλετικών και κοινοτικών δομών είναι οι αιτίες για τις οποίες μερικά παιδιά βιώνουν την εμπειρία της κακοποίησης και άλλες παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους. Διάφοροι άλλοι παράγοντες που ενισχύουν την κατάσταση είναι οι ομάδες κακοποιών, ο τακτικός ή άτακτος στρατός, η αστυνομία, οι συνοριακοί φρουροί, στοιχεία του ντόπιου πληθυσμού και άλλοι πρόσφυγες.

Το θεσμικό πλαίσιο
Αξίζει να αναφερθούν κάποια άρθρα εξέχουσας σημασίας από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού:
• «Σε όλες τις αποφάσεις που αφορούν τα παιδιά …πρέπει να λαμβάνεται πρωταρχικώς υπόψη το συμφέρον του παιδιού» (άρθρο 3)
• Κάθε παιδί «εγγράφεται στο ληξιαρχείο αμέσως μετά τη γέννηση του» και έχει «το δικαίωμα να αποκτήσει ιθαγένεια» (άρθρο 7)
• «Κανένα παιδί δεν υποβάλλεται σε βασανιστήρια ή σε άλλες σκληρές, απάνθρωπες ή εξευτελιστικές τιμωρίες ή μεταχείριση» (άρθρο 37)

Η Σύμβαση του 1951 και το Πρωτόκολλο του 1967 για το Καθεστώς Προσφύγων δίνουν τη δυνατότητα ορισμού του ποιος είναι πρόσφυγας ανεξάρτητα από την ηλικία και δεν περιέχει ειδικότερη διάταξη για τα παιδιά πρόσφυγες. Εάν τα παιδιά συνοδεύονται από τον έναν ή και τους δύο γονείς τους, δεν υφίσταται ο φόβος ενδεχόμενης δίωξης τους. Όμως τι συμβαίνει σε περίπτωση που τα παιδιά είναι ασυνόδευτα;
Ειδικότερα, η γνώση που σχετίζεται με τον εντοπισμό των ασυνόδευτων παιδιών, τα οποία δεν ανατρέφονται από τις οικογένειες τους, είναι δεόντως χρήσιμη, δεδομένου ότι πιθανόν να διατρέχουν κίνδυνο εφόσον δεν τους παρέχεται η κατάλληλη προστασία και φροντίδα.

Οι μορφές κακοποίησης και εκμετάλλευσης
• Σεξουαλική κακοποίηση
Το 1993 παρουσιάστηκε στην Εκτελεστική Επιτροπή μία έκθεση με την ονομασία «Note on Certain Aspects of Sexual Violence Against Refugee Women». Πιο συγκεκριμένα, αντιμετωπίζει ζητήματα βιασμού ή άλλων μορφών σεξουαλικής βίας στις προσφυγικές καταστάσεις. Τα πιο συχνά θύματα της σεξουαλικής βίας είναι τα κορίτσια, αλλά ταυτόχρονα δεν παραγνωρίζεται αυτή που αφορά τα αγόρια πρόσφυγες. Περιλαμβάνει πρακτικά αλλά και νομικά μέτρα για την πρόληψη της σεξουαλικής βίας και αποτελεί ένα βοήθημα για την προστασία των παιδιών από τη σεξουαλική εκμετάλλευση και την κακοποίηση.

• Παιδική εργασία
Είναι απολύτως αναγκαία η προστασία των παιδιών προσφύγων από οποιαδήποτε απασχόληση που μπορεί να είναι επικίνδυνη για την υγεία τους ή που επηρεάζει αρνητικά την εκπαίδευση και την ανάπτυξη τους.

• Στράτευση
Η στράτευση παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών θεωρείται παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Είναι υποχρέωση των κρατών να διασφαλίζουν ότι αυτά «δε συμμετέχουν άμεσα σε εχθροπραξίες». Η στράτευση είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα για πολλά αγόρια πρόσφυγες. Είναι αρκετές οι φορές που αυτά στρατεύονται ή εξαναγκάζονται να συμμετέχουν σε κυβερνητικούς ή αντιστασιακούς στρατούς. Συχνά μάλιστα στρατεύονται και εθελοντικά για λόγους φυσικής προστασίας, τροφής, κοινωνικής πίεσης, εκδίκησης και περιπέτειας. Σε μερικές περιπτώσεις κορίτσια πρόσφυγες στρατεύονται αναγκαστικά ή εκούσια.

Η Ύπατη Αρμοστεία συνιστά να μη στρατεύεται κανένας πρόσφυγας είτε είναι ενήλικας, έφηβος ή παιδί, διότι ο εξαναγκασμός των προσφύγων σε στράτευση παραβιάζει την αρχή σύμφωνα με την οποία όλοι οι πρόσφυγες αποτελούν ουδέτερο πληθυσμό στη χώρα ασύλου.

• Κράτηση
Δυστυχώς, τα παιδιά πρόσφυγες συχνά κρατούνται ή απειλούνται με κράτηση εξαιτίας της παράνομης εισόδου τους στη χώρα ασύλου. Η κράτηση αυτή μπορεί να είναι τραυματική εμπειρία για αυτά, έτσι πρέπει «να αποτελεί έσχατο μέτρο και να είναι της μικρότερης δυνατής χρονικής διάρκειας» (Άρθρο 37, παράγραφος β ΣΔΠ).

Ας προχωρήσουμε σε κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα, όπως αυτό που συμβαίνει στη Μόρια της Λέσβου. Εκεί βρίσκεται το στρατόπεδο συγκέντρωσης μεταναστών και προσφύγων της Ελλάδας. Παρουσιάζεται ότι κάθε βδομάδα έρχεται στο φως ένα τουλάχιστον περιστατικό σεξουαλικής κακοποίησης. Τα περισσότερα περιστατικά αφορούσαν αγόρια και κορίτσια κάτω των 18 ετών ενώ δύο από αυτά αφορούσαν παιδιά κάτω των 5 ετών.

Άλλη μία χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή των εφήβων που οδηγούνται στην πορνεία με σκοπό να μαζέψουν χρήματα και να μεταβούν σε χώρες όπου η διαβίωση τους θα είναι καλύτερη και οι συνθήκες ζωής θα έχουν βελτιωμένες προοπτικές για εκείνους και εκείνες. Η βιομηχανία λοιπόν του εμπορίου λευκής σαρκός ενισχύεται, ενώ θα πρέπει να σταθούμε και στο γεγονός πως μία από τις χώρες στις οποίες εξελίσσεται το φαινόμενο είναι κατά κύριο λόγο και η Ελλάδα.

Η πολιτική της Ύπατης Αρμοστείας για τα Παιδιά Πρόσφυγες
Το ήμισυ περίπου του προσφυγικού πληθυσμού αποτελείται από παιδιά. Η Ύπατη Αρμοστεία έχει αναλάβει να εκτελέσει δραστηριότητες προστασίας και βοήθειας τους όπως τον καθορισμό του καθεστώτος των προσφύγων, την ικανοποίηση των μεταβατικών αναγκών τους και τη συνδρομή για την εφαρμογή διαρκών λύσεων.

Το μέλλον βασίζεται στα παιδιά. Τα παιδιά πρόσφυγες χρειάζονται ειδική προστασία και φροντίδα για να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες τους. Όντας ευάλωτα έχουν ανάγκη κατάλληλης κατεύθυνσης και καθοδήγησης, αφού σωματικά και ψυχολογικά είναι λιγότερο ικανά από τους ενήλικες στο να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους ή να προστατέψουν τους εαυτούς τους.

Τέλος, η στοιχειώδης φροντίδα της υγείας, της διατροφής και της εκπαίδευσης αναγνωρίζονται ως αναγκαία στοιχεία της σωματικής και της πνευματικής ανάπτυξης των παιδιών. Για τα παιδιά πρόσφυγες όμως η υγιής ψυχοκοινωνική ανάπτυξη προϋποθέτει αποτελεσματική αντιμετώπιση πολλαπλών τραυμάτων απώλειας, ξεριζωμού και συχνά καταστροφικών εμπειριών.

 

Από την Αλεξάνδρα Στελλάκη, ερευνήτρια της SAFIA

 

 

Παραπομπές
[1] Κατευθυντήριες Αρχές για την Παιδική Προστασία και Πρόνοια. (1997). Ύπατη Αρμοστεία Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, σελ. 79-80, 84-87,97-98, 122,161-165.

[2] Liberal. (2018). Newsweek: Τεράστιες διαστάσεις λαμβάνει η σεξουαλική κακοποίηση στη Μόρια. [online] Available here. [Accessed 3 Nov. 2018].

[3] Harvard Gazette. (2018). Harvard report details rampant sexual abuse of child migrants. [online] Available here. [Accessed 3 Nov. 2018].

 

SAFIA.GR

 

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Βάνια Σταφυλά: Λέμε «όχι» στον καρκίνο του Μαστού

Το «Race for the Cure» είναι η δεύτερη μεγαλύτερη διοργάνωση από τους 140 αγώνες που πραγματοποιούνται παγκοσμίως, με στόχο την ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του μαστού, την προαγωγή της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, καθώς και την ενδυνάμωση των ασθενών. Ανάμεσα στους 36.000 δρομείς που έλαβαν ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο μήνας του μέλιτος κάποτε τελειώνει...

Η γυναίκα ονειρεύεται τον γάμο από μικρό παιδί ενώ ο άντρας καταστρώνει σχέδιο διαφυγής αλλά συνήθως αποτυγχάνει...Ορισμένα ζευγάρια  επιλέγουν να στολίζουν τις γαμήλιες τούρτες τους με σατιρικά ζαχαρωτά γνωρίζοντας οτι ο μήνας του μέλιτος δεν έχει χιλιάδες μέρες!

Διαβάστε περισσότερα

Έναν μαραθώνιο με δέντρα στην πλάτη τους θα τρέξουν 20 φίλοι στο Κέιπ Τάουν

Ένας λογιστής, ένας επιχειρηματίας και ένας παράγοντας της πυγμαχίας είναι τρία από τα μέλη μιας παρέας 20 φίλων που θα τρέξουν σήμερα σε έναν πρωτότυπο μαραθώνιο στο Κέιπ Τάουν αφού θα έχουν...δέντρα δεμένα στην πλάτη τους. Η παρέα επιχειρεί έτσι να προωθήσει την δεντροφύτευση με δέντρα ...

Διαβάστε περισσότερα

Βρήκε μια “περιουσία” μέσα σε... καρότσι σούπερ μάρκετ

Πρότυπο ήθους είναι ένας 58χρονος, ο οποίος δεν μπήκε καν στον πειρασμό να κρατήσει το ιδιαίτερα υψηλό χρηματικό ποσό που βρήκε μέσα σε ένα τσαντάκι, σε καρότσι σούπερ μάρκετ, όπου πήγε να ψωνίσει στην Κυπαρισσία. Ο 58χρονος από την Αθήνα αντίκρισε έκπληκτος το τσαντάκι μέσης, να ...

Διαβάστε περισσότερα

Η Αμαζονία φλέγεται και μαζί οι σχέσεις της Βραζιλίας με τη Γαλλία

Η Μπραζίλια ανακοίνωσε ότι δεν θα δεχτεί την οικονομική βοήθεια της Ομάδας των Επτά των πιο ανεπτυγμένων βοημαχανικών χωρών του πλανήτη για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Πίσω από αυτήν την επείγουσα βοήθεια των 20 εκατομμυρίων δολαρίων για την Αμαζονία, την οποία ανακοίνωσε χθες η γαλλική ...

Διαβάστε περισσότερα

Είχαν ο Γολιάθ και η Δαλιδά ελληνική καταγωγή;

Είχε ο Γολιάθ ελληνική καταγωγή; Μια νέα διεθνής γενετική επιστημονική έρευνα θεωρεί πιθανό κάτι τέτοιο, αφού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Φιλισταίοι, οι μεγαλύτεροι αντίπαλοι των βιβλικών Ισραηλιτών, κατάγονταν από ανθρώπους που είχαν έρθει στην περιοχή της Παλαιστίνης από το Αιγαίο, τη Νότια Ευρώπη και ...

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερωμένο στον Παπανικολάου το doodle της Google -Τον Ελληνα που έσωσε εκατομμύρια γυναίκες

Η Google τίμησε τη Δευτέρα τα 136 χρόνια από τη γέννηση του Γεώργιου Παπανικολάου με ένα doodle, για τον Ελληνα γιατρό που έσωσε εκατομμύρια γυναίκες με το «τεστ Παπ». Ο Γεώργιος Παπανικολάου γεννήθηκε στην Κύμη στις 13 Μαΐου 1883. Ηταν διάσημος γιατρός, βιολόγος και ερευνητής, ένας ...

Διαβάστε περισσότερα

BBC: Πώς η κρίση βοήθησε τους Έλληνες να ξεπεράσουν τα ταμπού της ψυχικής υγείας

Τα θέματα ψυχικής υγείας ήταν επί χρόνια ταμπού στην Ελλάδα. Ωστόσο η δεκαετής κρίση βοήθησε στο να γίνουν πιο ορατά στην κοινωνία, με τους ανθρώπους να μιλούν πια πιο ανοιχτά για αυτά. Αυτό επισημαίνει σε ρεπορτάζ του το BBC. Καθώς το ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας συρρικνώθηκε ...

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά πρόσφυγες: Προσωπική Ελευθερία και Ασφάλεια

Στη σύγχρονη εποχή είναι συχνό το φαινόμενο της απειλής ή της παραβίασης της ασφάλειας των παιδιών στις ειρηνικές κοινωνίες. Όταν όμως γίνεται λόγος για προσφυγικές καταστάσεις, η έκταση που λαμβάνει είναι σαφώς εντονότερη. Η απουσία προστασίας από την κυβέρνηση τους, η έλλειψη προσωπικών εγγράφων ταυτότητας ...

Διαβάστε περισσότερα

Τα βήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πάταξη των νέο-ναζιστικών και νέο-φασιστικών κινημάτων

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 2018, μέσω ψηφίσματος, απαίτησε την εξάλειψη των νέο-φασιστικών και των νέο-ναζιστικών κινημάτων που τροφοδοτούν το φαινόμενο της ξενοφοβίας και του ρατσισμού, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Σύμφωνα με το ψήφισμα που υιοθετήθηκε με 355 υπέρ, 90 κατά και ...

Διαβάστε περισσότερα

Το μνημειώδες αέτωμα από το ιερό της Αρτέμιδος Γοργούς στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας

Εγκαινιάστηκε την Κυριακή το Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας που φιλοξενεί το μνημειώδες αέτωμα από το ναό της Αρτέμιδος με την παράσταση της Γοργούς. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας λειτουργεί από το 1967 και φιλοξενεί στους εκθεσιακούς χώρους του αρχαιότητες από την αρχαία πόλη της Κέρκυρας και το υπόλοιπο ...

Διαβάστε περισσότερα

Η ομιλία του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα τον Οκτώβρη του 1838

Τον Οκτώβρη του 1838 ο Κολοκοτρώνης παρακολούθησε το μάθημα του γυμνασιάρχη Γεννάδιου στο Βασιλικό Γυμνάσιο της Αθήνας, ο οποίος διάβασε στους μαθητές ένα έργο του Θουκυδίδη. Ο Κολοκοτρώνης ενθουσιάστηκε από το μάθημα και τον παρακάλεσε να μιλήσει στους μαθητές για την πατρίδα. Ο Γεννάδιος δέχτηκε ...

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή είναι η δάδα των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο 2020

Η οργανωτική επιτροπή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2020 στο Τόκιο αποκάλυψe σήμερα την Ολυμπιακή δάδα που θα φέρει το Ολυμπιακό φως από την Αρχαία Ολυμπία στην πρωτεύουσα της Ιαπωνίας. Η δάδα, η οποία ζυγίζει 1,2 κιλά, έχει μπρούτζινο χρώμα και έχει το σχέδιο του αγαπημένου γιαπωνέζικου ...

Διαβάστε περισσότερα

Αν θέλετε να γίνετε η γάτα σας

Πάντα κρυφογελάμε όταν βλέπουμε στο Διαδίκτυο κατοικίδια που μοιάζουν με τους κυρίους τους. Ειδικά όταν κι οι δυο έχουν την ίδια έκφραση. Δεν μπορούσαμε όμως να φανταστούμε κάποιον να είναι απολύτως πανομοιότυπος με το κατοικίδιό του. Έως σήμερα. Γιατί, πλέον, αν απευθυνθεί κανείς στο Masayoshi Shindo ...

Διαβάστε περισσότερα

Επιτέλους, ποιος θα ασχοληθεί με την τραγική καθημερινότητα των Αθηναίων;

Παγίδες θανάτου είναι τα ανοιγμένα φρεάτια της ΕΥΔΑΠ ,στο πεζοδρόμιο της οδού Ασκληπιού στο κέντρο της Αθήνας. Ούτε ένα ,ούτε δύο , αλλά τρία. Κάποιοι έσπασαν τα καπάκια των υδρομετρητών και ο κίνδυνος για τους πεζούς είναι άμεσος. Επί 5ήμερο τώρα οι περαστικοί έρχονται αντιμέτωποι ...

Διαβάστε περισσότερα

Μία φυλακή και ένα διαμέρισμα με θέα στις μολότοφ…

Πολύ σύντομα δεν θα υπάρχει ούτε ένα σπίτι στα Εξάρχεια που να μην μοιάζει με φυλακή. Παντού σιδεριές. Σε σπίτια και σε παράθυρα. Τα καταστήματα έχουν καλυφθεί από σιδερένια ρολά.   Ένα 48ωρο μετά το γιουρούσι των αναρχικών η περιοχή μοιάζει με απέραντο νεκροταφείο. Σκηνικό που υπογραμμίζουν ...

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το πέναλτι "αλά Πανέκα"

Μάθημα της δημοσιογραφίας, στην πρώτη τάξη του δημοτικού. Δεν γράφεις τίποτα αν δεν έχεις καλύψει στο κείμενο σου τα απλά ερωτήματα Ποιος, Που, Πότε. Τι γίνεται σήμερα; Διαβάζει ο αναγνώστης ότι π.χ. ο προπονητής στο προσεχές παιχνίδι θα χρησιμοποιήσει τον τάδε παίκτη. Ο της πλάκας δημοσιογράφος ...

Διαβάστε περισσότερα

Ω ντιρλαντά ντιρλάνταντα!

Πιστεύω να είδα σωστά. Το ίδιο ,όμως είδαν και οι άλλοι τηλεθεατές του δελτίου ειδήσεων. Οπότε μάλλον σωστά είδαμε όλοι. Τι είδαμε; Είδαμε ένα στρατιωτικό ελικόπτερο να προσγειώνεται στην Κάλυμνο και αμέσως μετά οι υπουργοί που μετέφερε να βγαίνουν σιγά –σιγά και να στοιχίζονται σε ...

Διαβάστε περισσότερα

Άνοιξε κι εσύ ένα ενεχυροδανειστήριο,μπορείς!

Αν υπάρχει ένας τομέας της οικονομίας που γνώρισε μεγάλη άνθηση στα χρόνια των μνημονίων, αυτός είναι σίγουρα ο κλάδος των ενεχυροδανειστηρίων. Σε μία περίοδο κατά την οποίαν έκλεισαν 220.000 επιχειρήσεις , ο αριθμός των ενεχειροδανειστηρίων από 70 το 2009, εκτοξεύθηκε στις 6.000! Αριθμός που προκαλεί ...

Διαβάστε περισσότερα

Είναι πρόoδος όταν ένας κανίβαλος χρησιμοποιεί μαχαίρι και πιρούνι;

Ο ένας , ο Αλέξης Τσίπρας προπαγανδίζει το «προοδευτικό μέτωπο». Ο άλλος , ο Κυριάκος Μητσοτάκης διακήρυξε από το Γοργοπόταμο την ανάγκη «να ενωθούν όλες οι δυνάμεις της προόδου σε ένα μεγάλο ρεύμα πολιτικής αλλαγής». Όμως ,τι εστί πρόοδος ; - «Πρόοδος είναι η ικανότητα του ανθρώπου να ...

Διαβάστε περισσότερα

Πετρελαιοπαραγωγός Ελλάδα:ούτε Δανία του νότου,ούτε Φινλανδία των Βαλκανίων,αλλά Νορβηγία της Μεσογείου...

Το 2009 ο Γιώργος Παπανδρέου έταζε τη μετατροπή της Ελλάδος σε …Δανία του Νότου . Το 2013 ο Αλέξης Τσίπρας δεσμεύτηκε να κάνει τη χώρα μας …Φινλανδία. Την Τετάρτη, όμως ο υπουργός Ενέργειας Γ. Σταθάκης μας πήγε λίγο πιο …αριστερά … στη Νορβηγία, υποσχόμενος να ...

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκό βραβείο μαθητικής επιχειρηματικότητας για τον καθηγητή Γεώργιο Τζήρο και το Pierce

Σε μία επίσημη και συγκινητική τελετή στη Βιέννη, ο κορυφαίος εκπαιδευτικός οργανισμός νεανικής επιχειρηματικότητας Junior Achievement Europe, βράβευσε τους καλύτερους καθηγητές από όλη την Ευρώπη που συνεργάζονται με τον οργανισμό και υλοποιούν με υποδειγματικό τρόπο, εδώ και πολλά χρόνια το πρόγραμμα της Μαθητικής «Εικονικής Επιχείρησης» ...

Διαβάστε περισσότερα

Νοέμβριος,όπως λέμε Απρίλιος ή Ιούνιος…

Απαθανατίσαμε το Φθινοπωρινό Καλοκαίρι του 2018 και την Άνοιξη του 2019 εν μηνί Νοεμβρίω. Και χαρήκαμε τις ολάνθιστες πασχαλιές της Εύβοιας, ( στο Λευκαντί, για την ακρίβεια )ναι, ναι εκείνα τα μυρωδάτα μωβ λουλούδια του Πάσχα που φέτος ανθισαν έξι μήνες νωρίτερα, τις ολάνθιστες αχλαδιές ...

Διαβάστε περισσότερα