Αφιέρωμα στον γλυπτικό λόγο του "αρχιμάστορα" Θόδωρου

Special Report
8 Ιουνίου 2018 13:50:00

«Εφυγε» από τη ζωή στα 87 του χρόνια ο γλύπτης Θεόδωρος.

Ο Θόδωρος (Θεόδωρος Παπαδημητρίου)γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1931 όπου πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια, ενώ έλκει την καταγωγή του από το ορεινό χωριό Άγιος Βλάσης. Τελείωσε το γυμνάσιο στο Αγρίνιο το 1949 και έπειτα έφυγε για την Αθήνα, όπου το 1951 πέτυχε στις εξετάσεις για την είσοδο στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών. Μετά τις σπουδές στην Αθήνα και το στρατιωτικό του, έφυγε με υποτροφία για το Παρίσι, όπου φοίτησε για 3 ακόμα χρόνια στην Εcole S. Des Beaux-Arts. Έπειτα έμεινε για χρόνια στο Παρίσι όπου έκανε διάφορες εκθέσεις και έγινε γνωστός σαν γλύπτης, ενώ μετά στην επιβολή της Χούντας στην Ελλάδα έφυγε για το Σαν Φρανσίσκο όπου δίδαξε στο Πανεπιστήμιο California State. Μετά από πολλά χρόνια σε Γαλλία και ΗΠΑ, επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την μεταπολίτευση και το 1980-1998 έγινε καθηγητής πλαστικής στη σχολή αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ. Το 2007 αναγορεύτηκε Ομότιμος Καθηγητής του Ε.Μ.Π. Στις 22 Μαΐου 2013, αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Δυτικής Ελλάδος στο Αγρίνιο.


Ο γλύπτης Θόδωρος έχει πραγματοποιήσει δεκάδες εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, και έχει τιμηθεί με διάφορα βραβεία και διακρίσεις. Έργα του υπάρχουν σήμερα σε διάφορα μέρη του κόσμου και σε αρκετούς δημόσιους χώρους της Ελλάδας, κάποια από τα οποία είναι πολύ γνωστά στο κοινό, όπως η σύνθεσή του στο σταθμό του Μετρό Αθηνών στο Σύνταγμα. Αναλυτικά : 1969 Μεταλλική Σύνθεση για είσοδο ξενοδοχείου στη Θεσσαλονίκη, 1971 Μεταλλική Σύνθεση για Τράπεζα στην Αθήνα, 1973 Γλυπτική Σύνθεση για Σχολικό Συγκρότημα στην περιοχή Παρισιού, 1976 Γλυπτική Σύνθεση «Το Τέρας της Αμαλθείας» για Τράπεζα στο Βόλο, 1983 Γλυπτική Σύνθεση «Το Αυγό του Κολόμβου» για την είσοδο ξενοδοχείου, Αθήνα, Σκηνικό Περιβάλλον για την τραγωδία του Ευριπίδη «Φοίνισσες», στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, 1987 Γλυπτό-Έπαθλο για τα Βραβεία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας «Καλύτερο περιβάλλον στη Βιομηχανία», 1988 «Ορίζων Ι», γλυπτό σε μπρούντζο και σίδερο για το περιβάλλον σπιτιού στο Σχοινιά, 1993 «Δωδεκάκτινος Τροχός Ισορροπών σε Συρματόσχοινα με Αντίβαρο Σφαίρα», Μεγάλη γλυπτική σύνθεση σε ανοξείδωτο για την έκθεση «Ευρωμετρική», 1994 Επιλογή του γλυπτού «Νίκη 67» για το νέο κτίριο του Συμβουλίου της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, 1996 «Ολυμπιακό Δίπτυχο» στην πρόσοψη του κτιρίου της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, Λεωφόρος Κηφισίας Χαλάνδρι, 2000 «Πλωτή Καρυάτιδα», στο κτίριο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος στον Πειραιά, 2001 «Το Ωρολόγιον του ΜΕΤΡΟ» στο σταθμό ΜΕΤΡΟ της Πλατείας Συντάγματος, 2002 «Κλεψύδρα ’00». Μεγάλη γλυπτική σύνθεση σε ανοξείδωτο, κρύσταλλο και νερό εγκατεστημένη μπροστά από το Δημαρχιακό Μέγαρο Αμαρουσίου, 2007 «Μετέωροι Δείκτες». Μεγάλη γλυπτική σύνθεση σε ανοξείδωτο ατσάλι και μπρούντζο στο νέο κτίριο του Χρηματιστηρίου Αθηνών, κ.α. ΒΡΑΒΕΙΑ - ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ : 1965 Βραβείο Ροντέν, στην Μπιενάλε Νέων, Παρίσι - 1966 Πρώτο Βραβείο Γλυπτικής της Στέγης Καλών τεχνών & Γραμμάτων, Αθήνα - 1972 Χορηγία Ford Foundation, για μελέτη και εργασία στη γλυπτική - 1973 Χορηγία Ι.Β.Μ. για τη Διεθνή Διάσκεψη Design του Aspen, Κολοράντο, Η.Π.Α. - 1997 Grand Prix στο 42ème Salon d’Art Contemporain, Montrouge, Paris.

 

Ο λόγος του είναι εξίσου διεισδυτικός με τη ματιά του..Σε αυτό το αφιέρωμα,παρουσιαζουμε την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα απόψη του για τις προτεραιότητες της Παιδείας στο 21ο αιώνα...

 

Οι σκέψεις που ακολουθούν δεν φιλοδοξούν να δώσουν τελικές απαντήσεις στα ρέοντα και ζέοντα ζητήματα της Παιδείας και του Πολιτισμού, στοχεύουν μόνο να αναδείξουν τα κρίσιμα ερωτήματα, αναζητώντας εναλλακτικές και ουσιαστικές ζυμώσεις σε χρόνο και τόπο.


Αναζητώντας λοιπόν τις πηγές των εννοιών Τέχνη και Παιδεία, από καταβολής ανθρωπότητας, μπορούμε να ριψοκινδυνεύσουμε την υπόθεση πως «εφευρέθηκαν» σε κάποια φάση της εξέλιξης του ανθρώπου για να «κανονίσουν» τις ανάγκες επιβίωσης του είδους επάνω στον πλανήτη Γη, με όρους ποιοτικής συμβίωσης, δαμάζοντας τα ένστικτα της βίας με δημιουργικούς/ερωτικούς κανόνες, μέσα από παιδευτικές τελετουργίες ή μυήσεις.


Τελετουργίες με κανόνες που ρύθμιζαν σταδιακά την οργάνωση της κοινότητας από τις πρωτόγονες ενστικτώδεις μορφές συμβίωσης σε οργανωμένες κοινωνίες. Όπου βασικός ρυθμιστικός παράγοντας ανέλιξης των κοινωνιών ήταν η πρωτογενής άσκηση για Τέχνη ως Παιδεία ή Παιδεία ως Τέχνη, με κοινό παρανομαστή την αναζήτηση ποιότητας ζωής.


Αν ακολουθήσουμε αυτό το συλλογισμό στις σημερινές συνθήκες παγκοσμιοποίησης, θα πρέπει να προϋποθέσουμε πως οι σύγχρονες κοινωνίες συνιστούν ζωντανούς οργανισμούς, που έχουν ως βασικό κριτήριο πρώτα την επιβίωση του είδους «άνθρωπος», διαμέσου των κανόνων συμβίωσης, οπότε μπορούμε να θεωρήσουμε την Παιδεία σαν τη «μήτρα», όπου γονιμοποιούνται και αναπαράγονται τα δημιουργικά «κύτταρα» μιας κοινωνίας, η οποία εξελίσσεται στο χώρο και στο χρόνο.


Τότε θα μπορέσουμε να αναζητήσουμε κάποιο νόημα για τον διαχρονικό και συγχρονικό ρόλο της Παιδείας, που να αντιστοιχεί στις ανάγκες της εποχή μας.
Έτσι μπαίνουμε αμέσως στα βαθιά, καθώς οφείλουμε να ξεκινήσουμε από τις ανάγκες.


Εδώ όμως αναδύεται το ερώτημα:
Ποιες ανάγκες καθορίζουν τη σημερινή κοινωνία, πάνω στις οποίες μπορεί να συντονιστεί η Παιδεία μας, ως γενική κοινωνική νοοτροπία ή ως συστηματική Εκπαίδευση;


Σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα παραπαίει η σύγχρονη κοινωνία, με τις υπάρχουσες πολιτικοοικονομικές δομές, μέσα στη θολούρα της παγκόσμιας αγοράς (marketing), που διεγείρει καταναλωτικές επιθυμίες μετατρέποντας τες σε «ανάγκες», με συνέπεια να καταρρέει η πραγματική οικονομία, παρασύροντας και την Παιδεία.


«Νομίζω» πως η κρίσιμη περίοδος που διανύομε συνιστά δημιουργική πρόκληση και ιστορική ευθύνη για την Παιδεία, ως Εκπαίδευση Α.Ε.Ι. απέναντι στο υποβόσκον δίλημμα:
Ποια Παιδεία;
(Όπου η αντωνυμία ποιος, ποια, ποιο, δηλώνει την ποιοτική αναζήτηση)
Παιδεία ως αναπαραγωγική αδράνεια διεκπεραίωσης έτοιμων πληροφοριών/γνώσεων, με σκοπό την έκδοση πτυχίων για ένταξη των αποφοίτων στον ανταγωνισμό της αγοράς, χωρίς ποιοτικά κριτήρια;
ή
Παιδεία ως μήτρα για ουσιαστικές ζυμώσεις σε βασικές αξίες, από όπου θα προκύψουν τα «δημιουργικά κύτταρα», που θα ενισχύουν ποιοτικά τους κρίκους της αλυσίδας: επιβίωση → συμβίωση → διαβίωση, των ανθρώπων ως κοινωνικών όντων, σε συγκεκριμένο περιβάλλον επάνω στον πλανήτη Γη;


Από αυτή την αφετηρία μπορεί να ξεκινήσει μια ουσιαστική αξιοποίηση της ανθρώπινης δημιουργικότητας με στόχους που θα αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις του μέλλοντος.


Σε αυτό το μέτωπο μπορεί να συντονιστούν δημιουργικές δυνάμεις, από διάφορες γνωστικές περιοχές, ώστε να βρεθεί η συνισταμένη δυναμική για τη διερεύνηση εναλλακτικών προτάσεων, όπου Τέχνες και Επιστήμες μπορεί να βρουν κοινούς στόχους και «κοινούς τόπους» συνεργασίας για εναλλακτική αναζήτηση της ουσιαστικής ποιότητας ζωής.


Αναζητώντας τους «κοινούς τόπους» ανάμεσα σε Τέχνη και Επιστήμη, στις προοπτικές του 21ου αιώνα, θα προσπαθήσω μια συνοπτική διερεύνηση.


Τα νέα δεδομένα.
Τοπικό – Παγκόσμιο


• Οι ραγδαίες εξελίξεις τα τελευταία χρόνια στον τομέα της παραγωγής, διαχείρισης και διακίνησης πληροφοριών στον πλανήτη, άλλαξαν βασικές αντιλήψεις για τον κόσμο, με συνέπειες να διαταραχτούν προαιώνιες κοινωνικές δομές που εξελίσσονταν στη συνέχεια του χώρου και του χρόνου της ανθρώπινης ιστορίας.

• Οι νέες δυνατότητες της πλανητικής επικοινωνίας με τα ασύρματα δίκτυα έχει ως συνέπεια την ασυνέχεια στην αντίληψη του χώρου και του χρόνου.
Η γνώση που ξεκίνησε ως εντόπια εμπειρική διαδικασία κυκλοφορεί πλέον σαν ατοπική πληροφορία στα διαδίκτυα.


• Η ποσοτική συσσώρευση πληροφοριών – τόσο με την αυξανόμενη «προοδευτικά» επιτάχυνση, όσο και με τη «σαλαμοποίηση», με την παρεμβολή διαφημίσεων στη διακίνηση πληροφοριών σε όλα τα σύγχρονα Μέσα Επικοινωνίας, έντυπα ή ηλεκτρονικά – χρειάζεται μεγαλύτερης ικανότητας επεξεργαστές δεδομένων στον ανθρώπινο εγκέφαλο, με επιπτώσεις τόσο στην γενικότερη παιδεία (culture) όσο και στη λειτουργία της εκπαίδευσης.


• Η συμπίεση του χρόνου για την επεξεργασία δεδομένων, έχει επιπτώσεις στη δημιουργική ωρίμανση, καθώς η συμπίεση και η διαρκώς αυξανόμενη επιτάχυνση οδηγεί συνήθως σε βεβιασμένες ενέργειες, που καταλήγουν συχνά σε πολιτισμικά εκτρώματα, χωρίς ποιοτικό βάθος και διάρκεια, τα οποία διακινούνται και προωθούνται με περιτύλιγμα επιφανειακών εντυπώσεων: Οι κυρίαρχοι δημαγωγικοί και διαφημιστικοί μηχανισμοί, οι οποίοι έχουν διαβρώσει την Πολιτική, την Οικονομία, ενώ έχουν υπονομεύσει και την Παιδεία.
Τα Μέσα Επικοινωνίας


Είναι δεδομένο πως θεωρώ και εννοώ την Τέχνη ως μέσον επικοινωνίας.
«Υπάρχουμε δια μέσου των ΜΕΣΩΝ. Και αυτό δεν είναι απαραίτητα αρνητική διαπίστωση, αποτελεί απλά μια κατάφαση στο ό,τι η κοινωνία εννοείται και συγκροτείται δια μέσου της επικοινωνίας».
Σε αυτή την παραδοχή στήριξα την επιχειρηματολογία πριν δεκατέσσερα χρόνια σε ένα Συμπόσιο για την Τέχνη .

Ξεκινώντας από την απλή διαπίστωση πως η Παιδεία ως γενική καλλιέργεια (culture) ή ως συστηματική Εκπαίδευση, συντελείται δια μέσου των μέσων επικοινωνίας – με λέξεις, αριθμούς, σχέδια, εικόνες ή με ειδικές ασκήσεις σε εργαστήρια πρακτικής εφαρμογής – οφείλουμε να διερευνήσουμε πρώτα την αξιοπιστία αυτών των «μέσων» πάνω στα οποία στηρίζεται το οικοδόμημα της Εκπαίδευσης.
Με αυτές τις βασικές διευκρινίσεις θα προχωρήσουμε στη διερεύνηση της λειτουργίας των «εργαλείων» της εκπαίδευσης στο πλαίσιο της ευρύτερης Παιδείας. «Εργαλεία» = μέσα άσκησης και επικοινωνίας.

Όλες οι κοινωνικές διαδικασίες – όπου συμπεριλαμβάνονται η Παιδεία και η Τέχνη – στηρίζονται στην «πίστη» των βασικών «νομισμάτων» που συγκροτούν τις σύγχρονες κοινωνίες:


• Λέξεις που ορίζουν τους νόμους και τους κανόνες οι οποίοι ρυθμίζουν (υποτίθεται) τη ζωή και τη συμπεριφορά μας και
• Χρήματα με αριθμούς, ως το μόνο σύστημα αξιολόγησης της εργασίας. Εργασία είτε ως χρονοαπασχόληση, είτε ως έργο (και έργο τέχνης).
Επάνω σε αυτή την «πίστη σε νομίσματα» – όπως οι λέξεις, σε λόγους και κείμενα, και οι αριθμοί στα χαρτονομίσματα – «πίστη» πως υπάρχει αντιστοιχία σε αντίκρισμα πραγματικών εννοιών ή αξιών, στηρίζονται (?) οι κοινωνικοί θεσμοί, στις τοπικές κοινωνίες και στους διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων η Παιδεία και η Τέχνη.

Αυτή η παθητική εξάρτηση Παιδείας και Τέχνης από τέτοια «νομίσματα» (που αποδείχτηκαν «φούσκες» ή κάλπικα) ακυρώνει το βασικό τους ρόλο ως «εργαστήρια αξιών ζωής».

Η προαιώνια παιδευτική διαδικασία ανέλιξης και εξέλιξης των κοινωνιών επάνω στη Γη έχει εκφυλιστεί μέσα στις ραγδαίες εξελίξεις των μέσων επικοινωνίας τα οποία υποκαθιστούν την πρωτογενή βιωματική άσκηση για γνώση με τις έτοιμες πληροφορίες, με τα νέα συστήματα «πληροφόρησης», που διακινούνται στην παγκόσμια αγορά.
Ανάμεσα στα νέα συστήματα οι τεράστιες δυνατότητες της «εικονικής πραγματικότητας» (virtual reality) διαμορφώνουν την «ψεύτικη συνείδηση» (όπως λέγαμε τη δεκαετία του ’60).

Η κρίση των «νομισμάτων»


Αν αναζητήσουμε το αντίκρισμα των λέξεων/εννοιών «Τέχνη» και «Παιδεία» στην εποχή μας, θα διαπιστώσουμε πως από εγγυητές ουσίας για ποιότητες ζωής έχουν παρασυρθεί στη δύνη της γενικότερης «κρίσης αξιών», καθώς εξαρτώνται από τα κυρίαρχα πολιτικοοικονομικά «νομίσματα», που καθορίζουν τις τρέχουσες αξίες της αγοράς, σε παγκόσμια κλίμακα. «Νομίσματα» που διακινούνται με λέξεις και χρήματα, μέσα και από δίκτυα πληροφοριών (internet), που διατρέχουν τον πλανήτη και πέρα από αυτόν στο διάστημα.
Όπου αναδύεται το ερώτημα: Πώς μπορεί να συγκροτηθεί ένα σύστημα σύγχρονης Παιδείας που να ρυθμίζει τις παραγωγικές και πολιτισμικές αξίες μιας συγκεκριμένης κοινωνίας σε χώρο και χρόνο;

Οφείλουμε να αναζητήσουμε τη βασική αναγκαιότητα της Παιδείας, πίσω από τη μηχανιστική αναπαραγωγή ή την παραγωγή γνώσεων στην επίσημη Εκπαίδευση. Παιδεία, η οποία θα καλλιεργεί αξίες που θα στηρίζουν πρώτα την επιβίωση της συγκεκριμένης κοινωνίας, καλλιεργώντας και αξιοποιώντας τις δημιουργικές πηγές, ενώ θα ρυθμίζει τους όρους και τρόπους κοινωνικής συμβίωσης, δίνοντας άλλο περιεχόμενο στον τρόπο διαβίωσης.

Έτσι η Παιδεία καλλιεργώντας τα γνήσια «νομίσματα» των Τεχνών και Επιστημών θα ελαχιστοποιήσει την κυκλοφορία των «κάλπικων νομισμάτων» της νεόπλουτης διαβίωσης, της οικονομίας και της πολιτικής, που υπονόμευσαν την «πίστη» στις κοινωνικές αξίες. Αξίες που διαμορφώθηκαν εξελικτικά για χιλιετίες, μέσα από κρίσεις και πολέμους, μέσα από θεσμούς, όπως θρησκεία/εκκλησία, πολιτεία/πολιτική και παιδεία/επιστήμες/τέχνες.

Το «νόμισμα της ελευθερίας»


«Μετά τη βιομηχανική επανάσταση, το νόημα του πολιτισμού καθορίζεται από τις κυρίαρχες ιδέες της εποχής, όπως «πρόοδος», «εξέλιξη», «ταχύτητα», οι οποίες αφορούν στην παραγωγή, στην κίνηση και διακίνηση προϊόντων, ανθρώπων και πληροφοριών» .


«Ιδέες» που λειτούργησαν σαν ιδεολογικά «νομίσματα» στην πολιτική και στην οικονομία, δίνοντας ένα άλλο περιεχόμενο στο νόημα της «ελευθερίας» που καθόρισε νέες μορφές Τέχνης και πολιτισμικής συμπεριφοράς.
Σήμερα, στην εποχή της «ατοπικής επικοινωνίας», το «νόμισμα» της «ελευθερίας του ατόμου» αναδεικνύεται ως το πιο κρίσιμο ζήτημα, καθώς εξαρτάται από το ΠΩΣ κάθε «άτομο» εννοεί την «ελευθερία» στην κοινωνική πρακτική: ως ιδιώτης ή ως πολίτης;


Στην «ατοπική κοινωνία» το «άτομο» συνήθως εννοείται ως «ιδιώτης», καταναλωτής, ψηφοφόρος ή οπαδός, καθώς η σχέση του με τον «κοινό τόπο και χρόνο» της κοινωνικής συμβίωσης δεν είναι πλέον οργανική. 

Ενώ η ζωντανή κοινωνία, η πραγματική οικονομία, η ουσιαστική Παιδεία συγκροτούνται σε κοινό τόπο και χρόνο, όπου η «ελευθερία» ως ενέργεια ρυθμίζεται ποιοτικά, στο κατά πόσο συγκλίνει δημιουργικά προς το κοινό συμφέρον της κοινωνίας ή αποκλίνει καταστροφικά… σε μορφές βίας ή ακόρεστης ιδιωτικής καταναλωτικής απληστίας…


Σε αυτό τον τομέα η περιπέτεια της Σύγχρονης Τέχνης, η οποία ξεκινάει από την παραγωγική/κοινωνική/επικοινωνιακή εφαρμογή της βιομηχανικής επανάστασης, τον 19ο αιώνα, είναι αποκαλυπτική, καθώς η ιστορική λειτουργία της Τέχνης ως μέσου επικοινωνίας και ποιοτικής παραγωγής αντικαθίσταται με την χαώδη έννοια της «ελευθερίας έκφρασης» (?) του ατόμου.
Μια άλλη ανάγνωση της Ιστορίας της Σύγχρονης Τέχνης μπορεί να αποκαλύψει τις θεμελιακές αλλαγές στη κοινωνική αντίληψη σε σχέση με την «ελευθερία του ατόμου» .

Έτσι η «φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας» (όπως θα έλεγε ο Κορνήλιος Καστοριάδης), στην εποχή μας καθορίζεται από τα «νομίσματα» που διακινούνται στην «ατοπική επικοινωνία» των τηλεδικτύων, όπου στη μια όψη, κυκλοφορεί η «ατοπική πίστη/πίστωση στο χρήμα», που στηρίζει το οικονομικό σύστημα, καθορίζοντας με αριθμούς όλες τις άλλες αξίες της κοινωνικής ζωής, αγοράζοντας και την καταναλωτική «ελευθερία», ενώ από την άλλη όψη του «νομίσματος» η «πίστη στις λέξεις» στηρίζει και αναπαράγει το πολιτικό σύστημα, που καθορίζεται από την «ελεύθερη» εκμαίευση ψήφων…


Αυτές οι όψεις του πολιτικοοικονομικού «νομίσματος», που λειτουργούν ποσοτικά στη δομή εξουσίας με τη διεκδίκηση χρημάτων ή ψήφων, καθορίζουν τις τρέχουσες «ποιότητες» που διακινούνται στα ΜΜΕ, με τη διαφήμιση ή προπαγάνδα από την οποία αναπαράγεται το τρέχον πολιτικοοικονομικό σύστημα σε εθνικό και διεθνές πεδίο.


Αν προσθέσουμε στα μέχρι τώρα δεδομένα και τις νέες μαζικές δυνατότητες της διαδικτυακής επικοινωνίας που επιχειρεί σε πλανητική εμβέλεια, τότε η σχέση ανάμεσα στη μαζική παιδεία που διαμορφώνουν τα ΜΜΕ και στη συστηματική Εκπαίδευση γίνεται πιο πολύπλοκη και προβληματική.


Όπου ανακύπτει το βασικό ερώτημα:
Πώς μια τοπική κοινωνία να οργανώσει ένα σύστημα Παιδείας που θα στηρίζει την ποιοτική εξέλιξη, στο χώρο (της) και στο χρόνο (της);

Παιδεία ως διαχείριση της ανθρώπινης ενέργειας με κριτήριο την ποιότητα σε σχέση με τη δημιουργία ή καταστροφή των κρίκων της αλυσίδας επιβίωση → συμβίωση → διαβίωση:
Εκεί θα κριθεί το μέλλον της ανθρωπότητας…
«Νομίζω» πως ο μόνος τρόπος που αποκτά νόημα η «ελευθερία» είναι δια μέσου της ουσιαστικής Παιδείας.


Από αυτή την αφετηρία μπορούμε να αναζητήσουμε το νόημα της Τέχνης ως καταλύτη Παιδείας που θα καθορίζει την εξέλιξη των κοινωνιών μέσα στα νέα παγκόσμια δεδομένα.


Το δίλημμα της Τέχνης


Τέχνη αφομοιωμένη στην κυρίαρχη «εικονική πραγματικότητα», που εξαντλείται στον σχολιασμό και στον αυτάρεσκο αισθητισμό;
ή
Τέχνη που θα υπερβαίνει τον διασκεδαστικό ή παρηγορητικό της ρόλο, με την άσκηση της ευαισθησίας και της συνείδησης για τα κρίσιμα ζητήματα της ζωής, στις τραγικές ή κωμικές της όψεις;
Όπου το τραγικό και το κωμικό συναντιούνται στα όρια της ανθρώπινης μοίρας, ανάμεσα στο μεγαλείο και στον εξευτελισμό.


Επιμύθιο


Τα δομικά «νομίσματα»: Κοινωνία – Παιδεία – Τέχνη
Οι σκέψεις που προηγήθηκαν στηρίχτηκαν στη παραδοχή πως η Παιδεία αποτελεί τη «δημιουργική μήτρα», όπου γονιμοποιούνται και αναπαράγονται τα «κύτταρα» μιας ζωντανής κοινωνίας, η οποία εξελίσσεται στο χώρο και στο χρόνο.
Με αυτή την προϋπόθεση, αν προβάλλουμε τη σκέψη μας στις προοπτικές του 21ου αιώνα, ο ρόλος των Α. Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων είναι κρίσιμος, γιατί αν υπονομευτεί η «πίστη» στις βασικές έννοιες «Κοινωνία, Παιδεία, Τέχνη», ως θεμελιώδεις πολιτισμικές αξίες συμβίωσης, που στήριξαν την εξέλιξη της ανθρωπότητας, τότε το μέλλον κάθε κοινωνίας, τόσο σε τοπική όσο και σε παγκόσμια κλίμακα, θα είναι δυσοίωνο.
«Νομίζω» πως σε μια τέτοια προοπτική, πέρα από τις ειδικές γνώσεις κάθε Εκπαιδευτικής κατεύθυνσης, ο δημιουργικός πυρήνας που συνδέει Παιδεία και Τέχνη είναι:
Η ποιοτική διαχείριση της ανθρώπινης ενέργειας για δημιουργία και παραγωγή συμβατών προϊόντων και θεσμών που θα ενισχύουν τους κρίκους της αλυσίδας επιβίωση → συμβίωση → διαβίωση.

Χωρίς ένα όραμα Παιδείας και Τέχνης, για μια άλλη «φαντασιακή ρύθμιση της κοινωνίας» με γνήσια «νομίσματα» αξιών, η ανθρώπινη ενέργεια θα σπαταλιέται και θα χάνεται σε φαντασιακά πρότυπα και στερεότυπα του κυρίαρχου πολιτισμικού μοντέλου παθητικής κατανάλωσης προϊόντων και γνώσεων, αυξάνοντας την κοινωνική εντροπία που οδηγεί συχνά σε πράξεις βίας και καταστροφής - αυτοκαταστροφής.
Ο μόνος χώρος όπου μπορεί να καλλιεργηθούν νέα οράματα, νέα πρότυπα, «γνήσια νομίσματα» κοινωνίας, πολιτικής και οικονομίας, είναι η «μήτρα» της ουσιαστικής Παιδείας.
Το ζήτημα ωστόσο θα παραμένει εκκρεμές ανάμεσα στην ΕΞΟΥΣΙΑ και στην ΟΥΣΙΑ της Παιδείας, ως κοινωνικής δημιουργικής λειτουργίας.

ΕΞΟΥΣΙΑ--ΟΥΣΙΑ
Όσο οι διάφορες εξουσίες, μέσω των θεσμών της κοινωνίας, του κράτους ή του χρήματος, λειτουργούν πιο κοντά στην ουσία για το νόημα της ζωής, της κοινωνικής ζωής, τόσο πιο ουσιαστικά υπηρετούν τον πολιτισμό.

 

 ΘΟΔΩΡΟΣ-Γλύπτης

 

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Η ιστορία του ενδύματος από το φύλλο συκής των Πρωτοπλάστων μέχρι τα μοντελάκια της Ζιζέλ

Πέρασαν τουλάχιστον 25.000 χρόνια από τότε που ο άνθρωπος επινόησε την πρώτη ενδυμασία του , βάζοντας έτσι το πρώτο λιθαράκι σ’αυτό που σήμερα αποκαλούμε βιομηχανία της μόδας , η οποία αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς κλάδους της παγκόσμιας οικονομίας , με τζίρους τρισεκατομμυρίων. Σύμφωνα με ...

Διαβάστε περισσότερα

Η εισβολή της κάλτσας στην πολιτική ζωή…

Τι είναι η κάλτσα; Πρόκειται για ένα εσώρουχο που φοριέται στα πόδια για να προστατεύει το δέρμα από την τριβή με το εσωτερικό του παπουτσιού, να απορροφά τον ιδρώτα και να προφυλάσσει από το κρύο. Ενίοτε,όμως μπορεί να εκθέσει κάποιον ποικιλοτρόπως. Τον Σεπτέμβριο του 2009 ο ...

Διαβάστε περισσότερα

Ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων βιασμού και αποπλάνησης ανηλίκων

Τα νούμερα είναι ανατριχιαστικά. Δείχνουν πρωτοφανή αύξηση των περιστατικών βιασμού και κακοποίησης ανηλίκων μέσα στο πρώτο τετράμηνο του έτους. Επισήμως έχουν καταγγελθεί 25, οι αρχές όμως πιστεύουν ότι τα περιστατικά που δεν έχουν καταγραφεί, για ευνόητους λόγους, είναι απείρως περισσότερα. Ανατριχιαστική είναι και μία άλλη ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι «Άγγελοι» της Κύπρου

Μια ιδέα, η εξέλιξή της, η μόνιμη φροντίδα, η διαρκής απασχόληση, οι εναλλαγές, οι προσθήκες, η ανατροφή της.Η Γιώτα, η Έλβα και η Νανά που ζουν την Κύπρο είναι τρεις γυναίκες, τρεις κόσμοι διαφορετικοί, που συνενώνονται και έρχονται να ταράξουν την ζωή σας… με την ...

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές καταστροφές: ένοχες για 100.000 θανάτους και ζημιές 150 δις

Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ. Σκοτώνει ή τραυματίζει τα έμψυχα και καταστρέφει τα άψυχα.. Σ’ αυτήν αποδίδεται ένα μεγάλο μέρος των φαινομένων που κατά τη κατά την χρονική περίοδο 1998‐2009,προκάλεσαν το θάνατο 100.000 ανθρώπων , εκατομμύρια τραυματισμούς και οικονομικές απώλειες ύψους 150 δις ευρώ. Μιλάμε ...

Διαβάστε περισσότερα

Φόρτωσαν τη συνέχεια του κράτους στο πρωθυπουργικό αεροπλάνο!

Το πρωθυπουργικό αεροπλάνο το είχε αγοράσει ο Τσοχατζόπουλος ,το 2002. Ο Σαμαράς υποσχέθηκε το 2012 να το πουλήσει για λόγους οικονομίας , αντ’ αυτού ,όμως το 2013 τριπλασίασε τις ώρες πτήσης του. Ο Τσίπρας επίσης δεσμεύθηκε να το ξεφορτωθεί αυτός "από την πρώτη κιόλας εβδομάδα ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι υπεράνθρωποι του Μουντιάλ και τα μυστικά τους…

Οι ποδοσφαιριστές που αγωνίζονται στο Μουντιάλ προέρχονται από μία σεζόν κατά την οποίαν μπορεί να πήραν μέρος σε 50-80 παιχνίδια. Όσοι μάλιστα αγωνίζονται στα κορυφαία πρωταθλήματα μπορεί να έχουν λάβει μέρος σε τρία ματς την εβδομάδα κατά τη διάρκεια πολλών περιόδων μέσα σε μία σεζόν. Άραγε ...

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη :Κάθε καταιγίδα κι ένα μνημόνιο από πλευράς κόστου

Οι καταιγίδες στην Ευρώπη έχουν εξελιχθεί στον πιο δαπανηρό φυσικό κίνδυνο , όπως προκύπτει από μελέτη της περιόδου 1998-2009.Με βάση ,όμως τις ανθρώπινες απώλειες , οι καταιγίδες κατατάσσονται στην τέταρτη θέση μετά τον καύσωνα, τις πλημμύρες και τους σεισμούς. Στην γηραιά ήπειρο, οι μεγάλες καταιγίδες συμβαίνουν ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι χούλιγκανς έδιωξαν από τα γήπεδα το 60% των φιλάθλων!

Πόσους ακόμη φιλάθλους- με την πραγματική έννοια του όρου ,βέβαια- θα διώξουν από τις κερκίδες οι λεγόμενοι οργανωμένοι «φίλαθλοι» ή αλλιώς χούλιγκανς των γηπέδων; Τα στοιχεία από την προσέλευση στους αγώνες δείχνουν ότι όσο πυκνώνουν τα περιστατικά βίας στα γήπεδα ,τόσο μειώνεται η προσέλευση θεατών ...

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωσίδα που κέρδισε τους ποδοσφαιρόφιλους είναι πορνοστάρ;H Νατάλια λέει όχι...

Η Νατάλια Νεμτσίμοβα, η εντυπωσιακή κατάξανθη οπαδός της Ρωσίας στο Μουντιάλ έχει κερδίσει επάξια τον τίτλο της πιο καυτής φιλάθλου που έχει βρεθεί μέχρι στιγμής στις κερκίδες της διεθνούς διοργάνωσης. Μαζί με τον τίτλο βέβαια κέρδισε και την «ρετσινιά» της πορνοστάρ, αφού η προσοχή που τράβηξε ...

Διαβάστε περισσότερα

Εύρηκα- εύρηκα- μία μπουλντόζα στην Αθήνα!-Του Ιπποκράτη Πολίτη

Μία μπουλντόζα στο κέντρο της Αθήνας είναι ό,τι πιο ασυνήθιστο μπορεί να συμβεί σε μία περιοχή που έχει αφεθεί στην τύχη της από κυβερνήσεις , Περιφέρεια και Δήμο. Ίσως θα’ πρεπε να βάλουν το μηχάνημα σε ένα Μουσείο όπως έκαναν οι κάτοικοι του δήμου Εορδαίας ...

Διαβάστε περισσότερα

Πως οι διπλωμάτες προσπάθούν να τουμπάρουν ο ένας τον άλλον

Οι κατάσκοποι λένε ότι σε δύο μόνο χώρες δεν μπορεί να ανθίσει το επάγγελμα τους. Στην Ιαπωνία γιατί δεν μιλά κανείς και στην Ελλάδα γιατί μιλούν όλοι. Ο διπλωμάτης, άραγε, που μπορεί να αποδώσει καλύτερα; Ο Άγγελος Βλάχος που στην πολυετή και λίαν επιτυχημένη διπλωματική σταδιοδρομία ...

Διαβάστε περισσότερα

Μουσείο το πέτρινο σπίτι του Χαρίλαου Φλωράκη στην Καρδίτσα

Στην περιοχή Παλιοζωγλόπι κοντά στο χωριό Ραχούλα του δήμου Καρδίτσας, και σε κοντινή απόσταση από τον τάφο του, στο «αγνάντι» του Αη Λιά, βρίσκεται το Μουσείο Φλωράκη. Πρόκειται για το ανακατασκευασμένο σπίτι του ιστορικού ηγέτη του ΚΚΕ, Χαρίλαου Φλωράκη που αποτελείται από ένα διώροφο πέτρινο κτίσμα ...

Διαβάστε περισσότερα

Απείθαρχοι και αγενείς είναι οι Ελληνες πίσω από το τιμόνι

Απείθαρχοι και παρορμητικοί οι Ελληνες οδηγοί, οι Γερμανοί και οι Σουηδοί είναι ρέκτες της ταχύτητας και όλοι οι Ευρωπαίοι δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν τα smartphones την ώρα που οδηγούν. Αυτά διαπιστώνει μεγάλη έρευνα για την οδηγική συμπεριφορά των Ευρωπαίων σε έντεκα χώρες της Ενωσης, που ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες του Πικάσο μέσα από τα μάτια του μεγάλου ζωγράφου

Πάνω στον τάφο του Πικάσο τοποθετήθηκε το άγαλμα της Μαρί Τερέζ Βαλτέρ, ίσως της μεγαλύτερης αγάπης της ζωής του. Η Ντόρα Μάαρ, κάποια στιγμή του είχε πει: «Μπορεί σαν καλλιτέχνης να είσαι εκπληκτικός, αλλά ηθικά είσαι άχρηστος». Η Φρανσουάζ Ζιλό ήταν η μοναδική γυναίκα που ...

Διαβάστε περισσότερα

Forbes: Oι 20 πιo πλούσιες ομάδες στον κόσμο

Οι 20 κορυφαίες ποδοσφαιρικές ομάδες στον κόσμο έχουν μέση αξία 1,69 δισεκατομμύρια δολάρια, αύξηση 14% σε σχέση με πέρυσι και 74% σε σύγκριση με το 2013! Η αύξηση της αξίας υποστηρίχθηκε από την αύξηση των εσόδων των συλλόγων. Αυτό αναφέρει η έκθεση που παρουσίασε το ...

Διαβάστε περισσότερα

Φρέσκο φαγητό στο διάστημα από Έλληνες φοιτητές!

«Λύση» σε ένα από τα αρκετά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αστροναύτες έρχονται να δώσουν δύο νέοι Έλληνες φοιτητές. Ο λόγος για τον Μεταπτυχιακό φοιτητή του Τμήματος Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αυγουστίνο Πανταζίδη, και την προπτυχιακή φοιτήτρια του ίδιου τμήματος, ...

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα απίθανα και συγκλονιστικά των Μουντιάλ

Όσες φορές η πολιτική προσπάθησε να εκμεταλλευθεί την κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση, το Μουντιάλ, έχασε το ποδόσφαιρο, χωρίς να κερδίσει ,όμως η πολιτική. Το πρώτο κάζο του ποδοσφαίρου συνέβη το 1934, όταν η φασιστική τότε Ιταλία είχε αναλάβει το Μουντιάλ. Ο Μουσολίνι το είδε σαν μία ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι 8 εντολές του Αϊνστάιν στη σύζυγό του!

Έχουν χυθεί τόνοι από μελάνι για την διαφορετική πλευρά και προσωπικότητα του Άλμπερτ Aϊνστάιν. Τον έχουν χαρακτηρίσει ψυχρό, άπιστο, ζηλόφθονο και μισογύνη. Μέχρι και σήμερα, 63 χρόνια μετά, θεωρείται ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες. Η «Mirror» ανοίγει κι άλλο παράθυρο από την προσωπική του ζωή και ...

Διαβάστε περισσότερα

Πολυφυλετικές γειτονιές στα…καταστρώματα !-Του Ιπποκράτη Πολίτη

Θα’ λεγε κανείς ότι η τουριστική Ελλάδα δεν χωράει άλλους επισκέπτες. Ότι όλα έχουν γεμίσει. Ξενοδοχεία , σπίτια και καταλύματα παντός είδους. Και ότι ελλείψει άλλων χώρων ,οι επισκέπτες τη βγάζουν στο …κατάστρωμα, τουτέστιν στα παγκάκια και στις πλατείες. Το πιο πιθανό ,όμως είναι να πρόκειται ...

Διαβάστε περισσότερα

Εί-δη-ση : τροχονόμος στην εθνική!-Tου Ιπποκράτη Πολίτη

Αν αποτελεί είδηση το δάγκωμα ενός σκύλου από άνθρωπο και όχι το δάγκωμα ενός ανθρώπου από σκύλο, τότε αυτό που θα διαβάσετε στη συνέχεια είναι η επιτομή της είδησης. « Σε ειδική εξόρμηση της Διεύθυνσης Τροχαίας Αττικής, που πραγματοποιήθηκε χθες (Τετάρτη), για τον εντοπισμό οδηγών που ...

Διαβάστε περισσότερα

Εξηντάρησαν τα Στρουμφάκια αλλά ούτε λόγος για σύνταξη!

Τα Στρουμφάκια έγιναν 60 ετών, αλλά ούτε που σκέπτονται να βγουν στη σύνταξη. Αντίθετα , στο Βέλγιο επέλεξαν να τιμήσουν την επέτειο με εικονικά ταξίδια στα μαγικά δάση και τα σπήλαια που πρωταγωνιστούν στις ιστορίες τους. Τα Στρουμφάκια είναι γέννημα της φαντασίας του σκιτσογράφου Πιερ ...

Διαβάστε περισσότερα

Γαλιλαία:με μετάγγιση υδάτων σώζουν τη θάλασσα όπου περπάτησε ο Ιησούς!

Όταν οι μαθητές του Ιησού έβλεπαν τον δάσκαλο τους να περπατά στη θάλασσα της Γαλιλαίας δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι μετά από περίπου 2.000 χρόνια , δηλαδή κάπου στις μέρες μας , το ίδιο θα έκαναν και οι κοινοί θνητοί . Μόνο που αυτοί δεν θα ...

Διαβάστε περισσότερα