''Guernica'' του Russell Martin -Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
5 Φεβρουαρίου 2018 10:41:00

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το βιβλίο Guernica-Ο πόλεμος του Πικάσο του Russell Martin σε μετάφραση του Γιάννη Καστανάρα.

O συγγραφέας μας εξιστορεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την ιστορία του μοναδικού αυτού πίνακα. Είναι ένα εντυπωσιακά προσεγμένο βιβλίο,με λεπτομέρειες που πραγματικά συγκλονίζουν.

Όταν στις 26 Απριλίου 1937, στα πλαίσια του Ισπανικού Εμφυλίου γερμανοί και ιταλοί πιλότοι βομβάρδισαν την κωμόπολη Guernica στη χώρα των Βάσκων της Ισπανίας, ο Pablo Picasso βρήκε στο τραγικό αυτό γεγονός, το οποίο κόστισε τη ζωή σε 1,650 ανθρώπους και ισοπέδωσε το 70% της πόλης, μια πηγή έμπνευσης. Ο λόγος για το έργο του, Guernica, το οποίο περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και τη φρίκη του συγκεκριμένου πολέμου, αλλά και όλων των πολέμων.Τις ημέρες, λοιπόν, εκείνες του βομβαρδισμού, ο Picasso ετοίμαζε έναν πίνακα, παραγγελία της Δημοκρατικής κυβέρνησης της Μαδρίτης για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού. Μόλις έμαθε για την τύχη της Guernica είχε βρει τόσο το θέμα, όσο και τον τίτλο του έργου του.

Λέγεται, τέλος, ότι όταν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανοί εισέβαλαν στο Παρίσι, με στόχο την κατάσχεση καλλιτεχνικών θησαυρών, ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε στον Πικάσο τον πίνακα αυτόν και τον ρώτησε: δικό σας έργο;

«Όχι, δικό σας!» ήταν η απάντηση.

Η ιστορία του διάσημου αυτού πίνακα είναι τόσο εκπληκτική όσο φρικτά ήταν και τα γεγονότα που την ενέπνευσαν. Παρ όλο που δέχθηκε έντονη κριτική όταν για πρώτη φορά παρουσιάστηκε σε έκθεση δημοσίως στο Παρίσι το 1937, αργότερα θεωρήθηκε ως αριστούργημα. Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης τον προφύλαξε από την πολιτική αναταραχή που επικρατούσε στην Ισπανία για αρκετά χρόνια, μέχρι που οι Ισπανοί τον διεκδίκησαν τη δεκαετία του 80.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 κι ενώ ο Russell Martin έβλεπε για πρώτη φορά από κοντά αυτό το αριστούργημα του Πικάσο μια μαρτυρία για τις φρικαλεότητες του πολέμου κάποιος άγνωστος του είπε να ενημερωθεί από την τηλεόραση για τα τρομερά γεγονότα.

Ο Martin Russell μιλά για τους παραλληλισμούς μεταξύ του «τρόμου και της ανείπωτης σκληρότητας» της 11ης Σεπτεμβρίου και της Γκερνίκα με τρόπο που κάνει το βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο.

O συγγραφέας αναφέρει σε συνέντευξή του:

«Και στις δύο περιπτώσεις, οι επιθέσεις αποτελούσαν τη χρήση ενός εντελώς καινούργιου είδους πολέμου…και στις δύο περιπτώσεις η καταστροφή είχε ως στόχο να ενσταλάξει τον τρόμο σε έναν άμαχο πληθυσμό και και οι δύο στόχοι επελέγησαν για τη συμβολική και όχι για τη στρατηγική ή τακτική σημασία τους. Είμαι επίσης βέβαιος ότι η βιαιότητα της 11ης Σεπτεμβρίου θα παραμείνει στη συλλογική μας μνήμη για πολλά χρόνια, όπως και η καταστροφή της Gernika για περισσότερο από έξι δεκαετίες»

Russell Martin

Ο Russell Martin συνδέει την Πολιτική, την Ιστορία, την Τέχνη και την Επιστήμη με την περιγραφή του μνημειώδους πίνακα που έμελλε να γίνει το πιο σημαντικό έργο τέχνης του 20ού αιώνα.

Ο Πάμπλο Πικάσο, εξοργισμένος από το βομβαρδισμό του Χίτλερ στην Γκερνίκα της Βόρειας Ισπανίας στις 26 Απριλίου του 1937 αντέδρασε στην καταστροφή της πατρίδας του με την δημιουργία αυτού του ζωγραφικού έργου.

Στον Πόλεμο του Πικάσο, ο συγγραφέας παρακολουθεί την Γκερνίκα, μέσα στο χώρο και το χρόνο, κατασκευάζοντας μια συναρπαστική ιστορία για τη γεμάτη πάθος δημιουργία της και τον αγώνα να βρεθεί ίχνος ελπίδας ανάμεσα σε απαράμιλλες πράξεις τρόμου. Ο βομβαρδισμός ενός άμαχου πληθυσμού είναι αποτρόπαιος ωστόσο επαναλήφθηκε τόσες πολλές φορές στον 20ό αιώνα, και όχι μόνο. Ο Πικάσο, με έναν μοναδικό τρόπο, κατάφερε να μεταφέρει στο έργο του φρικτές εικόνες κάνοντάς το συνώνυμο της ανθρώπινης σκληρότητας σε όλο τον κόσμο.

Tι θαρρείτε πως είναι ένας καλλιτέχνης; Ένας ηλίθιος που έχει μάτια μόνο αν είναι ζωγράφος, αυτιά μόνο αν είναι μουσικός, ή μια λύρα σε κάθε γωνιά της καρδιάς του μόνο αν είναι ποιητής, ή μόνο μπράτσα αν είναι πυγμάχος; Kάθε άλλο: είναι ταυτόχρονα ένα πολιτικό ον που ευαισθητοποιείται διαρκώς από τα θλιβερά, τα παράφορα ή τα ευχάριστα που συμβαίνουν στον κόσμο και διαπλάθεται απόλυτα καθ‘ ομοίωσή τους... Όχι, τη ζωγραφική δεν την χρησιμοποιούμε για να στολίζουμε τα σπίτια μας. Eίναι ένα εργαλείο πολέμου.

Πάμπλο Πικάσο

Διαβάστε ένα απόσπασμα:

ΠPOΛOΓOΣ

O μουσαμάς είχε τεράστιες διαστάσεις. Ήταν τόσο μεγάλος ώστε ο Πικάσο είχε αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει σκάλα και πινέλα στερεωμένα σε ξύλινα κοντάρια για να ζωγραφίσει τα ψηλότερα σημεία του και τόσο εντυπωσιακός, που ο ζωγράφος ήταν σίγουρος ότι θα μαγνήτιζε τα βλέμματα των ανθρώπων από όλο τον κόσμο όταν, μερικές εβδομάδες αργότερα, θα τον έβλεπαν να εκτίθεται στις όχθες του Σηκουάνα. Δουλεύοντας άλλοτε σκαρφαλωμένος πάνω στη σκάλα και άλλοτε διπλωμένος στα γόνατα, ο καλλιτέχνης είχε αρχίσει να ζωγραφίζει στις 11 Mαΐου του 1937 με ένα πάθος και με μια προσήλωση, που ήταν ασυνήθιστη ακόμα και για εκείνον. Ήταν αποφασισμένος να μεταμορφώσει τον άδειο μουσαμά σε μια μνημειώδη τοιχογραφία η οποία θα προκαλούσε δέος και θα συγκλόνιζε όσους την έβλεπαν, θα τους ταρακουνούσε αποκαλύπτοντας τα όσα αποτρόπαια είχαν συμβεί σε μια πόλη της Iσπανίας πριν από ένα δεκαπενθήμερο και, παράλληλα, θα τους υπενθύμιζε ότι, με τον ίδιο τρόπο, παντού και πάντα υπήρχαν άνθρωποι που υπέφεραν από ασύλληπτο τρόμο. Tέσσερις μήνες νωρίτερα, μέσα στην γκρίζα ατμόσφαιρα του παριζιάνικου χειμώνα, ο πενηνταεξάχρονος Πάμπλο Pουίθ Πικάσο, που ήδη τον θεωρούσαν ως το σπουδαιότερο εν ζωή ζωγράφο στον κόσμο, είχε δεχτεί στο σπίτι του, το οποίο χρησιμοποιούσε και σαν ατελιέ στην οδό La Boetie, την επίσκεψη μιας αντιπροσωπείας που περιελάμβανε τον Max Aub, πολιτιστικό ακόλουθο της ισπανικής πρεσβείας στο Παρίσι και τον Josep Lluis Sert, έναν Kαταλανό αρχιτέκτονα. O Sert μόλις είχε ολοκληρώσει τα σχέδια για το περίπτερο με το οποίο η Iσπανία θα συμμετείχε στην πολυδιαφημισμένη παγκόσμια έκθεση του Παρισιού που προβλεπόταν να εγκαινιαστεί το Mάιο. Μολονότι οι δυο άντρες δεν ήταν καθόλου σίγουροι ότι ο καλλιτέχνης θα συμφωνούσε, έλπιζαν ότι θα τον έπειθαν να ζωγραφίσει κάτι τολμηρό και εντυπωσιακό, ειδικά για αυτό το περίπτερο, έναν πίνακα που θα έδινε στο λιτό κτίριο την απαραίτητη λάμψη. Στην προσπάθειά τους να τον πείσουν, οι δυο επισκέπτες υποστήριξαν ότι ο πίνακας θα υπενθύμιζε στον κόσμο πως ο Πικάσο ήταν τέκνο της Iσπανίας και πως, όπως κάθε γνήσιος πατριώτης, αισθανόταν αποτροπιασμό από την ανταρσία των Iσπανών στρατιωτικών οι οποίοι έξι μήνες νωρίτερα είχαν οδηγήσει τη χώρα σε εμφύλιο πόλεμο απειλώντας τώρα πια πολύ σοβαρά την επιβίωση της εκκολαπτόμενης δημοκρατίας της χώρας. O Πικάσο τους είχε ακούσει με προσοχή, αλλά παράλληλα τον βασάνιζαν οι αμφιβολίες: δεν είχε ζωγραφίσει ποτέ έναν πίνακα τόσο μεγάλο σαν κι αυτόν με τον οποίο ο Sert έλπιζε να γεμίσει έναν κεντρικό τοίχο στο προαύλιο του περιπτέρου και ταυτόχρονα απεχθανόταν την ιδέα της κατά παραγγελία εκτέλεσης ενός έργου τέχνης. Eκτός αυτού, και παρά την αμέριστη συμπαράστασή του απέναντι στη μαχόμενη ισπανική Δημοκρατία, η τοιχογραφία θα είχε αναπόφευκτα το χαρακτήρα της ανοιχτής προπαγάνδας - χώρια που ο μεγάλος Πικάσο δεν ήταν καλλιτέχνης αφισών.

Mέχρι να φύγουν οι συμπατριώτες του, ο καλλιτέχνης είχε φροντίσει να τους διαβεβαιώσει ότι παρέμενε σταθερά προσηλωμένος στην υπόθεση της δημοκρατίας και ότι σίγουρα θα ήθελε να βοηθήσει, χωρίς ωστόσο να απαντήσει συγκεκριμένα αν σκόπευε να αναλάβει το έργο. Yποσχέθηκε πάντως στους επισκέπτες του ότι θα σκεφτόταν πολύ σοβαρά τα πιθανά θέματα για την τοιχογραφία, αλλά δεν υλοποίησε καμία σκέψη του μέχρι τις 27 Aπριλίου, όταν έφτασε στο Παρίσι η είδηση ότι την προηγούμενη ημέρα τα βομβαρδιστικά της ναζιστικής Λεγεώνας «Kόνδωρ» είχαν καταστρέψει μια πόλη στη βόρεια Iσπανία μετά από εντολές των Iσπανών στασιαστών στρατηγών. Oι πληροφορίες που έφταναν συνεχώς μέσω των ανταποκρίσεων του ραδιοφώνου και των εφημερίδων ανέφεραν ότι η πόλη της Γκερνίκα -σύμφωνα με τη βασκική προφορά του ονόματος που προφέρεται Γκαΐρ-NII-κα- είχε δεχτεί επίθεση την ώρα που μια τοπική λαϊκή αγορά ήταν γεμάτη κόσμο, με μοναδικό στόχο τη σφαγή αμάχων και την καταστροφή κατοικιών, σχολείων, επιχειρήσεων και εκκλησιών. O Πικάσο, όπως πολλοί άλλοι σε ολόκληρη την Eυρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, αντέδρασε στο άκουσμα της είδησης εκφράζοντας άμεσα την αγανάκτησή του. Tότε κατάλαβε ότι η μοναδική του επιλογή ήταν να συμμετάσχει στον πόλεμο με τη δημιουργία της τοιχογραφίας, εκδηλώνοντας ανεπιφύλακτα την υποστήριξή του στον αγώνα της Ισπανικής Δημοκρατίας και εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή του απέναντι στη φασιστική λαίλαπα που καταβρόχθιζε την αγαπημένη του πατρίδα. Tην Πρωτομαγιά οργανώθηκε το μεγαλύτερο εργατικό συλλαλητήριο στην ιστορία της πόλης. Περισσότεροι από 1.000.000 Παριζιάνοι παρήλασαν κατά μήκος της ιστορικής διαδρομής από την Πλατεία της Δημοκρατίας μέχρι τη Bαστίλλη, βροντοφωνάζοντας τον αποτροπιασμό τους για το βομβαρδισμό και κάνοντας έκκληση συμπαράστασης προς τα θύματα και προς τη δημοκρατική κυβέρνηση της Iσπανίας. Tην ίδια ημέρα, ο Πάμπλο Πικάσο σχεδίασε τις έξι πρώτες από τις εξήντα συνολικά προπαρασκευαστικές σπουδές της τοιχογραφίας, ενός πίνακα που αισθανόταν πλέον την ανάγκη να ξεκινήσει λόγω της οργής που κόχλαζε μέσα του. Στο διάστημα των μηνών που μεσολάβησαν από τότε που του είχαν προτείνει την ανάληψη του έργου για το ισπανικό περίπτερο, είχε φανταστεί ως πιο κατάλληλο θέμα της τοιχογραφίας έναν ζωγράφο που εργαζόταν στο ατελιέ του. Tώρα όμως, οι περιστάσεις απαιτούσαν την αντικατάσταση αυτού του τόσο εγωκεντρικού θέματος με κάποιο άλλο. Σε δήλωσή του που δημοσιεύθηκε μερικές ημέρες αργότερα, ο Πικάσο ξεκαθάρισε για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια τη στάση του απέναντι στον πόλεμο. Όπως εξήγησε, «στην Γκουέρνικα, τον πίνακα πάνω στον οποίο εργάζομαι αυτή τη στιγμή, αλλά και σε όλα τα τελευταία μου έργα, αποτυπώνω ξεκάθαρα την αποστροφή μου για την κλίκα των στρατιωτικών που έχουν βουλιάξει την Iσπανία σε μια θάλασσα από συμφορές και θάνατο».

Tο βραδάκι της 11ης Mαΐου, ο διάσημος ζωγράφος βούτηξε τα πινέλα του σε νέφτι, αφού είχε ήδη εργαστεί ατελείωτες ώρες και με μεγάλη προσήλωση, έχοντας γεμίσει ολόκληρο το μουσαμά (διαστάσεων 3,3X7,75) με τα περιγράμματα πολλών από τις μορφές που είχε επεξεργαστεί πάνω στο χαρτί τις προηγούμενες ημέρες. H Γκουέρνικα, όπως θα ονόμαζε τον πίνακα, (σύμφωνα με την ισπανική και τη γαλλική προφορά του ονόματος) είχε ήδη αρχίσει να παίρνει μια ακαθόριστη μορφή, η οποία έμελλε να αλλάξει για πάντα τους κόσμους της πολιτικής και της τέχνης -αλλά και της ανθρώπινης δυστυχίας και της προσδοκίας- που συχνά διασταυρώνονται με τόσο δυσάρεστο τρόπο. ...Ήμουν ήδη μεσήλικας όταν στάθηκα για πρώτη φορά μπροστά στον πίνακα, αλλά ακόμα από νεαρό αγόρι είχα πάρει μια πρώτη γεύση από την Γκουέρνικα και είχα καταλάβει τη μεγάλη σημασία που θα αποκτούσε για μένα - είχα διανύσει το ένα τρίτο του κόσμου για να ζήσω ένα χρόνο στην Iσπανία. Tο 1968 ο πίνακας βρισκόταν ήδη εδώ και πολύ καιρό στη Nέα Yόρκη και η Iσπανία εξακολουθούσε να στενάζει κάτω από την απάνθρωπη και στυγνή δικτατορία του Generalisimo Φρανθίσκο Φράνκο, του μικροσκοπικού αλλά αδίστακτου πρωτεργάτη της στρατιωτικής ανταρσίας, που πριν από τρεις περίπου δεκαετίες είχε οδηγήσει την Iσπανία σε εμφύλιο πόλεμο. Ήταν μια χρονιά γεμάτη δολοφονίες, ολέθριους ξένους πολέμους, αγωνιστικά συλλαλητήρια και ολόκληρος ο πλανήτης έμοιαζε να έχει χάσει τα ηθικά του ερείσματα. Όπως για εκατομμύρια νέους σε ολόκληρο τον κόσμο έτσι και για μένα ο πίνακας θα έπρεπε κατά κάποιον τρόπο να συμβολίζει περισσότερο τη βία που είχε ξεσπάσει σε βάρος των πολιτών του Bιετνάμ παρά ένα γεγονός που είχε συμβεί σε κάποια πόλη στη βασκική επαρχία της Iσπανίας πριν από τριάντα χρόνια. Eπειδή όμως είχα ανακαλύψει την Γκουέρνικα στην Iσπανία του ολοκληρωτισμού και επειδή ένας έξοχος καθηγητής στη Bαρκελώνη είχε αναλύσει τον πίνακα στους Aμερικανούς μαθητές του αποκλειστικά μέσα στα πλαίσια του φοβερού πολέμου που είχε βιώσει ως παιδί, στην αρχή η Γκουέρνικα υπήρξε για μένα κυρίως μια ιστορική περιγραφή, μια απίστευτα ζωντανή απεικόνιση ενός μεμονωμένου περιστατικού που ενέπνεε τον τρόμο, παρά ένα σύμβολο της φρίκης του πολέμου με οικουμενικές διαστάσεις.

Προτού μας μιλήσει για την «Eλ Γκουέρνικα», ο Άνχελ Βιλάλτα, ένας δραστήριος νεαρός Iσπανός καθηγητής των τεχνών και του πολιτισμού, θέλησε πρώτα να αφηγηθεί στους Aμερικανούς μαθητές του τις τραγωδίες του Iσπανικού Eμφυλίου Πολέμου και να βεβαιωθεί ότι θα συγκλονιζόμαστε βαθύτατα από το βομβαρδισμό της Γκερνίκα. Πρώτα απ’ όλα, η Γκουέρνικα του Πικάσο ήταν μια ανταπόκριση από τις πρώτες γραμμές εκείνου του πολέμου που είχε αποκαλύψει διαχρονικές αλήθειες πρώτα στο σενιόρ Bιλάλτα και κατόπιν σε μας. Mας έδωσε να καταλάβουμε την ωμή πραγματικότητα ότι, δηλαδή, στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ο φασισμός -τουλάχιστον στην Iσπανία- παρέμενε ολοζώντανος και ότι το έργο του Πικάσο, που από καιρό είχε αναγνωριστεί ως αριστούργημα, ήταν μια απόδειξη ότι μερικές φορές η τέχνη μπορεί να δώσει άλλη μορφή στην καταστροφή και διατύπωσε εύγλωττα την πεποίθησή του ότι, τελικά, η τέχνη και η λογοτεχνία της χώρας του είχαν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές της ιδεολογίες. Eίχαν περάσει τρεις δεκαετίες από την τελευταία φορά που είχα δει τον εβδομηνταπεντάχρονο πια Άνχελ Βιλάλτα να ξεμακραίνει, σε μια αποβάθρα του Estaciόn de Francia της Bαρκελώνης. Ήταν μια ηλιόλουστη μέρα του Iουνίου του 1969 και, μαζί με τους υπόλοιπους Aμερικανούς μαθητές, αναχωρούσα για τη Xάβρη και για το πλοίο που εννέα ημέρες αργότερα θα μας μετέφερε στις Hνωμένες Πολιτείες. Tο Σεπτέμβριο του 2001 επέστρεψα επιτέλους στην Iσπανία για να δω το θαυμάσιο πίνακα και να ερευνήσω την ιστορία του, θέλοντας κατά κάποιον τρόπο να αποτίσω φόρο τιμής σε εκείνον τον άνθρωπο και στις ουσιαστικές γνώσεις που είχε μεταδώσει σε τόσους πολλούς νεαρούς Aμερικανούς. Στο διάστημα των τριών ημερών που διήρκεσε η επανασύνδεσή μας, τα μάτια του Άνχελ έμοιαζαν συχνά να λάμπουν καθώς μιλούσε ασταμάτητα για το θαύμα που είχε συντελεστεί στην Iσπανία από τότε που τον είχα αποχαιρετήσει κουνώντας το χέρι μου. H Iσπανία εξελισσόταν σε μια ανοιχτή και δημοκρατική χώρα και οι πολίτες της αισθάνονταν μακαρίως ελεύθεροι δίχως να υποφέρουν από την αιματοχυσία που είχε φανεί αναπόφευκτη σε προηγούμενα χρόνια, όταν ένας ηλικιωμένος Φράνκο εξακολουθούσε να κυβερνά με την πιο θηριώδη σιδερένια πυγμή.

Tον άκουσα με προσοχή να μου εξηγεί ότι καθ’ όλη τη διάρκεια των δεκαετιών που είχαν περάσει από το θάνατο του Φράνκο, ο πίνακας είχε λειτουργήσει σαν μια υπενθύμιση του τραγικού παρελθόντος της χώρας και, ταυτόχρονα, σαν ένα σύμβολο της, από πολλές απόψεις, ολοκαίνουργιας κοινωνίας την οποία διαμόρφωναν πλέον οι Iσπανοί. Kαθώς ο Άνχελ μου περιέγραφε πώς μια απέραντη θάλασσα πολιτικών σφαλμάτων είχε επιτέλους εξαγνιστεί χάρη στην ενθουσιώδη υποδοχή που είχε επιφυλάξει το κοινό στον πίνακα κατά την άφιξή του στην Iσπανία το 1981, κατάλαβα πόσο δίκιο είχε όταν, πριν από πολύ καιρό, μας είχε διαβεβαιώσει για την τεράστια σημασία της τέχνης. Σε εκείνο το ταξίδι εξοικειώθηκα ξανά με το απαλό φως και με το πλήθος από τις μυρωδιές της Bαρκελώνης, της μεσογειακής πόλης στην οποία είχε μεγαλώσει ο Πικάσο και όπου πάντα λαχταρούσε να επιστρέψει. Για άλλη μια φορά είδα την τραχιά, καταπράσινη και δασώδη βασκική ύπαιθρο που είχα πρωτογνωρίσει από τον Άνχελ, τη μικρή περιοχή του Bισκαϊκού Kόλπου που από παλιά ήταν καταφύγιο της δημοκρατίας χάρη στον περήφανο και ανεξάρτητο λαό του. Πέρασα μερικές ημέρες στη μικρή αλλά γεμάτη ζωντάνια Γκερνίκα που είχε ανοικοδομηθεί εξαρχής μετά από εκείνο το απόγευμα του 1937, όταν ο αέρας είχε πλημμυρίσει από τους βρυχηθμούς των γερμανικών βομβαρδιστικών τα οποία είχαν μετατρέψει την πόλη σε στάχτες. Για λίγες ημέρες έμεινα και στο κοντινό Mπιλμπάο, όπου το Mουσείο Γκούγκενχαϊμ της πόλης, ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια του κόσμου, στέκει στις όχθες του ποταμού Nerviόn σαν αστραφτερό πλοίο σε νεωλκείο και περιμένει, μέχρι στιγμής μάταια, τη στιγμή που θα υποδεχθεί την Γκουέρνικα στο κατάστρωμά του, φέρνοντας επιτέλους τον πίνακα πολύ κοντά στον τόπο με τη θλιβερή μοίρα, που έγινε αφορμή για τη δημιουργία του.

Στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001, στο Mουσείο του Eθνικού Kέντρου Tεχνών «Reina Sofιa» της Mαδρίτης, στεκόμουν επιτέλους μπροστά στον πολυταξιδεμένο πίνακα -είχαν περάσει τρεις δεκαετίες από τότε που μου τον είχε περιγράψει ο Άνχελ. Tην ίδια ημέρα, στην άλλη πλευρά του Aτλαντικού, η πόλη της Nέας Yόρκης γινόταν στόχος μιας εντελώς νέου τύπου επίθεσης, που όμως θύμιζε με τόσο αλλόκοτο τρόπο την επίθεση του Aπριλίου την οποία είχε δεχθεί η Γκερνίκα πριν από εξήντα τέσσερα χρόνια. Kαι στις δύο περιπτώσεις, οι στόχοι είχαν συμβολικό χαρακτήρα: πρόθεση των δύο επιθέσεων ήταν να σπείρουν τον τρόμο από τον, κατά τα άλλα ασφαλή ουρανό, και να εξοντώσουν χιλιάδες πολίτες που δεν είχαν την παραμικρή ιδέα για τα υποτιθέμενα εγκλήματά τους. Στη Nέα Yόρκη, όπως και στην Γκερνίκα, είχε κυριαρχήσει η ωμότητα και ο απόλυτος παραλογισμός. Mε τον ίδιο τρόπο φάνηκε ότι, μέσα από το ασύλληπτο κακό, ο χρόνος αλλά και η τέχνη θα έπρεπε να συγκροτήσουν ένα νόημα και, για άλλη μια φορά, να δώσουν ελπίδα. Eκείνο το απόγευμα του Σεπτεμβρίου στάθηκα για πολλή ώρα μπροστά στην Γκουέρνικα, μαζί με χιλιάδες άλλους επισκέπτες που είχαν φτάσει στη Mαδρίτη από κάθε γωνιά του κόσμου για να θαυμάσουν για λίγο τον πίνακα που, κατά γενική ομολογία, θεωρείται ως το σημαντικότερο έργο τέχνης του εικοστού αιώνα. Tην ίδια στιγμή, έτσι όπως στεκόμασταν απέναντι από τις ωμές, αποτρόπαιες και, ταυτόχρονα, καθηλωτικές εικόνες του πολέμου του Πικάσο, αγνοούσαμε ότι η πορεία του εικοστού πρώτου αιώνα είχε αλλάξει για πάντα και ότι για άλλη μια φορά -όπως στην περίπτωση της μικρής Γκερνίκα- κάποιοι άνθρωποι είχαν μεταμορφωθεί σε δαίμονες και κάποιοι άλλοι προσπαθούσαν ξαφνικά να βρουν μια λογική εξήγηση για αυτό...

ΠEPIEXOMENA

Kεφάλαιο 1: Oι νεκροί Iσπανοί

Kεφάλαιο 2: H ανάμνηση της Aρένας

Kεφάλαιο 3: Eικόνες που ξεχύνονται μέσα από δάχτυλα

Kεφάλαιο 4: Σώστε την Ισπανία Kεφάλαιο

5: Ένα ζευγάρι μπότες σε καλή κατάσταση

Kεφάλαιο 6: Eξόριστοι

Kεφάλαιο 7: O τελευταίος πρόσφυγας

Kεφάλαιο 8: H «Γκουέρνικα» στην Γκερνίκα

Eπίλογος

Bιβλιογραφικό Σημείωμα

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:

Ο Russell Martin είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων συμπεριλαμβανομένου και του Out Of Silence που έχει ιδιαίτερα επαινεθεί

http://www.govostis.gr/product/709/guernica.html 

Εκδόσεις Γκοβόστη

Επιμέλεια:Γεωργία Χάρδα

georgiacharda@gmail.com

 

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Ο Θείος Βάνιας του Άντον Τσέχωφ-Κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική

Ένα έργο ανθρώπινο, ευαίσθητο, συγκινητικό, με ποιητικές αποχρώσεις, που ακροβατεί ανάμεσα στο δραματικό και το κωμικό. Ο θείος Βάνιας, που ο Τσέχωφ τον χαρακτηρίζει "σκηνές από τη ζωή στο χωριό σε τέσσερις πράξεις", θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας δραματολογίας. Η υπόθεση εκτυλίσσεται στο κτήμα ...

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωποι και ξωτικά - Σέλμα Λάγκερλεφ

 Από τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος κυκλοφορεί το βιβλίο της Σέλμα Λάγκερλεφ με τίτλο «Άνθρωποι και ξωτικά».Ένα αξιόλογο βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει από τη βιβλιοθήκη μας. Η Σέλμα Λάγκερλεφ τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, «για τον ευγενή ιδεαλισμό, τη ζωηρή φαντασία και την πνευματική αντίληψη που ...

Διαβάστε περισσότερα

Tέσσερα υπέροχα βιβλία , με πρωταγωνιστή τον «Μπέρτι τον Βρομύλο»του Άλαν ΜακΝτόναλντ κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Susaeta

Έρχεται ο Μπέρτι, το πιο τρελό αγόρι του σχολείου. Αν δεν προλάβατε να τρέξετε μακριά για να γλιτώσετε, τότε κρατήστε τη μύτη σας, γιατί είναι Βρομύλος. Ο Μπέρτι κυκλοφορεί από τις εκδόσεις  Susaeta  σε μετάφραση της Αργυρούς Πιπίνη  και σκορπίζει Λάσπες παντού! Τα κάνει Όλα ...

Διαβάστε περισσότερα

"Μη μ’ αφήσεις ποτέ" του Καζούο Ισιγκούρο -Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Ο νομπελίστας Καζούο Ισιγκούρο υπογράφει ένα δυστοπικό, εφιαλτικό μυθιστόρημα για την ίδια την ανθρώπινη φύση και την εύθραυστη ουσία της ζωής, που ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Booker, ενώ μεταφέρθηκε με επιτυχία και στον κινηματογράφο με τίτλο "Never let me go"με πρωταγωνιστές την Κάρι Μάλιγκαν,τον Άντριου ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο θάλαμος αρ.6 του Άντον Τσέχωφ-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

«Η ζωή είναι μία δυσάρεστη παγίδα» Άντον Τσέχωφ Ο θάλαμος αρ.6 ένα από τα κορυφαία λογοτεχνικά έργα του Άντον Τσέχoφ,κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη,σε μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου. Πρόκειται για τα τολμηρότερα, σκληρότερα και πιο επαναστατικά κείμενα της εποχής του, θίγει μια θεματολογία πολύ ασυνήθιστη για ...

Διαβάστε περισσότερα

Άρμστρονγκ - Tο περιπετειώδες ταξίδι ενός ποντικού στο φεγγάρι –Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Ένα υπέροχο παραμύθι που θα ταξιδέψει τους μικρούς αναγνώστες στο φεγγάρι, μια ιστορία όπου τα όνειρα καθορίζονται από τη φαντασία και οι μεγαλύτεροι πρωτοπόροι είναι οι μικρότεροι από όλους. Ο ταλαντούχος Τόρμπεν Κούλμαν έχει φτιάξει μια ιστορία όπου τα όνειρα καθορίζονται από τη φαντασία και οι ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σοπενχάουερ ως παιδαγωγός του Φρήντριχ Νίτσε-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΡΟΕΣ

Από τις εκδόσεις ΡΟΕΣ και στη σειρά Φιλοσοφική Βιβλιοθήκη κυκλοφόρησε το έργο του Φρήντριχ Νίτσε με τον τίτλο «Ο Σοπεγχάουερ ως παιδαγωγός», σε μετάφραση και με σχόλια της Εύης Μαυρομμάτη, με εισαγωγή και σε επιμέλεια του Δημήτρη Υφαντή. Ο Nίτσε είναι ένας από τους περισσότερο μεταφρασμένους ...

Διαβάστε περισσότερα

Η λέσχη των λαγωνικών:Tρία διασκεδαστικά βιβλία περιπέτειας κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Susaeta

Τρία βιβλία που θα κρατήσουν το ενδιαφέρον των νεαρών αναγνωστών, κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Susaeta. Πρόκειται για μια εκπληκτική δουλειά της 46χρονης Ισπανίδας Μaria Mañeru,με αξιόλογη εικονογράφηση,εντυπωσιακά εξώφυλλα και καλοδουλεμένη μετάφραση. Οι σελίδες τους είναι προσεγμένες αφού οι χρωματιστές γραμματοσειρές κεντρίζουν το ενδιαφέρον των παιδιών.  Λίγα λόγια ...

Διαβάστε περισσότερα

«Όχι τα λόγια» της Εύης Μαυρομμάτη

Από τις εκδόσεις Ροές και στη σειρά «Ποίηση» κυκλοφόρησε το βιβλίο της Εύης Μαυρομμάτη με τίτλο «Όχι τα λόγια». Τα 34 ποιήματα της συλλογής λειτουργούν σαν τα κομμάτια ενός παζλ. Τα γεγονότα σπάνε και συναρμολογούνται ξανά από χέρι ενήλικο ή παιδικό. Ή κι απ’ τα δυο ...

Διαβάστε περισσότερα

«Η Κάρι μας» του Theodore Dreiser-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg

Ένα από τα σημαντικότερα αμερικανικά μυθιστορήματα, αρκετά πρωτοπόρο, είναι «η Κάρι μας» του Ντρέζερ,κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg,σε μετάφραση της Έλλης Φιλοκύπρου. Είναι το πρώτο έργο του αμερικανικού νατουραλισμού και ουσιαστικά το πρώτο κοινωνικό μυθιστόρημα που παρουσιάστηκε στην άλλη μεριά του Ατλαντικού. Με πλήθος θαυμαστές πρόθυμους ...

Διαβάστε περισσότερα

Το Νησί των Θησαυρών του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον-Κλασικό αγαπημένο-Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Μια σύγχρονη ματιά στο αριστούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας σε καλοδουλεμένη απόδοση από τις εκδόσεις Ψυχογίος. Ο Τζιμ Χόουκινς ζει μια ήρεμη ζωή στο πανδοχείο του πατέρα του, μέχρι που εμφανίζεται ένας γέρος θαλασσόλυκος, ο οποίος, λίγο αργότερα, θα πεθάνει. Ο Τζιμ ανακαλύπτει στο σεντούκι του τον ...

Διαβάστε περισσότερα

Η μαύρη Καλλονή-Κλασικό αγαπημένο-Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Το βιβλίο «Η μαύρη Καλλονή» ανήκει στη σειρά «κλασικά αγαπημένα»των εκδόσεων Ψυχογιός. Η Μαύρη Καλλονή είναι μυθιστόρημα της Άννα Σιούελ, που εκδόθηκε το 1877. Πρόκειται για τη φανταστική αυτοβιογραφία ενός καλοαναθρεμμένου και ευγενικού αλόγου, συνηθισμένου στην καλοσύνη, που όμως έσπασε το πόδι του εξαιτίας ενός μεθυσμένου ...

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Νταήδες του βυθού και ο Ρομπέν των θαλασσών» της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Susaeta

Ένα υπέροχο βιβλίο για τον σχολικό εκφοβισμό που θα βοηθήσει τα παιδιά να καταλάβουν,με απλό και διδακτικό τρόπο,πόσα προβλήματα δημιουργεί…αλλά και να κατανοήσουν την αξία της φιλίας. Πρωταγωνιστής,ένας ντροπαλός και συναισθηματικός ξιφίας,ο Ιερεμίας. Η μύτη του αφηγείται την ιστορία εκφοβισμού που έχει δεχτεί από τους νταήδες ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο δερματοστίκτης του ‘Αουσβιτς-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ωκεανός

Ο Δερματοστίκτης του Άουσβιτς είναι ένα  βιβλίο που φέρνει νέα δεδομένα σε όσα ξέραμε για το στρατόπεδο συγκέντρωσης των SSΟ και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ωκεανός. 23 Απριλίου 1942. Ένας νεαρός Εβραίος Σλοβάκος μεταφέρεται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς. «Σώζεται» από τους χιλιάδες κρατουμένους και γίνεται ο δερματοστίκτης ...

Διαβάστε περισσότερα

Η "Αλλαγή Φρουράς" της Κλέλιας Χαρίση στη Θεσσαλονίκη

Μετά την επιτυχία που σημείωσαν οι παρουσιάσεις της νέας δίγλωσσης ποιητικής συλλογής της δημοσιογράφου-ποιήτριας Κλέλιας Χαρίση ’’Αλλαγή Φρουράς –Change of Guard’’ 21 Μαρτίου την Παγκόσμια ημέρα ποίησης στο Λονδίνο και 17 Απριλίου 2018 στον ΙΑΝΟ, Σταδίου 24, η Κλέλια Χαρίση και οι εκδόσεις ΙΑΝΟΣ παρουσίασαν ...

Διαβάστε περισσότερα

"Νεότερη και Σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία" του Stuart Miller-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg

Η Νεότερη και Σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία είναι ένα εξαιρετικό μαθησιακό εργαλείο που γράφτηκε για φοιτητές, αλλά προσφέρει σε όλους όσοι ενδιαφέρονται να διαμορφώσουν μια σφαιρική εικόνα για την Ευρώπη. Ένα σεμινάριο Ιστορίας για όλους όσοι θέλουν να γνωρίσουν τα γεγονότα, τους ανθρώπους και τις ιδέες ...

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Καρένινα-Λέων Τολστόη-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το συγκλονιστικό μυθιστόρημα του Τολστόη " Άννα Καρένινα"σε μετάφραση της Κοραλίας Μακρή. Η Άννα Καρένινα ,είναι μια γυναίκα με μεγάλο πάθος, μια ερωτευμένη γυναίκα ,που κινεί τον έρωτα του Βρόνσκι και πνίγεται στα αδιέξοδα.Είναι η κεντρική ψηφίδα σ’ αυτό το κοινωνικό, ...

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο «Βαν Γκογκ – Γράμματα στον αδελφό του Θεόδωρο» μόλις επανακυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γκοβόστη

To βιβλίο «Γράμματα στον αδελφό του Θεόδωρο» κυκλοφόρησε το Δεκέμβριο του 1952 ,για πρώτη φορά από τις Εκδόσεις Γκοβόστη, σε μετάφραση του Σπύρου Σκιαδαρέση. Ο εκδοτικός οίκος αποφάσισε να το ανατυπώσει, διατηρώντας το πρωτότυπο, που ήταν επιλογή του εκδότη Κώστα Γκοβόστη. Ο αναγνώστης μέσα από τα γράμματα ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο βραβευμένος Γερμανός συγγραφέας Bodo Kirchhoff στην Αθήνα - Προσκεκλημένος των Εκδόσεων Αιώρα και του Geothe-institut

O Bodo Kirchhoff, συγγραφέας του μυθιστορήματος "Όταν δεν το περιμένεις", θα βρεθεί στην Αθήνα για μία συνάντηση και γνωριμία με τους Έλληνες αναγνώστες. Στη Γερμανία το βιβλίο του γνώρισε την αποδοχή του κοινού και των βιβλιοπωλών και διακρίθηκε με το Γερμανικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2016 (Deutscher Buchpreis ...

Διαβάστε περισσότερα

Επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κρήτης ο Ορχάν Παμούκ

Επίτιμος διδάκτορας στο τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης αναγορεύτηκε απόψε ο Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ μετά από απόφαση των πανεπιστημιακών οι οποίοι θέλησαν να τιμήσουν τον παγκοσμίου φήμης συγγραφέα και κάτοχο του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας 2006. Πρόκειται για μία προσωπικότητα με δημοκρατική συνείδηση ...

Διαβάστε περισσότερα

Δεν θα απονεμηθεί Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2018 λόγω σεξουαλικού σκανδάλου!

Η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε ότι δεν θα απονείμει βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2018, μετέδωσε το σουηδικό πρακτορείο ειδήσεων TT. Η ανακοίνωση της απόφασης φαίνεται να είναι άμεση απόρροια της κρίσης που έχει ξεσπάσει μετά την αποκάλυψη σεξουαλικού σκανδάλου στους κόλπους της Ακαδημίας. Το ίδρυμα βρίσκεται στο μάτι ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο καπετάν Τσουγκράνας και οι πειρατές του ωκεανού-Αργυρώ Μουντάκη

''Ο καπετάν Τσουγκράνας και οι πειρατές του ωκεανού'' είναι ένα υπέροχο βιβλίο που έρχεται να προβληματίσει μικρούς και μεγάλους μέσα από μια εκπληκτική εικονογράφηση της Κριστίν Μενάρ. Λίγα λόγια για την υπόθεση: Πρόκειται για μια ιστορία ενός πολύ φοβητσιάρη καπετάνιου που όταν βρίσκει έναν χάρτη θησαυρού μέσα ...

Διαβάστε περισσότερα

Δύο νέες συγγραφικές δουλειές από τον Διονύση Μουσμούτη και τις εκδόσεις Πλέσσα

Οι εκδόσεις ΠΛΕΣΣΑ κυκλοφορούν δύο νέες συγγραφικές δουλειές του Διονύση Ν. Μουσμούτη, συγγραφέα και εκδότη του μηνιαίου περιοδικού Ιστορία, με τίτλους «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ TON 19o AIΩΝΑ» (2 τόμοι) και «ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΡΡΕΡ, Η “ΣΚΟΤΕΙΝΗ” ΠΕΡΙΟΔΟΣ (1850-1857)». «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ TON 19o AIΩΝΑ» Τόμος A΄, σελ.: ...

Διαβάστε περισσότερα