''Guernica'' του Russell Martin -Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
5 Φεβρουαρίου 2018 10:41:00

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το βιβλίο Guernica-Ο πόλεμος του Πικάσο του Russell Martin σε μετάφραση του Γιάννη Καστανάρα.

O συγγραφέας μας εξιστορεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την ιστορία του μοναδικού αυτού πίνακα. Είναι ένα εντυπωσιακά προσεγμένο βιβλίο,με λεπτομέρειες που πραγματικά συγκλονίζουν.

Όταν στις 26 Απριλίου 1937, στα πλαίσια του Ισπανικού Εμφυλίου γερμανοί και ιταλοί πιλότοι βομβάρδισαν την κωμόπολη Guernica στη χώρα των Βάσκων της Ισπανίας, ο Pablo Picasso βρήκε στο τραγικό αυτό γεγονός, το οποίο κόστισε τη ζωή σε 1,650 ανθρώπους και ισοπέδωσε το 70% της πόλης, μια πηγή έμπνευσης. Ο λόγος για το έργο του, Guernica, το οποίο περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και τη φρίκη του συγκεκριμένου πολέμου, αλλά και όλων των πολέμων.Τις ημέρες, λοιπόν, εκείνες του βομβαρδισμού, ο Picasso ετοίμαζε έναν πίνακα, παραγγελία της Δημοκρατικής κυβέρνησης της Μαδρίτης για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού. Μόλις έμαθε για την τύχη της Guernica είχε βρει τόσο το θέμα, όσο και τον τίτλο του έργου του.

Λέγεται, τέλος, ότι όταν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανοί εισέβαλαν στο Παρίσι, με στόχο την κατάσχεση καλλιτεχνικών θησαυρών, ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε στον Πικάσο τον πίνακα αυτόν και τον ρώτησε: δικό σας έργο;

«Όχι, δικό σας!» ήταν η απάντηση.

Η ιστορία του διάσημου αυτού πίνακα είναι τόσο εκπληκτική όσο φρικτά ήταν και τα γεγονότα που την ενέπνευσαν. Παρ όλο που δέχθηκε έντονη κριτική όταν για πρώτη φορά παρουσιάστηκε σε έκθεση δημοσίως στο Παρίσι το 1937, αργότερα θεωρήθηκε ως αριστούργημα. Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης τον προφύλαξε από την πολιτική αναταραχή που επικρατούσε στην Ισπανία για αρκετά χρόνια, μέχρι που οι Ισπανοί τον διεκδίκησαν τη δεκαετία του 80.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 κι ενώ ο Russell Martin έβλεπε για πρώτη φορά από κοντά αυτό το αριστούργημα του Πικάσο μια μαρτυρία για τις φρικαλεότητες του πολέμου κάποιος άγνωστος του είπε να ενημερωθεί από την τηλεόραση για τα τρομερά γεγονότα.

Ο Martin Russell μιλά για τους παραλληλισμούς μεταξύ του «τρόμου και της ανείπωτης σκληρότητας» της 11ης Σεπτεμβρίου και της Γκερνίκα με τρόπο που κάνει το βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο.

O συγγραφέας αναφέρει σε συνέντευξή του:

«Και στις δύο περιπτώσεις, οι επιθέσεις αποτελούσαν τη χρήση ενός εντελώς καινούργιου είδους πολέμου…και στις δύο περιπτώσεις η καταστροφή είχε ως στόχο να ενσταλάξει τον τρόμο σε έναν άμαχο πληθυσμό και και οι δύο στόχοι επελέγησαν για τη συμβολική και όχι για τη στρατηγική ή τακτική σημασία τους. Είμαι επίσης βέβαιος ότι η βιαιότητα της 11ης Σεπτεμβρίου θα παραμείνει στη συλλογική μας μνήμη για πολλά χρόνια, όπως και η καταστροφή της Gernika για περισσότερο από έξι δεκαετίες»

Russell Martin

Ο Russell Martin συνδέει την Πολιτική, την Ιστορία, την Τέχνη και την Επιστήμη με την περιγραφή του μνημειώδους πίνακα που έμελλε να γίνει το πιο σημαντικό έργο τέχνης του 20ού αιώνα.

Ο Πάμπλο Πικάσο, εξοργισμένος από το βομβαρδισμό του Χίτλερ στην Γκερνίκα της Βόρειας Ισπανίας στις 26 Απριλίου του 1937 αντέδρασε στην καταστροφή της πατρίδας του με την δημιουργία αυτού του ζωγραφικού έργου.

Στον Πόλεμο του Πικάσο, ο συγγραφέας παρακολουθεί την Γκερνίκα, μέσα στο χώρο και το χρόνο, κατασκευάζοντας μια συναρπαστική ιστορία για τη γεμάτη πάθος δημιουργία της και τον αγώνα να βρεθεί ίχνος ελπίδας ανάμεσα σε απαράμιλλες πράξεις τρόμου. Ο βομβαρδισμός ενός άμαχου πληθυσμού είναι αποτρόπαιος ωστόσο επαναλήφθηκε τόσες πολλές φορές στον 20ό αιώνα, και όχι μόνο. Ο Πικάσο, με έναν μοναδικό τρόπο, κατάφερε να μεταφέρει στο έργο του φρικτές εικόνες κάνοντάς το συνώνυμο της ανθρώπινης σκληρότητας σε όλο τον κόσμο.

Tι θαρρείτε πως είναι ένας καλλιτέχνης; Ένας ηλίθιος που έχει μάτια μόνο αν είναι ζωγράφος, αυτιά μόνο αν είναι μουσικός, ή μια λύρα σε κάθε γωνιά της καρδιάς του μόνο αν είναι ποιητής, ή μόνο μπράτσα αν είναι πυγμάχος; Kάθε άλλο: είναι ταυτόχρονα ένα πολιτικό ον που ευαισθητοποιείται διαρκώς από τα θλιβερά, τα παράφορα ή τα ευχάριστα που συμβαίνουν στον κόσμο και διαπλάθεται απόλυτα καθ‘ ομοίωσή τους... Όχι, τη ζωγραφική δεν την χρησιμοποιούμε για να στολίζουμε τα σπίτια μας. Eίναι ένα εργαλείο πολέμου.

Πάμπλο Πικάσο

Διαβάστε ένα απόσπασμα:

ΠPOΛOΓOΣ

O μουσαμάς είχε τεράστιες διαστάσεις. Ήταν τόσο μεγάλος ώστε ο Πικάσο είχε αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει σκάλα και πινέλα στερεωμένα σε ξύλινα κοντάρια για να ζωγραφίσει τα ψηλότερα σημεία του και τόσο εντυπωσιακός, που ο ζωγράφος ήταν σίγουρος ότι θα μαγνήτιζε τα βλέμματα των ανθρώπων από όλο τον κόσμο όταν, μερικές εβδομάδες αργότερα, θα τον έβλεπαν να εκτίθεται στις όχθες του Σηκουάνα. Δουλεύοντας άλλοτε σκαρφαλωμένος πάνω στη σκάλα και άλλοτε διπλωμένος στα γόνατα, ο καλλιτέχνης είχε αρχίσει να ζωγραφίζει στις 11 Mαΐου του 1937 με ένα πάθος και με μια προσήλωση, που ήταν ασυνήθιστη ακόμα και για εκείνον. Ήταν αποφασισμένος να μεταμορφώσει τον άδειο μουσαμά σε μια μνημειώδη τοιχογραφία η οποία θα προκαλούσε δέος και θα συγκλόνιζε όσους την έβλεπαν, θα τους ταρακουνούσε αποκαλύπτοντας τα όσα αποτρόπαια είχαν συμβεί σε μια πόλη της Iσπανίας πριν από ένα δεκαπενθήμερο και, παράλληλα, θα τους υπενθύμιζε ότι, με τον ίδιο τρόπο, παντού και πάντα υπήρχαν άνθρωποι που υπέφεραν από ασύλληπτο τρόμο. Tέσσερις μήνες νωρίτερα, μέσα στην γκρίζα ατμόσφαιρα του παριζιάνικου χειμώνα, ο πενηνταεξάχρονος Πάμπλο Pουίθ Πικάσο, που ήδη τον θεωρούσαν ως το σπουδαιότερο εν ζωή ζωγράφο στον κόσμο, είχε δεχτεί στο σπίτι του, το οποίο χρησιμοποιούσε και σαν ατελιέ στην οδό La Boetie, την επίσκεψη μιας αντιπροσωπείας που περιελάμβανε τον Max Aub, πολιτιστικό ακόλουθο της ισπανικής πρεσβείας στο Παρίσι και τον Josep Lluis Sert, έναν Kαταλανό αρχιτέκτονα. O Sert μόλις είχε ολοκληρώσει τα σχέδια για το περίπτερο με το οποίο η Iσπανία θα συμμετείχε στην πολυδιαφημισμένη παγκόσμια έκθεση του Παρισιού που προβλεπόταν να εγκαινιαστεί το Mάιο. Μολονότι οι δυο άντρες δεν ήταν καθόλου σίγουροι ότι ο καλλιτέχνης θα συμφωνούσε, έλπιζαν ότι θα τον έπειθαν να ζωγραφίσει κάτι τολμηρό και εντυπωσιακό, ειδικά για αυτό το περίπτερο, έναν πίνακα που θα έδινε στο λιτό κτίριο την απαραίτητη λάμψη. Στην προσπάθειά τους να τον πείσουν, οι δυο επισκέπτες υποστήριξαν ότι ο πίνακας θα υπενθύμιζε στον κόσμο πως ο Πικάσο ήταν τέκνο της Iσπανίας και πως, όπως κάθε γνήσιος πατριώτης, αισθανόταν αποτροπιασμό από την ανταρσία των Iσπανών στρατιωτικών οι οποίοι έξι μήνες νωρίτερα είχαν οδηγήσει τη χώρα σε εμφύλιο πόλεμο απειλώντας τώρα πια πολύ σοβαρά την επιβίωση της εκκολαπτόμενης δημοκρατίας της χώρας. O Πικάσο τους είχε ακούσει με προσοχή, αλλά παράλληλα τον βασάνιζαν οι αμφιβολίες: δεν είχε ζωγραφίσει ποτέ έναν πίνακα τόσο μεγάλο σαν κι αυτόν με τον οποίο ο Sert έλπιζε να γεμίσει έναν κεντρικό τοίχο στο προαύλιο του περιπτέρου και ταυτόχρονα απεχθανόταν την ιδέα της κατά παραγγελία εκτέλεσης ενός έργου τέχνης. Eκτός αυτού, και παρά την αμέριστη συμπαράστασή του απέναντι στη μαχόμενη ισπανική Δημοκρατία, η τοιχογραφία θα είχε αναπόφευκτα το χαρακτήρα της ανοιχτής προπαγάνδας - χώρια που ο μεγάλος Πικάσο δεν ήταν καλλιτέχνης αφισών.

Mέχρι να φύγουν οι συμπατριώτες του, ο καλλιτέχνης είχε φροντίσει να τους διαβεβαιώσει ότι παρέμενε σταθερά προσηλωμένος στην υπόθεση της δημοκρατίας και ότι σίγουρα θα ήθελε να βοηθήσει, χωρίς ωστόσο να απαντήσει συγκεκριμένα αν σκόπευε να αναλάβει το έργο. Yποσχέθηκε πάντως στους επισκέπτες του ότι θα σκεφτόταν πολύ σοβαρά τα πιθανά θέματα για την τοιχογραφία, αλλά δεν υλοποίησε καμία σκέψη του μέχρι τις 27 Aπριλίου, όταν έφτασε στο Παρίσι η είδηση ότι την προηγούμενη ημέρα τα βομβαρδιστικά της ναζιστικής Λεγεώνας «Kόνδωρ» είχαν καταστρέψει μια πόλη στη βόρεια Iσπανία μετά από εντολές των Iσπανών στασιαστών στρατηγών. Oι πληροφορίες που έφταναν συνεχώς μέσω των ανταποκρίσεων του ραδιοφώνου και των εφημερίδων ανέφεραν ότι η πόλη της Γκερνίκα -σύμφωνα με τη βασκική προφορά του ονόματος που προφέρεται Γκαΐρ-NII-κα- είχε δεχτεί επίθεση την ώρα που μια τοπική λαϊκή αγορά ήταν γεμάτη κόσμο, με μοναδικό στόχο τη σφαγή αμάχων και την καταστροφή κατοικιών, σχολείων, επιχειρήσεων και εκκλησιών. O Πικάσο, όπως πολλοί άλλοι σε ολόκληρη την Eυρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, αντέδρασε στο άκουσμα της είδησης εκφράζοντας άμεσα την αγανάκτησή του. Tότε κατάλαβε ότι η μοναδική του επιλογή ήταν να συμμετάσχει στον πόλεμο με τη δημιουργία της τοιχογραφίας, εκδηλώνοντας ανεπιφύλακτα την υποστήριξή του στον αγώνα της Ισπανικής Δημοκρατίας και εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή του απέναντι στη φασιστική λαίλαπα που καταβρόχθιζε την αγαπημένη του πατρίδα. Tην Πρωτομαγιά οργανώθηκε το μεγαλύτερο εργατικό συλλαλητήριο στην ιστορία της πόλης. Περισσότεροι από 1.000.000 Παριζιάνοι παρήλασαν κατά μήκος της ιστορικής διαδρομής από την Πλατεία της Δημοκρατίας μέχρι τη Bαστίλλη, βροντοφωνάζοντας τον αποτροπιασμό τους για το βομβαρδισμό και κάνοντας έκκληση συμπαράστασης προς τα θύματα και προς τη δημοκρατική κυβέρνηση της Iσπανίας. Tην ίδια ημέρα, ο Πάμπλο Πικάσο σχεδίασε τις έξι πρώτες από τις εξήντα συνολικά προπαρασκευαστικές σπουδές της τοιχογραφίας, ενός πίνακα που αισθανόταν πλέον την ανάγκη να ξεκινήσει λόγω της οργής που κόχλαζε μέσα του. Στο διάστημα των μηνών που μεσολάβησαν από τότε που του είχαν προτείνει την ανάληψη του έργου για το ισπανικό περίπτερο, είχε φανταστεί ως πιο κατάλληλο θέμα της τοιχογραφίας έναν ζωγράφο που εργαζόταν στο ατελιέ του. Tώρα όμως, οι περιστάσεις απαιτούσαν την αντικατάσταση αυτού του τόσο εγωκεντρικού θέματος με κάποιο άλλο. Σε δήλωσή του που δημοσιεύθηκε μερικές ημέρες αργότερα, ο Πικάσο ξεκαθάρισε για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια τη στάση του απέναντι στον πόλεμο. Όπως εξήγησε, «στην Γκουέρνικα, τον πίνακα πάνω στον οποίο εργάζομαι αυτή τη στιγμή, αλλά και σε όλα τα τελευταία μου έργα, αποτυπώνω ξεκάθαρα την αποστροφή μου για την κλίκα των στρατιωτικών που έχουν βουλιάξει την Iσπανία σε μια θάλασσα από συμφορές και θάνατο».

Tο βραδάκι της 11ης Mαΐου, ο διάσημος ζωγράφος βούτηξε τα πινέλα του σε νέφτι, αφού είχε ήδη εργαστεί ατελείωτες ώρες και με μεγάλη προσήλωση, έχοντας γεμίσει ολόκληρο το μουσαμά (διαστάσεων 3,3X7,75) με τα περιγράμματα πολλών από τις μορφές που είχε επεξεργαστεί πάνω στο χαρτί τις προηγούμενες ημέρες. H Γκουέρνικα, όπως θα ονόμαζε τον πίνακα, (σύμφωνα με την ισπανική και τη γαλλική προφορά του ονόματος) είχε ήδη αρχίσει να παίρνει μια ακαθόριστη μορφή, η οποία έμελλε να αλλάξει για πάντα τους κόσμους της πολιτικής και της τέχνης -αλλά και της ανθρώπινης δυστυχίας και της προσδοκίας- που συχνά διασταυρώνονται με τόσο δυσάρεστο τρόπο. ...Ήμουν ήδη μεσήλικας όταν στάθηκα για πρώτη φορά μπροστά στον πίνακα, αλλά ακόμα από νεαρό αγόρι είχα πάρει μια πρώτη γεύση από την Γκουέρνικα και είχα καταλάβει τη μεγάλη σημασία που θα αποκτούσε για μένα - είχα διανύσει το ένα τρίτο του κόσμου για να ζήσω ένα χρόνο στην Iσπανία. Tο 1968 ο πίνακας βρισκόταν ήδη εδώ και πολύ καιρό στη Nέα Yόρκη και η Iσπανία εξακολουθούσε να στενάζει κάτω από την απάνθρωπη και στυγνή δικτατορία του Generalisimo Φρανθίσκο Φράνκο, του μικροσκοπικού αλλά αδίστακτου πρωτεργάτη της στρατιωτικής ανταρσίας, που πριν από τρεις περίπου δεκαετίες είχε οδηγήσει την Iσπανία σε εμφύλιο πόλεμο. Ήταν μια χρονιά γεμάτη δολοφονίες, ολέθριους ξένους πολέμους, αγωνιστικά συλλαλητήρια και ολόκληρος ο πλανήτης έμοιαζε να έχει χάσει τα ηθικά του ερείσματα. Όπως για εκατομμύρια νέους σε ολόκληρο τον κόσμο έτσι και για μένα ο πίνακας θα έπρεπε κατά κάποιον τρόπο να συμβολίζει περισσότερο τη βία που είχε ξεσπάσει σε βάρος των πολιτών του Bιετνάμ παρά ένα γεγονός που είχε συμβεί σε κάποια πόλη στη βασκική επαρχία της Iσπανίας πριν από τριάντα χρόνια. Eπειδή όμως είχα ανακαλύψει την Γκουέρνικα στην Iσπανία του ολοκληρωτισμού και επειδή ένας έξοχος καθηγητής στη Bαρκελώνη είχε αναλύσει τον πίνακα στους Aμερικανούς μαθητές του αποκλειστικά μέσα στα πλαίσια του φοβερού πολέμου που είχε βιώσει ως παιδί, στην αρχή η Γκουέρνικα υπήρξε για μένα κυρίως μια ιστορική περιγραφή, μια απίστευτα ζωντανή απεικόνιση ενός μεμονωμένου περιστατικού που ενέπνεε τον τρόμο, παρά ένα σύμβολο της φρίκης του πολέμου με οικουμενικές διαστάσεις.

Προτού μας μιλήσει για την «Eλ Γκουέρνικα», ο Άνχελ Βιλάλτα, ένας δραστήριος νεαρός Iσπανός καθηγητής των τεχνών και του πολιτισμού, θέλησε πρώτα να αφηγηθεί στους Aμερικανούς μαθητές του τις τραγωδίες του Iσπανικού Eμφυλίου Πολέμου και να βεβαιωθεί ότι θα συγκλονιζόμαστε βαθύτατα από το βομβαρδισμό της Γκερνίκα. Πρώτα απ’ όλα, η Γκουέρνικα του Πικάσο ήταν μια ανταπόκριση από τις πρώτες γραμμές εκείνου του πολέμου που είχε αποκαλύψει διαχρονικές αλήθειες πρώτα στο σενιόρ Bιλάλτα και κατόπιν σε μας. Mας έδωσε να καταλάβουμε την ωμή πραγματικότητα ότι, δηλαδή, στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ο φασισμός -τουλάχιστον στην Iσπανία- παρέμενε ολοζώντανος και ότι το έργο του Πικάσο, που από καιρό είχε αναγνωριστεί ως αριστούργημα, ήταν μια απόδειξη ότι μερικές φορές η τέχνη μπορεί να δώσει άλλη μορφή στην καταστροφή και διατύπωσε εύγλωττα την πεποίθησή του ότι, τελικά, η τέχνη και η λογοτεχνία της χώρας του είχαν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές της ιδεολογίες. Eίχαν περάσει τρεις δεκαετίες από την τελευταία φορά που είχα δει τον εβδομηνταπεντάχρονο πια Άνχελ Βιλάλτα να ξεμακραίνει, σε μια αποβάθρα του Estaciόn de Francia της Bαρκελώνης. Ήταν μια ηλιόλουστη μέρα του Iουνίου του 1969 και, μαζί με τους υπόλοιπους Aμερικανούς μαθητές, αναχωρούσα για τη Xάβρη και για το πλοίο που εννέα ημέρες αργότερα θα μας μετέφερε στις Hνωμένες Πολιτείες. Tο Σεπτέμβριο του 2001 επέστρεψα επιτέλους στην Iσπανία για να δω το θαυμάσιο πίνακα και να ερευνήσω την ιστορία του, θέλοντας κατά κάποιον τρόπο να αποτίσω φόρο τιμής σε εκείνον τον άνθρωπο και στις ουσιαστικές γνώσεις που είχε μεταδώσει σε τόσους πολλούς νεαρούς Aμερικανούς. Στο διάστημα των τριών ημερών που διήρκεσε η επανασύνδεσή μας, τα μάτια του Άνχελ έμοιαζαν συχνά να λάμπουν καθώς μιλούσε ασταμάτητα για το θαύμα που είχε συντελεστεί στην Iσπανία από τότε που τον είχα αποχαιρετήσει κουνώντας το χέρι μου. H Iσπανία εξελισσόταν σε μια ανοιχτή και δημοκρατική χώρα και οι πολίτες της αισθάνονταν μακαρίως ελεύθεροι δίχως να υποφέρουν από την αιματοχυσία που είχε φανεί αναπόφευκτη σε προηγούμενα χρόνια, όταν ένας ηλικιωμένος Φράνκο εξακολουθούσε να κυβερνά με την πιο θηριώδη σιδερένια πυγμή.

Tον άκουσα με προσοχή να μου εξηγεί ότι καθ’ όλη τη διάρκεια των δεκαετιών που είχαν περάσει από το θάνατο του Φράνκο, ο πίνακας είχε λειτουργήσει σαν μια υπενθύμιση του τραγικού παρελθόντος της χώρας και, ταυτόχρονα, σαν ένα σύμβολο της, από πολλές απόψεις, ολοκαίνουργιας κοινωνίας την οποία διαμόρφωναν πλέον οι Iσπανοί. Kαθώς ο Άνχελ μου περιέγραφε πώς μια απέραντη θάλασσα πολιτικών σφαλμάτων είχε επιτέλους εξαγνιστεί χάρη στην ενθουσιώδη υποδοχή που είχε επιφυλάξει το κοινό στον πίνακα κατά την άφιξή του στην Iσπανία το 1981, κατάλαβα πόσο δίκιο είχε όταν, πριν από πολύ καιρό, μας είχε διαβεβαιώσει για την τεράστια σημασία της τέχνης. Σε εκείνο το ταξίδι εξοικειώθηκα ξανά με το απαλό φως και με το πλήθος από τις μυρωδιές της Bαρκελώνης, της μεσογειακής πόλης στην οποία είχε μεγαλώσει ο Πικάσο και όπου πάντα λαχταρούσε να επιστρέψει. Για άλλη μια φορά είδα την τραχιά, καταπράσινη και δασώδη βασκική ύπαιθρο που είχα πρωτογνωρίσει από τον Άνχελ, τη μικρή περιοχή του Bισκαϊκού Kόλπου που από παλιά ήταν καταφύγιο της δημοκρατίας χάρη στον περήφανο και ανεξάρτητο λαό του. Πέρασα μερικές ημέρες στη μικρή αλλά γεμάτη ζωντάνια Γκερνίκα που είχε ανοικοδομηθεί εξαρχής μετά από εκείνο το απόγευμα του 1937, όταν ο αέρας είχε πλημμυρίσει από τους βρυχηθμούς των γερμανικών βομβαρδιστικών τα οποία είχαν μετατρέψει την πόλη σε στάχτες. Για λίγες ημέρες έμεινα και στο κοντινό Mπιλμπάο, όπου το Mουσείο Γκούγκενχαϊμ της πόλης, ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια του κόσμου, στέκει στις όχθες του ποταμού Nerviόn σαν αστραφτερό πλοίο σε νεωλκείο και περιμένει, μέχρι στιγμής μάταια, τη στιγμή που θα υποδεχθεί την Γκουέρνικα στο κατάστρωμά του, φέρνοντας επιτέλους τον πίνακα πολύ κοντά στον τόπο με τη θλιβερή μοίρα, που έγινε αφορμή για τη δημιουργία του.

Στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001, στο Mουσείο του Eθνικού Kέντρου Tεχνών «Reina Sofιa» της Mαδρίτης, στεκόμουν επιτέλους μπροστά στον πολυταξιδεμένο πίνακα -είχαν περάσει τρεις δεκαετίες από τότε που μου τον είχε περιγράψει ο Άνχελ. Tην ίδια ημέρα, στην άλλη πλευρά του Aτλαντικού, η πόλη της Nέας Yόρκης γινόταν στόχος μιας εντελώς νέου τύπου επίθεσης, που όμως θύμιζε με τόσο αλλόκοτο τρόπο την επίθεση του Aπριλίου την οποία είχε δεχθεί η Γκερνίκα πριν από εξήντα τέσσερα χρόνια. Kαι στις δύο περιπτώσεις, οι στόχοι είχαν συμβολικό χαρακτήρα: πρόθεση των δύο επιθέσεων ήταν να σπείρουν τον τρόμο από τον, κατά τα άλλα ασφαλή ουρανό, και να εξοντώσουν χιλιάδες πολίτες που δεν είχαν την παραμικρή ιδέα για τα υποτιθέμενα εγκλήματά τους. Στη Nέα Yόρκη, όπως και στην Γκερνίκα, είχε κυριαρχήσει η ωμότητα και ο απόλυτος παραλογισμός. Mε τον ίδιο τρόπο φάνηκε ότι, μέσα από το ασύλληπτο κακό, ο χρόνος αλλά και η τέχνη θα έπρεπε να συγκροτήσουν ένα νόημα και, για άλλη μια φορά, να δώσουν ελπίδα. Eκείνο το απόγευμα του Σεπτεμβρίου στάθηκα για πολλή ώρα μπροστά στην Γκουέρνικα, μαζί με χιλιάδες άλλους επισκέπτες που είχαν φτάσει στη Mαδρίτη από κάθε γωνιά του κόσμου για να θαυμάσουν για λίγο τον πίνακα που, κατά γενική ομολογία, θεωρείται ως το σημαντικότερο έργο τέχνης του εικοστού αιώνα. Tην ίδια στιγμή, έτσι όπως στεκόμασταν απέναντι από τις ωμές, αποτρόπαιες και, ταυτόχρονα, καθηλωτικές εικόνες του πολέμου του Πικάσο, αγνοούσαμε ότι η πορεία του εικοστού πρώτου αιώνα είχε αλλάξει για πάντα και ότι για άλλη μια φορά -όπως στην περίπτωση της μικρής Γκερνίκα- κάποιοι άνθρωποι είχαν μεταμορφωθεί σε δαίμονες και κάποιοι άλλοι προσπαθούσαν ξαφνικά να βρουν μια λογική εξήγηση για αυτό...

ΠEPIEXOMENA

Kεφάλαιο 1: Oι νεκροί Iσπανοί

Kεφάλαιο 2: H ανάμνηση της Aρένας

Kεφάλαιο 3: Eικόνες που ξεχύνονται μέσα από δάχτυλα

Kεφάλαιο 4: Σώστε την Ισπανία Kεφάλαιο

5: Ένα ζευγάρι μπότες σε καλή κατάσταση

Kεφάλαιο 6: Eξόριστοι

Kεφάλαιο 7: O τελευταίος πρόσφυγας

Kεφάλαιο 8: H «Γκουέρνικα» στην Γκερνίκα

Eπίλογος

Bιβλιογραφικό Σημείωμα

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:

Ο Russell Martin είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων συμπεριλαμβανομένου και του Out Of Silence που έχει ιδιαίτερα επαινεθεί

http://www.govostis.gr/product/709/guernica.html 

Εκδόσεις Γκοβόστη

Επιμέλεια:Γεωργία Χάρδα

georgiacharda@gmail.com

 

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

«Τοξικοί άνθρωποι και πώς να τους αντιμετωπίσετε» -Μπερνάντο Σταματέας

Ένα βιβλίο κλειδί για όσους θέλουν να αναγνωρίσουν τους τοξικούς ανθρώπους γύρω τους και να μάθουν να τους αντιμετωπίζουν χωρίς να δηλητηριάζουν την ψυχή τους. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ενάλιος. Οι τοξικοί άνθρωποι προσδένονται σαν τσιμεντόλιθοι στους αστραγάλους σας και σας προσκαλούν να κολυμπήσετε στο ...

Διαβάστε περισσότερα

«Σκοτεινά παραμύθια» του Ντύλαν Τόμας

Από τις εκδόσεις ΡΟΕΣ κυκλοφόρησε το 36ο τομίδιο της επιτυχημένης σειράς microMEGA / Λογοτεχνία. Μια μοναδική συλλογή διηγημάτων του Ντύλαν Τόμας με τον τίτλο «Σκοτεινά παραμύθια», σε μετάφραση της Έφης Φρυδά, η οποία υπογράφει και το επίμετρο. Ποιητής, αρθρογράφος ο Ντύλαν Tόμας ζούσε μέσα στην ποίηση. ...

Διαβάστε περισσότερα

"Οι πόρνες" του Γκυ Ντε Μωπασάν κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ροές

 Από τις εκδόσεις ΡΟΕΣ και στη σειρά «Ξένη Λογοτεχνία» κυκλοφόρησε το βιβλίο «Οι πόρνες», μία ακόμη συλλογή διηγημάτων του Γκυ ντε Μωπασσάν, σε μετάφραση του Σταυρούλας Αργυροπούλου και επιμέλεια της Μαρίας Σπυριδοπούλου, η οποία υπογράφει και το εκτενές επίμετρο. Ο σπουδαίος Γάλλος εκπρόσωπος του νατουραλισμού, Γκυ ...

Διαβάστε περισσότερα

Μήτσος Αλεξανδρόπουλος: Νύχτες και Αυγές-Eπανακυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

Οι εκδόσεις Γκοβόστη επανεκδίδουν το συγκλονιστικό μυθιστόρημα του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου «Νύχτες και Αυγές». Είναι σημαντικό για τους νεότερους να γνωρίσουν , αυτό το σπουδαίο έργο και για τους παλαιότερους να θυμηθούν το διαχρονικό όραμα του ανθρώπου για ελευθερία, ισονομία και κοινωνική δικαιοσύνη. «Αισθάνομαι πως έγραφα συνέχεια το ...

Διαβάστε περισσότερα

«Master Class-Ανώτερο σεμινάριο με τη Μαρία Κάλλας» του Τέρενς ΜακΝάλι

Το βραβευμένο με Τόνι και Drama Desk έργο του Τέρενς ΜακΝάλι «Masterclass», που έχει ερμηνευτεί παγκοσμίως από ιερά τέρατα της υποκριτικής όπως η Φέι Νταναγουέι και η Φανί Αρντάν,κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική. Ο τολμηρός συγγραφέας του  Μπρόντγουεϊ («Corpus Christi», «Frankie και Johnny») εμπνέεται από τα ...

Διαβάστε περισσότερα

«Ιμμάνουελ Καντ» του Τόμας Μπέρνχαρντ-Κυκλοφορεί από την Κάπα εκδοτική

Ένα ποιητικό έργο με πικρό χιούμορ για την πνευματική τύφλωση της εποχής. Ο Tόμας Μπέρνχαρντ φαίνεται να λέει ,μέσα από το σπουδαίο αυτό έργο του, πως η φιλοσοφία αρρωσταίνει τους ανθρώπους αντί να τους γιατρεύει, θρηνώντας σαρκαστικά για την αντιπνευματική εποχή μας, που μοιάζει να τελειώνει. Το ...

Διαβάστε περισσότερα

"Ήρωες σε στάση εργασίας" της Ιωάννας Θέου-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δωδώνη

Οι εκδόσεις Δωδώνη συνεχίζουν να μας παρουσιάζουν σπουδαία έργα στη σειρά Ελληνικό Θέατρο σε μια δύσκολη εποχή. Είναι σημαντικό να διαβάζουμε κλασικά έργα αλλά και σύγχρονα που αντικατοπτρίζουν τα δύσκολα σημεία των καιρών. Με σεβασμό η Ιωάννα Θέου σατιρίζει τη σύγχρονη κοινωνία με τον δικό της ...

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο Ποίησης 2019-Η γενιά του '70-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

Το Ημερολόγιο των Εκδόσεων Γκοβόστη για το 2019 είναι αφιερωμένο στην ποίηση.   Σημείωμα του Εκδότη Κωνσταντίνου Ι.Γκοβόστη: ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ του 2019 και πιο συγκεκριμένα η ποίηση της γενιάς του ’70, καθώς -παραφράζοντας ελαφρώς τον Νοβάλις- η ποίηση λατρεύει και γιατρεύει τις πληγές που άνοιξε ο χρόνος ...

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίβατος πέτρη της Κατερίνας Κατσίρη-Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γκοβόστη

H ποίηση της Κατερίνας Κατσίρη σε αγγίζει ...σε συγκινεί …. Προσπαθεί μέσα από τα ποιήματά της να εκφράσει κυρίως αυτό που κρύβει η ζωή… Είναι σημαντικό να διαβαστεί απ’ όλους μας γιατί η ποίηση βελτιώνει τη ζωή. Ο έρωτας απόμεινε πληγή στην πέτρα που κρατιέμαι δρόμος Κάποια μέρα που θα βγεις από ...

Διαβάστε περισσότερα

Μεσ' από τις θάλασσες της Στέλλας Ρωτού-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

Στη σειρά ελληνική πεζογραφία των εκδόσεων Γκοβόστη κυκλοφορεί το νέο βιβλίο της Στέλλας Ρώτου με τίτλο «Μεσ' από τις θάλασσες». «Το όνειρο που έμεινε όνειρο είναι η απαρχή ενός καινούργιου στόχου…» Μέσα από 14 διηγήματα, με λόγο αυθεντικό και με προσωπικό στυλ, η συγγραφέας κατορθώνει να ακτινογραφήσει ...

Διαβάστε περισσότερα

Festen – Οικογενειακή γιορτή- Βασισμένο στην ταινία του Τόμας Βίντερμπεργκ

Το «Festen» είναι σήμερα μια ταινία-σταθμός.Με ένα σενάριο-γροθιά στο στομάχι, με τον πρώτο και μόνο λόγο να έχουν οι ηθοποιοί κι αυτό το μακρύ ταξίδι μιας ημέρας μέσα στη νύχτα, στη νύχτα της ανθρώπινης ψυχής. Κυκλοφόρησε  για πρώτη φορά στα ελληνικά σε βιβλίο από την Κάπα ...

Διαβάστε περισσότερα

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το νέο βιβλίο του Νίκου Ταμπάκη με τίτλο «Από τη Θερμοκρασία στη γνώση»

«…γιὰ νὰ φτάσουμε στὰ ἄγνωστο πρέπει νὰ περάσουμε ἀπό γνωστοὺς δρόμους· ἀπό αὑτούς ἀσφαλέστερος εἶναι ἡ λεωφόρος τῆς Θερμοδυναμικῆς». G.Ν. LEWIS Πόσο συνειδητοποιοῦμε τόν μοναδικὸ πλοῦτο μας; Ὁ καθένας εἶναι κάτοχος ἑνός δείγματος τοῦ πολυπλοκότερου φυσικοῦ ἀντικειμένου, τοῦ πιὸ ἐντυπωσιακοῦ προϊόντος τῆς Ἐξέλιξης – τοῦ ...

Διαβάστε περισσότερα

"Τα Πλωτά Νησιά - Πέρα απ' τα Πλωτά Νησιά" του Εουτζένιο Μπάρμπα –Εκδόσεις Δωδώνη

Ξανακυκλοφορεί σε νέα, συμπληρωμένη έκδοση το βιβλίο του Εουτζένιο Μπάρμπα "Τα Πλωτά Νησιά"από τις εκδόσεις Δωδώνη. Η παρούσα ανανεωμένη έκδοση περιέχει και κεφάλαια από το βιβλίο Πέρα απ’ τα Πλωτά Νησιά. O Eουτζένιο Μπάρμπα είναι ένας ζωντανός  θρύλος του θεάτρου. Ανάμεσα στα πολυάριθμα βραβεία και τις ...

Διαβάστε περισσότερα

Bράβευση του Γ. Δαρδανού για την πολύτιμη προσφορά του στα γράμματα και τις επιστήμες,με τις εκδόσεις του!

Την Παρασκευή 21 Δεκεμβρίου 2018 η Ακαδημία Αθηνών βράβευσε τον Γιώργο Δαρδανό (εκδόσεις Gutenberg-Τυπωθήτω) «για το σύνολο της υπερπεντηκονταετούς αδιάλειπτης προσφοράς στα γράμματα και τις επιστήμες με τις εκδόσεις του που αποτελούν ουσιαστική πολιτιστική συμβολή στη διάδοση στη σημερινή Ελλάδα των σημαντικών κλασικών έργων παγκόσμιας ...

Διαβάστε περισσότερα

«Το αγόρι» του Μάρκους Μαλτ-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οpera

Οι εκδόσεις Opera για μια ακόμη φορά μας προτείνουν βιβλία που αξίζει να διαβάσουμε.Βιβλία που θα μας  προβληματίσουν. Διαβάζοντας «Το αγόρι» του Μάρκους Μαλτ,από την πρώτη κιόλας σελίδα,νομίζεις ότι ταξιδεύεις σε μια καλογυρισμένη κινηματογραφική ταινία. Η περιγραφή του κόβει την ανάσα. Δεν μπορείς να αφήσεις το ...

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα νερά άλλαξαν

Κάποτε, ένας μεγάλος προφήτης προειδοποίησε τον κόσμο όλο, ότι πλησίαζε μια μαύρη μέρα για την ανθρωπότητα. Μια μέρα όπου τα νερά, απ’ άκρη σ’ άκρη, θα στέρευαν εντελώς. Λίμνες, ποτάμια, βρύσες, ρυάκια, πηγάδια, όλα θα ξεραίνονταν και δεν θα ήταν δυνατό να βρεθεί ούτε μια ...

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωργία Παρασκευά μιλάει για τη σπουδαιότητα της «Επιστροφής των Παραμυθιών» στη ζωή μας

«Η Επιστροφή των Παραμυθιών» το νέο έργο της Γεωργίας Παρασκευά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Δωδώνη. Το Timelink εξασφάλισε συνέντευξη με τη συγγραφέα και σας την παρουσιάζει: - Πώς μπορούμε να «βάλουμε» τη χώρα των παραμυθιών στη ζωή μας; Τη Χώρα των Παραμυθιών μπορούμε να τη «βάλουμε» ...

Διαβάστε περισσότερα

«Δικαιοσύνη» του σπουδαίου Φρήντριχ Ντύρρενματτ από τις εκδόσεις Ροές

Από τις εκδόσεις Ροές, και στη σειρά «Γερμανόφωνοι συγγραφείς», επανακυκλοφορεί σε «ανανεωμένη» Β΄ έκδοση το μυθιστόρημα Δικαιοσύνη του σπουδαίου Φρήντριχ Ντύρρενματτ. Μέσα σε ένα κατάμεστο εστιατόριο, ο σύμβουλος του καντονιού της Ζυρίχης Ίζαακ Κόλερ πυροβολεί θανάσιμα τον φίλο του και καθηγητή γερμανικής φιλολογίας Βίντερ μπροστά στα ...

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο « Στέλλα» του Γκαίτε κυκλοφορεί σε μια έκδοση υψηλής αισθητικής από την Κάπα Εκδοτική

Κυκλοφόρησε από την Κάπα Εκδοτική,το θεατρικό έργο του Γκαίτε «Στέλλα», για πρώτη φορά στα ελληνικά, σε μία εξαιρετική μετάφραση από τον καταξιωμένο Έλληνα μεταφραστή Γιώργο Δεπάστα ενώ στη φιλολογική επιμέλεια ο Παναγιώτης Μιχαλόπουλος. Αξίξει να αναφέρουμε ότι η έκδοση είναι πραγματικό "κόσμημα" και τον σχεδιασμό της ...

Διαβάστε περισσότερα

"Ανασυνειδησία -Ιπποκρατίδης τύραννος και τυραννούμενος "του Αλέξανδρου Αρδαβάνη

Ο ογκολόγος και ποιητής Αλέξανδρος Αρδαβάνης καταγράφει σκέψεις και συναισθήματα στη νέα του ποιητική συλλογή που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη. Ο Αλέξανδρος Αρδαβάνης στην παρουσίαση του βιβλίου του είχε δηλώσει: «Πρέπει να γίνεσαι κι εσύ πολυμήχανος. Να κάνεις διαρκώς πιρουέτες ανάμεσα στο απρόσιτο πάντα “ιδανικό” και ...

Διαβάστε περισσότερα

Από τις εκδόσεις Αιώρα κυκλοφορεί το κλασικό βιβλίο "Μαξ Χάβελααρ ή Οι δημοπρασίες καφέ της Ολλανδικής Εμπορικής Εταιρείας Moυλτατούλι".

Από τις εκδόσεις Αιώρα κυκλοφορεί το κλασικό βιβλίο "Μαξ Χάβελααρ ή Οι δημοπρασίες καφέ της Ολλανδικής Εμπορικής Εταιρείας, του Μουλτατούλι". Ο Μαξ Χάβελααρ, Ολλανδός δημόσιος υπάλληλος, καταφθάνει στο νέο του πόστο στην Ιάβα, ολλανδική αποικία κατά τον 19ο αιώνα, όπου διαπιστώνει τη διαφθορά και την εκμετάλλευση που ...

Διαβάστε περισσότερα

Το εμβληματικό διήγημα του Γ. Βιζυηνού «Το μόνον της ζωής του ταξίδιον» κυκλοφορεί στη Μικρή Σειρά των Εκδόσεων Αιώρα.

Ο Γεώργιος Βιζυηνός δεν παλιώνει, δεν φθείρεται με τον χρόνο. Η ανάγνωση των έργων του, κάθε φορά, ευφραίνει την καρδιά. Τα διηγήματά του, κείμενα υψηλής λογοτεχνικής αξίας, απα- ράμιλλου γλωσσικού πλούτου και αποκαλυπτικά ψυχογραφήματα, έχουν γίνει ακρογωνιαίος λίθος της λογοτεχνικής μας ιστορίας αλλά και της ελληνικότητας. Το ...

Διαβάστε περισσότερα

" Ο Φάρος " του Κόνορ Μακφέρσον κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική

Ακροβατώντας αριστοτεχνικά ανάμεσα στο θρίλερ, τη μαύρη κωμωδία, τις κλασσικές ιστορίες μυστηρίου, το δράμα, τον μαγικό ρεαλισμό, με χιούμορ, με εξαιρετικά διαγραμμένους χαρακτήρες και ευφυείς διαλόγους, το έργο είναι στην ουσία ένα «μακρύ ταξίδι της νύχτας μέσα στη μέρα». Mια τρυφερή παραβολή για την εξιλέωση ...

Διαβάστε περισσότερα