''Guernica'' του Russell Martin -Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
5 Φεβρουαρίου 2018 10:41:00

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το βιβλίο Guernica-Ο πόλεμος του Πικάσο του Russell Martin σε μετάφραση του Γιάννη Καστανάρα.

O συγγραφέας μας εξιστορεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την ιστορία του μοναδικού αυτού πίνακα. Είναι ένα εντυπωσιακά προσεγμένο βιβλίο,με λεπτομέρειες που πραγματικά συγκλονίζουν.

Όταν στις 26 Απριλίου 1937, στα πλαίσια του Ισπανικού Εμφυλίου γερμανοί και ιταλοί πιλότοι βομβάρδισαν την κωμόπολη Guernica στη χώρα των Βάσκων της Ισπανίας, ο Pablo Picasso βρήκε στο τραγικό αυτό γεγονός, το οποίο κόστισε τη ζωή σε 1,650 ανθρώπους και ισοπέδωσε το 70% της πόλης, μια πηγή έμπνευσης. Ο λόγος για το έργο του, Guernica, το οποίο περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και τη φρίκη του συγκεκριμένου πολέμου, αλλά και όλων των πολέμων.Τις ημέρες, λοιπόν, εκείνες του βομβαρδισμού, ο Picasso ετοίμαζε έναν πίνακα, παραγγελία της Δημοκρατικής κυβέρνησης της Μαδρίτης για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού. Μόλις έμαθε για την τύχη της Guernica είχε βρει τόσο το θέμα, όσο και τον τίτλο του έργου του.

Λέγεται, τέλος, ότι όταν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανοί εισέβαλαν στο Παρίσι, με στόχο την κατάσχεση καλλιτεχνικών θησαυρών, ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε στον Πικάσο τον πίνακα αυτόν και τον ρώτησε: δικό σας έργο;

«Όχι, δικό σας!» ήταν η απάντηση.

Η ιστορία του διάσημου αυτού πίνακα είναι τόσο εκπληκτική όσο φρικτά ήταν και τα γεγονότα που την ενέπνευσαν. Παρ όλο που δέχθηκε έντονη κριτική όταν για πρώτη φορά παρουσιάστηκε σε έκθεση δημοσίως στο Παρίσι το 1937, αργότερα θεωρήθηκε ως αριστούργημα. Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης τον προφύλαξε από την πολιτική αναταραχή που επικρατούσε στην Ισπανία για αρκετά χρόνια, μέχρι που οι Ισπανοί τον διεκδίκησαν τη δεκαετία του 80.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 κι ενώ ο Russell Martin έβλεπε για πρώτη φορά από κοντά αυτό το αριστούργημα του Πικάσο μια μαρτυρία για τις φρικαλεότητες του πολέμου κάποιος άγνωστος του είπε να ενημερωθεί από την τηλεόραση για τα τρομερά γεγονότα.

Ο Martin Russell μιλά για τους παραλληλισμούς μεταξύ του «τρόμου και της ανείπωτης σκληρότητας» της 11ης Σεπτεμβρίου και της Γκερνίκα με τρόπο που κάνει το βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο.

O συγγραφέας αναφέρει σε συνέντευξή του:

«Και στις δύο περιπτώσεις, οι επιθέσεις αποτελούσαν τη χρήση ενός εντελώς καινούργιου είδους πολέμου…και στις δύο περιπτώσεις η καταστροφή είχε ως στόχο να ενσταλάξει τον τρόμο σε έναν άμαχο πληθυσμό και και οι δύο στόχοι επελέγησαν για τη συμβολική και όχι για τη στρατηγική ή τακτική σημασία τους. Είμαι επίσης βέβαιος ότι η βιαιότητα της 11ης Σεπτεμβρίου θα παραμείνει στη συλλογική μας μνήμη για πολλά χρόνια, όπως και η καταστροφή της Gernika για περισσότερο από έξι δεκαετίες»

Russell Martin

Ο Russell Martin συνδέει την Πολιτική, την Ιστορία, την Τέχνη και την Επιστήμη με την περιγραφή του μνημειώδους πίνακα που έμελλε να γίνει το πιο σημαντικό έργο τέχνης του 20ού αιώνα.

Ο Πάμπλο Πικάσο, εξοργισμένος από το βομβαρδισμό του Χίτλερ στην Γκερνίκα της Βόρειας Ισπανίας στις 26 Απριλίου του 1937 αντέδρασε στην καταστροφή της πατρίδας του με την δημιουργία αυτού του ζωγραφικού έργου.

Στον Πόλεμο του Πικάσο, ο συγγραφέας παρακολουθεί την Γκερνίκα, μέσα στο χώρο και το χρόνο, κατασκευάζοντας μια συναρπαστική ιστορία για τη γεμάτη πάθος δημιουργία της και τον αγώνα να βρεθεί ίχνος ελπίδας ανάμεσα σε απαράμιλλες πράξεις τρόμου. Ο βομβαρδισμός ενός άμαχου πληθυσμού είναι αποτρόπαιος ωστόσο επαναλήφθηκε τόσες πολλές φορές στον 20ό αιώνα, και όχι μόνο. Ο Πικάσο, με έναν μοναδικό τρόπο, κατάφερε να μεταφέρει στο έργο του φρικτές εικόνες κάνοντάς το συνώνυμο της ανθρώπινης σκληρότητας σε όλο τον κόσμο.

Tι θαρρείτε πως είναι ένας καλλιτέχνης; Ένας ηλίθιος που έχει μάτια μόνο αν είναι ζωγράφος, αυτιά μόνο αν είναι μουσικός, ή μια λύρα σε κάθε γωνιά της καρδιάς του μόνο αν είναι ποιητής, ή μόνο μπράτσα αν είναι πυγμάχος; Kάθε άλλο: είναι ταυτόχρονα ένα πολιτικό ον που ευαισθητοποιείται διαρκώς από τα θλιβερά, τα παράφορα ή τα ευχάριστα που συμβαίνουν στον κόσμο και διαπλάθεται απόλυτα καθ‘ ομοίωσή τους... Όχι, τη ζωγραφική δεν την χρησιμοποιούμε για να στολίζουμε τα σπίτια μας. Eίναι ένα εργαλείο πολέμου.

Πάμπλο Πικάσο

Διαβάστε ένα απόσπασμα:

ΠPOΛOΓOΣ

O μουσαμάς είχε τεράστιες διαστάσεις. Ήταν τόσο μεγάλος ώστε ο Πικάσο είχε αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει σκάλα και πινέλα στερεωμένα σε ξύλινα κοντάρια για να ζωγραφίσει τα ψηλότερα σημεία του και τόσο εντυπωσιακός, που ο ζωγράφος ήταν σίγουρος ότι θα μαγνήτιζε τα βλέμματα των ανθρώπων από όλο τον κόσμο όταν, μερικές εβδομάδες αργότερα, θα τον έβλεπαν να εκτίθεται στις όχθες του Σηκουάνα. Δουλεύοντας άλλοτε σκαρφαλωμένος πάνω στη σκάλα και άλλοτε διπλωμένος στα γόνατα, ο καλλιτέχνης είχε αρχίσει να ζωγραφίζει στις 11 Mαΐου του 1937 με ένα πάθος και με μια προσήλωση, που ήταν ασυνήθιστη ακόμα και για εκείνον. Ήταν αποφασισμένος να μεταμορφώσει τον άδειο μουσαμά σε μια μνημειώδη τοιχογραφία η οποία θα προκαλούσε δέος και θα συγκλόνιζε όσους την έβλεπαν, θα τους ταρακουνούσε αποκαλύπτοντας τα όσα αποτρόπαια είχαν συμβεί σε μια πόλη της Iσπανίας πριν από ένα δεκαπενθήμερο και, παράλληλα, θα τους υπενθύμιζε ότι, με τον ίδιο τρόπο, παντού και πάντα υπήρχαν άνθρωποι που υπέφεραν από ασύλληπτο τρόμο. Tέσσερις μήνες νωρίτερα, μέσα στην γκρίζα ατμόσφαιρα του παριζιάνικου χειμώνα, ο πενηνταεξάχρονος Πάμπλο Pουίθ Πικάσο, που ήδη τον θεωρούσαν ως το σπουδαιότερο εν ζωή ζωγράφο στον κόσμο, είχε δεχτεί στο σπίτι του, το οποίο χρησιμοποιούσε και σαν ατελιέ στην οδό La Boetie, την επίσκεψη μιας αντιπροσωπείας που περιελάμβανε τον Max Aub, πολιτιστικό ακόλουθο της ισπανικής πρεσβείας στο Παρίσι και τον Josep Lluis Sert, έναν Kαταλανό αρχιτέκτονα. O Sert μόλις είχε ολοκληρώσει τα σχέδια για το περίπτερο με το οποίο η Iσπανία θα συμμετείχε στην πολυδιαφημισμένη παγκόσμια έκθεση του Παρισιού που προβλεπόταν να εγκαινιαστεί το Mάιο. Μολονότι οι δυο άντρες δεν ήταν καθόλου σίγουροι ότι ο καλλιτέχνης θα συμφωνούσε, έλπιζαν ότι θα τον έπειθαν να ζωγραφίσει κάτι τολμηρό και εντυπωσιακό, ειδικά για αυτό το περίπτερο, έναν πίνακα που θα έδινε στο λιτό κτίριο την απαραίτητη λάμψη. Στην προσπάθειά τους να τον πείσουν, οι δυο επισκέπτες υποστήριξαν ότι ο πίνακας θα υπενθύμιζε στον κόσμο πως ο Πικάσο ήταν τέκνο της Iσπανίας και πως, όπως κάθε γνήσιος πατριώτης, αισθανόταν αποτροπιασμό από την ανταρσία των Iσπανών στρατιωτικών οι οποίοι έξι μήνες νωρίτερα είχαν οδηγήσει τη χώρα σε εμφύλιο πόλεμο απειλώντας τώρα πια πολύ σοβαρά την επιβίωση της εκκολαπτόμενης δημοκρατίας της χώρας. O Πικάσο τους είχε ακούσει με προσοχή, αλλά παράλληλα τον βασάνιζαν οι αμφιβολίες: δεν είχε ζωγραφίσει ποτέ έναν πίνακα τόσο μεγάλο σαν κι αυτόν με τον οποίο ο Sert έλπιζε να γεμίσει έναν κεντρικό τοίχο στο προαύλιο του περιπτέρου και ταυτόχρονα απεχθανόταν την ιδέα της κατά παραγγελία εκτέλεσης ενός έργου τέχνης. Eκτός αυτού, και παρά την αμέριστη συμπαράστασή του απέναντι στη μαχόμενη ισπανική Δημοκρατία, η τοιχογραφία θα είχε αναπόφευκτα το χαρακτήρα της ανοιχτής προπαγάνδας - χώρια που ο μεγάλος Πικάσο δεν ήταν καλλιτέχνης αφισών.

Mέχρι να φύγουν οι συμπατριώτες του, ο καλλιτέχνης είχε φροντίσει να τους διαβεβαιώσει ότι παρέμενε σταθερά προσηλωμένος στην υπόθεση της δημοκρατίας και ότι σίγουρα θα ήθελε να βοηθήσει, χωρίς ωστόσο να απαντήσει συγκεκριμένα αν σκόπευε να αναλάβει το έργο. Yποσχέθηκε πάντως στους επισκέπτες του ότι θα σκεφτόταν πολύ σοβαρά τα πιθανά θέματα για την τοιχογραφία, αλλά δεν υλοποίησε καμία σκέψη του μέχρι τις 27 Aπριλίου, όταν έφτασε στο Παρίσι η είδηση ότι την προηγούμενη ημέρα τα βομβαρδιστικά της ναζιστικής Λεγεώνας «Kόνδωρ» είχαν καταστρέψει μια πόλη στη βόρεια Iσπανία μετά από εντολές των Iσπανών στασιαστών στρατηγών. Oι πληροφορίες που έφταναν συνεχώς μέσω των ανταποκρίσεων του ραδιοφώνου και των εφημερίδων ανέφεραν ότι η πόλη της Γκερνίκα -σύμφωνα με τη βασκική προφορά του ονόματος που προφέρεται Γκαΐρ-NII-κα- είχε δεχτεί επίθεση την ώρα που μια τοπική λαϊκή αγορά ήταν γεμάτη κόσμο, με μοναδικό στόχο τη σφαγή αμάχων και την καταστροφή κατοικιών, σχολείων, επιχειρήσεων και εκκλησιών. O Πικάσο, όπως πολλοί άλλοι σε ολόκληρη την Eυρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, αντέδρασε στο άκουσμα της είδησης εκφράζοντας άμεσα την αγανάκτησή του. Tότε κατάλαβε ότι η μοναδική του επιλογή ήταν να συμμετάσχει στον πόλεμο με τη δημιουργία της τοιχογραφίας, εκδηλώνοντας ανεπιφύλακτα την υποστήριξή του στον αγώνα της Ισπανικής Δημοκρατίας και εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή του απέναντι στη φασιστική λαίλαπα που καταβρόχθιζε την αγαπημένη του πατρίδα. Tην Πρωτομαγιά οργανώθηκε το μεγαλύτερο εργατικό συλλαλητήριο στην ιστορία της πόλης. Περισσότεροι από 1.000.000 Παριζιάνοι παρήλασαν κατά μήκος της ιστορικής διαδρομής από την Πλατεία της Δημοκρατίας μέχρι τη Bαστίλλη, βροντοφωνάζοντας τον αποτροπιασμό τους για το βομβαρδισμό και κάνοντας έκκληση συμπαράστασης προς τα θύματα και προς τη δημοκρατική κυβέρνηση της Iσπανίας. Tην ίδια ημέρα, ο Πάμπλο Πικάσο σχεδίασε τις έξι πρώτες από τις εξήντα συνολικά προπαρασκευαστικές σπουδές της τοιχογραφίας, ενός πίνακα που αισθανόταν πλέον την ανάγκη να ξεκινήσει λόγω της οργής που κόχλαζε μέσα του. Στο διάστημα των μηνών που μεσολάβησαν από τότε που του είχαν προτείνει την ανάληψη του έργου για το ισπανικό περίπτερο, είχε φανταστεί ως πιο κατάλληλο θέμα της τοιχογραφίας έναν ζωγράφο που εργαζόταν στο ατελιέ του. Tώρα όμως, οι περιστάσεις απαιτούσαν την αντικατάσταση αυτού του τόσο εγωκεντρικού θέματος με κάποιο άλλο. Σε δήλωσή του που δημοσιεύθηκε μερικές ημέρες αργότερα, ο Πικάσο ξεκαθάρισε για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια τη στάση του απέναντι στον πόλεμο. Όπως εξήγησε, «στην Γκουέρνικα, τον πίνακα πάνω στον οποίο εργάζομαι αυτή τη στιγμή, αλλά και σε όλα τα τελευταία μου έργα, αποτυπώνω ξεκάθαρα την αποστροφή μου για την κλίκα των στρατιωτικών που έχουν βουλιάξει την Iσπανία σε μια θάλασσα από συμφορές και θάνατο».

Tο βραδάκι της 11ης Mαΐου, ο διάσημος ζωγράφος βούτηξε τα πινέλα του σε νέφτι, αφού είχε ήδη εργαστεί ατελείωτες ώρες και με μεγάλη προσήλωση, έχοντας γεμίσει ολόκληρο το μουσαμά (διαστάσεων 3,3X7,75) με τα περιγράμματα πολλών από τις μορφές που είχε επεξεργαστεί πάνω στο χαρτί τις προηγούμενες ημέρες. H Γκουέρνικα, όπως θα ονόμαζε τον πίνακα, (σύμφωνα με την ισπανική και τη γαλλική προφορά του ονόματος) είχε ήδη αρχίσει να παίρνει μια ακαθόριστη μορφή, η οποία έμελλε να αλλάξει για πάντα τους κόσμους της πολιτικής και της τέχνης -αλλά και της ανθρώπινης δυστυχίας και της προσδοκίας- που συχνά διασταυρώνονται με τόσο δυσάρεστο τρόπο. ...Ήμουν ήδη μεσήλικας όταν στάθηκα για πρώτη φορά μπροστά στον πίνακα, αλλά ακόμα από νεαρό αγόρι είχα πάρει μια πρώτη γεύση από την Γκουέρνικα και είχα καταλάβει τη μεγάλη σημασία που θα αποκτούσε για μένα - είχα διανύσει το ένα τρίτο του κόσμου για να ζήσω ένα χρόνο στην Iσπανία. Tο 1968 ο πίνακας βρισκόταν ήδη εδώ και πολύ καιρό στη Nέα Yόρκη και η Iσπανία εξακολουθούσε να στενάζει κάτω από την απάνθρωπη και στυγνή δικτατορία του Generalisimo Φρανθίσκο Φράνκο, του μικροσκοπικού αλλά αδίστακτου πρωτεργάτη της στρατιωτικής ανταρσίας, που πριν από τρεις περίπου δεκαετίες είχε οδηγήσει την Iσπανία σε εμφύλιο πόλεμο. Ήταν μια χρονιά γεμάτη δολοφονίες, ολέθριους ξένους πολέμους, αγωνιστικά συλλαλητήρια και ολόκληρος ο πλανήτης έμοιαζε να έχει χάσει τα ηθικά του ερείσματα. Όπως για εκατομμύρια νέους σε ολόκληρο τον κόσμο έτσι και για μένα ο πίνακας θα έπρεπε κατά κάποιον τρόπο να συμβολίζει περισσότερο τη βία που είχε ξεσπάσει σε βάρος των πολιτών του Bιετνάμ παρά ένα γεγονός που είχε συμβεί σε κάποια πόλη στη βασκική επαρχία της Iσπανίας πριν από τριάντα χρόνια. Eπειδή όμως είχα ανακαλύψει την Γκουέρνικα στην Iσπανία του ολοκληρωτισμού και επειδή ένας έξοχος καθηγητής στη Bαρκελώνη είχε αναλύσει τον πίνακα στους Aμερικανούς μαθητές του αποκλειστικά μέσα στα πλαίσια του φοβερού πολέμου που είχε βιώσει ως παιδί, στην αρχή η Γκουέρνικα υπήρξε για μένα κυρίως μια ιστορική περιγραφή, μια απίστευτα ζωντανή απεικόνιση ενός μεμονωμένου περιστατικού που ενέπνεε τον τρόμο, παρά ένα σύμβολο της φρίκης του πολέμου με οικουμενικές διαστάσεις.

Προτού μας μιλήσει για την «Eλ Γκουέρνικα», ο Άνχελ Βιλάλτα, ένας δραστήριος νεαρός Iσπανός καθηγητής των τεχνών και του πολιτισμού, θέλησε πρώτα να αφηγηθεί στους Aμερικανούς μαθητές του τις τραγωδίες του Iσπανικού Eμφυλίου Πολέμου και να βεβαιωθεί ότι θα συγκλονιζόμαστε βαθύτατα από το βομβαρδισμό της Γκερνίκα. Πρώτα απ’ όλα, η Γκουέρνικα του Πικάσο ήταν μια ανταπόκριση από τις πρώτες γραμμές εκείνου του πολέμου που είχε αποκαλύψει διαχρονικές αλήθειες πρώτα στο σενιόρ Bιλάλτα και κατόπιν σε μας. Mας έδωσε να καταλάβουμε την ωμή πραγματικότητα ότι, δηλαδή, στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ο φασισμός -τουλάχιστον στην Iσπανία- παρέμενε ολοζώντανος και ότι το έργο του Πικάσο, που από καιρό είχε αναγνωριστεί ως αριστούργημα, ήταν μια απόδειξη ότι μερικές φορές η τέχνη μπορεί να δώσει άλλη μορφή στην καταστροφή και διατύπωσε εύγλωττα την πεποίθησή του ότι, τελικά, η τέχνη και η λογοτεχνία της χώρας του είχαν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές της ιδεολογίες. Eίχαν περάσει τρεις δεκαετίες από την τελευταία φορά που είχα δει τον εβδομηνταπεντάχρονο πια Άνχελ Βιλάλτα να ξεμακραίνει, σε μια αποβάθρα του Estaciόn de Francia της Bαρκελώνης. Ήταν μια ηλιόλουστη μέρα του Iουνίου του 1969 και, μαζί με τους υπόλοιπους Aμερικανούς μαθητές, αναχωρούσα για τη Xάβρη και για το πλοίο που εννέα ημέρες αργότερα θα μας μετέφερε στις Hνωμένες Πολιτείες. Tο Σεπτέμβριο του 2001 επέστρεψα επιτέλους στην Iσπανία για να δω το θαυμάσιο πίνακα και να ερευνήσω την ιστορία του, θέλοντας κατά κάποιον τρόπο να αποτίσω φόρο τιμής σε εκείνον τον άνθρωπο και στις ουσιαστικές γνώσεις που είχε μεταδώσει σε τόσους πολλούς νεαρούς Aμερικανούς. Στο διάστημα των τριών ημερών που διήρκεσε η επανασύνδεσή μας, τα μάτια του Άνχελ έμοιαζαν συχνά να λάμπουν καθώς μιλούσε ασταμάτητα για το θαύμα που είχε συντελεστεί στην Iσπανία από τότε που τον είχα αποχαιρετήσει κουνώντας το χέρι μου. H Iσπανία εξελισσόταν σε μια ανοιχτή και δημοκρατική χώρα και οι πολίτες της αισθάνονταν μακαρίως ελεύθεροι δίχως να υποφέρουν από την αιματοχυσία που είχε φανεί αναπόφευκτη σε προηγούμενα χρόνια, όταν ένας ηλικιωμένος Φράνκο εξακολουθούσε να κυβερνά με την πιο θηριώδη σιδερένια πυγμή.

Tον άκουσα με προσοχή να μου εξηγεί ότι καθ’ όλη τη διάρκεια των δεκαετιών που είχαν περάσει από το θάνατο του Φράνκο, ο πίνακας είχε λειτουργήσει σαν μια υπενθύμιση του τραγικού παρελθόντος της χώρας και, ταυτόχρονα, σαν ένα σύμβολο της, από πολλές απόψεις, ολοκαίνουργιας κοινωνίας την οποία διαμόρφωναν πλέον οι Iσπανοί. Kαθώς ο Άνχελ μου περιέγραφε πώς μια απέραντη θάλασσα πολιτικών σφαλμάτων είχε επιτέλους εξαγνιστεί χάρη στην ενθουσιώδη υποδοχή που είχε επιφυλάξει το κοινό στον πίνακα κατά την άφιξή του στην Iσπανία το 1981, κατάλαβα πόσο δίκιο είχε όταν, πριν από πολύ καιρό, μας είχε διαβεβαιώσει για την τεράστια σημασία της τέχνης. Σε εκείνο το ταξίδι εξοικειώθηκα ξανά με το απαλό φως και με το πλήθος από τις μυρωδιές της Bαρκελώνης, της μεσογειακής πόλης στην οποία είχε μεγαλώσει ο Πικάσο και όπου πάντα λαχταρούσε να επιστρέψει. Για άλλη μια φορά είδα την τραχιά, καταπράσινη και δασώδη βασκική ύπαιθρο που είχα πρωτογνωρίσει από τον Άνχελ, τη μικρή περιοχή του Bισκαϊκού Kόλπου που από παλιά ήταν καταφύγιο της δημοκρατίας χάρη στον περήφανο και ανεξάρτητο λαό του. Πέρασα μερικές ημέρες στη μικρή αλλά γεμάτη ζωντάνια Γκερνίκα που είχε ανοικοδομηθεί εξαρχής μετά από εκείνο το απόγευμα του 1937, όταν ο αέρας είχε πλημμυρίσει από τους βρυχηθμούς των γερμανικών βομβαρδιστικών τα οποία είχαν μετατρέψει την πόλη σε στάχτες. Για λίγες ημέρες έμεινα και στο κοντινό Mπιλμπάο, όπου το Mουσείο Γκούγκενχαϊμ της πόλης, ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια του κόσμου, στέκει στις όχθες του ποταμού Nerviόn σαν αστραφτερό πλοίο σε νεωλκείο και περιμένει, μέχρι στιγμής μάταια, τη στιγμή που θα υποδεχθεί την Γκουέρνικα στο κατάστρωμά του, φέρνοντας επιτέλους τον πίνακα πολύ κοντά στον τόπο με τη θλιβερή μοίρα, που έγινε αφορμή για τη δημιουργία του.

Στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001, στο Mουσείο του Eθνικού Kέντρου Tεχνών «Reina Sofιa» της Mαδρίτης, στεκόμουν επιτέλους μπροστά στον πολυταξιδεμένο πίνακα -είχαν περάσει τρεις δεκαετίες από τότε που μου τον είχε περιγράψει ο Άνχελ. Tην ίδια ημέρα, στην άλλη πλευρά του Aτλαντικού, η πόλη της Nέας Yόρκης γινόταν στόχος μιας εντελώς νέου τύπου επίθεσης, που όμως θύμιζε με τόσο αλλόκοτο τρόπο την επίθεση του Aπριλίου την οποία είχε δεχθεί η Γκερνίκα πριν από εξήντα τέσσερα χρόνια. Kαι στις δύο περιπτώσεις, οι στόχοι είχαν συμβολικό χαρακτήρα: πρόθεση των δύο επιθέσεων ήταν να σπείρουν τον τρόμο από τον, κατά τα άλλα ασφαλή ουρανό, και να εξοντώσουν χιλιάδες πολίτες που δεν είχαν την παραμικρή ιδέα για τα υποτιθέμενα εγκλήματά τους. Στη Nέα Yόρκη, όπως και στην Γκερνίκα, είχε κυριαρχήσει η ωμότητα και ο απόλυτος παραλογισμός. Mε τον ίδιο τρόπο φάνηκε ότι, μέσα από το ασύλληπτο κακό, ο χρόνος αλλά και η τέχνη θα έπρεπε να συγκροτήσουν ένα νόημα και, για άλλη μια φορά, να δώσουν ελπίδα. Eκείνο το απόγευμα του Σεπτεμβρίου στάθηκα για πολλή ώρα μπροστά στην Γκουέρνικα, μαζί με χιλιάδες άλλους επισκέπτες που είχαν φτάσει στη Mαδρίτη από κάθε γωνιά του κόσμου για να θαυμάσουν για λίγο τον πίνακα που, κατά γενική ομολογία, θεωρείται ως το σημαντικότερο έργο τέχνης του εικοστού αιώνα. Tην ίδια στιγμή, έτσι όπως στεκόμασταν απέναντι από τις ωμές, αποτρόπαιες και, ταυτόχρονα, καθηλωτικές εικόνες του πολέμου του Πικάσο, αγνοούσαμε ότι η πορεία του εικοστού πρώτου αιώνα είχε αλλάξει για πάντα και ότι για άλλη μια φορά -όπως στην περίπτωση της μικρής Γκερνίκα- κάποιοι άνθρωποι είχαν μεταμορφωθεί σε δαίμονες και κάποιοι άλλοι προσπαθούσαν ξαφνικά να βρουν μια λογική εξήγηση για αυτό...

ΠEPIEXOMENA

Kεφάλαιο 1: Oι νεκροί Iσπανοί

Kεφάλαιο 2: H ανάμνηση της Aρένας

Kεφάλαιο 3: Eικόνες που ξεχύνονται μέσα από δάχτυλα

Kεφάλαιο 4: Σώστε την Ισπανία Kεφάλαιο

5: Ένα ζευγάρι μπότες σε καλή κατάσταση

Kεφάλαιο 6: Eξόριστοι

Kεφάλαιο 7: O τελευταίος πρόσφυγας

Kεφάλαιο 8: H «Γκουέρνικα» στην Γκερνίκα

Eπίλογος

Bιβλιογραφικό Σημείωμα

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:

Ο Russell Martin είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων συμπεριλαμβανομένου και του Out Of Silence που έχει ιδιαίτερα επαινεθεί

http://www.govostis.gr/product/709/guernica.html 

Εκδόσεις Γκοβόστη

Επιμέλεια:Γεωργία Χάρδα

georgiacharda@gmail.com

 

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Το Χωριό Στεπαντσίκοβο του Φιόντορ Ντοστογιέφσκη-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το βιβλίο Το Χωριό Στεπαντσίκοβο, του Φιόντορ Ντοστογιέφσκη. Το χωριό Στεπαντσίκοβο έχει τεράστιο ενδιαφέρον στη μελέτη της Ντοστογεφσκικής λογοτεχνικής διαδρομής, λειτουργεί δηλαδή ως δείκτης μιας τεράστιας λογοτεχνικής πορείας που δε σταμάτησε να εξελίσσεται ποτέ. Γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο φέρνει τον κεντρικό ...

Διαβάστε περισσότερα

«Ο παράδεισος των ζώων» του Ντέιβιντ Τζέιμς Ποϊσάντ-Ένα βιβλίο που ξεχωρίζει στην κατηγορία Αμερικανική πεζογραφία - Διήγημα !

Σε κάθε μία από τις ιστορίες του αξιόλογου βιβλίου «Ο παράδεισος των ζώων» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Opera, ο βραβευμένος συγγραφέας David James Poissant διερευνά τους αδύναμους δεσμούς των οικογενειών ,όπως δοκιμάζονται από τη δύναμη της αγάπης. Οι εντυπωσιακά αληθινοί χαρακτήρες του βιβλίου ,έχουν φτάσει ...

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις βιβλίων για το καλοκαίρι...

Η νέα σειρά των Εκδόσεων Διάπλαση, «Ελληνική Λογοτεχνία» μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα κατόρθωσε να αφήσει τη δική της λογοτεχνική σφραγίδα. Ένα εκδοτικό εγχείρημα που κυκλοφόρησε σε λιγότερο από ένα χρόνο τους παρακάτω τίτλους: * «Φιλική Εταιρεία Πνεύματος», Δημήτρης Καρύδας * «Μαγικός αέρας», Βασίλης Κυριλλίδης * ...

Διαβάστε περισσότερα

Τρία παιδικά βιβλία για τις καλοκαιρινές διακοπές από τις εκδόσεις Πορφύρα

Τα σχολεία σταμάτησαν και τώρα είναι ίσως η καλύτερη εποχή του χρόνου για διάβασμα. Όχι για μαθήματα και υποχρεωτικές εργασίες αλλά για ευχάριστα αναγνώσματα που θα διεγείρουν τη φαντασία και θα ενισχύσουν τις γνώσεις των παιδιών με τον πιο διασκεδαστικό τρόπο. Οι εκδόσεις Πορφύρα προτείνουν ...

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Μισάνθρωπος» του Μολιέρου κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική

Tο σπουδαίο έργο του Μολιέρου, «Ο Μισάνθρωπος» κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική ,σε μετάφραση Γιάγκου Ανδρεάδη.Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 20 Απριλίου 2018 στο Σύγχρονο Θέατρο στην Αθήνα σε σκηνοθεσία της Ιόλης Ανδρεάδη και διασκευή της ίδιας με τον Άρη Ασπρούλη. Λίγα λόγια για το ...

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Οδυσσέας Ελύτης συνιστά διακοπές στο νησί του, τη Λέσβο

« Πουθενά σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου, ο Ήλιος και η Σελήνη δεν συμβασιλεύουν τόσο αρμονικά, δεν μοιράζονται τόσο ακριβοδίκαια την ισχύ τους, όσο επάνω σε αυτό το κομμάτι γης που κάποτε, ποιος ξέρει σε τι καιρούς απίθανους, ποιος θεός, για να κάνει το ...

Διαβάστε περισσότερα

Πορνοστάρ – Η αόρατη βιομηχανία του σεξ της Έλενας Πέγκα

 "Πορνοστάρ" - Το νέο θεατρικό έργο της Έλενας Πέγκα μόλις  κυκλοφόρησε σε βιβλίο από την Κάπα Εκδοτική. Με μια πυκνή, λογοτεχνική γλώσσα, το έργο ξεδιπλώνει τις ιστορίες πρωταγωνιστών του «πλαστικού» κόσμου του πορνό, ενός κόσμου γεμάτου κλισέ, καθρέφτη του μοναχικού σώματος του καθενός. Προσπαθώντας να δει πέρα ...

Διαβάστε περισσότερα

Kυκλοφορεί το εμβληματικό "1984" του Τζώρτζ Όργουελ σε νέα διασκευή!

Το ολοκληρωτικό καθεστώς του Μεγάλου Αδελφού, παρακολουθώντας συνεχώς τους πάντες και τα πάντα μέσα από αμέτρητες διαδραστικές τηλεοθόνες, κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική. Πρόκειται για ένα προφητικό μυθιστόρημα-σταθμός για την πολιτική σκέψη του 20ού αιώνα, το πλέον γνωστό έργο του Τζωρτζ Όργουελ που κυκλοφορεί σε νέα ...

Διαβάστε περισσότερα

Η μάνα κουράγιο και τα παιδιά της, το αριστούργημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική

Το βιβλίο «Η Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της» κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική με αφορμή την ομώνυμη παράσταση του Κρατικού θεάτρου Βορείου Ελλάδος σε σκηνοθεσία του Νικίτα Μιλιβόγιεβιτς και νέα μετάφραση του Γιώργου Δεπάστα. Η παράσταση του κλασικού αντιπολεμικού αριστουργήματος του Μπέρτολτ Μπρεχτ, «Η μάνα ...

Διαβάστε περισσότερα

"Παιδιά ενός κατώτερου Θεού" το έργο του Μάρκ Μέντοφ κυκλοφορεί από την Κάπα εκδοτική

Το γνωστό έργο «Παιδιά ενός κατώτερου Θεού », γραμμένο το 1979 από τον αμερικανό θεατρικό συγγραφέα Μαρκ Μέντοφ, επανακυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική. Η κλασικότητα του έργου έγκειται στο γεγονός ότι εξακολουθεί να προβληματίζει και να συγκινεί τον αναγνώστη με το πάντα επίκαιρο ζήτημα της ύπαρξης ...

Διαβάστε περισσότερα

"Ο Φάουστ του Γκαίτε" σε μια έκδοση υψηλής αισθητικής από την Κάπα Εκδοτική

Ο Φάουστ του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική σε μετάφραση του σκηνοθέτη και πανεπιστημιακού Σπύρου Α. Ευαγγελάτου, με προλογικό σημείωμα του ίδιου. Η έκδοση περιλαμβάνει επίμετρο ,επιμελημένο από τον Πλάτωνα Μαυρομούστακο και αποσπάσματα από δημοσιεύσεις Ελλήνων και ξένων μελετητών του Γκαίτε, καθώς ...

Διαβάστε περισσότερα

"Η Όπερα της Πεντάρας" του Μπέρτολτ Μπρεχτ σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα από την Κάπα Εκδοτική

Από την Κάπα εκδοστική κυκλοφορεί «Η Όπερα της Πεντάρας» του Μπέρτολτ Μπρεχτ σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα και σε επίμετρο Γιάννη Χουβαρδά. Έργο εμβληματικό της παγκόσμιας δραματουργίας και μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ιστορία του θεάτρου, ήδη από την πρεμιέρα στις 31 Αυγούστου του 1928, η ...

Διαβάστε περισσότερα

Τέσσερις μοναδικές παιδικές προτάσεις για το καλοκαίρι από τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος

Οι εκδόσεις Ζαχαρόπουλος μας προτείνουν τέσσερα μοναδικά βιβλία για μικρούς αναγνώστες! Η Μαργαρίτα και η μάγισσα-Ίνγκριντ και Ντίτερ Σούμπερτ Η μικρή Μαργαρίτα δε βούρτσιζε τα δόντια της, γιατί φοβόταν τη μικροσκοπική μάγισσα, την Ποδαρού. Όταν όμως διαπίστωσε πως η μικροσκοπική μαγισσούλα είναι συμπαθητική κι ας έχει ...

Διαβάστε περισσότερα

"Η διαμόρφωση της νεοελληνικής ταυτότητας" του Θεόδωρου Ζέρβα-Kυκλοφορεί απο τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος

 Στη σειρά "Σύγχρονη παιδαγωγική 7 " κυκλοφορεί ένα ανεκτίμητο για τους ερευνητές των σχολικών εγχειριδίων βιβλίο με τίτλο "Η διαμόρφωση της νεοελληνικής ταυτότητας" του Θεόδωρου Ζέρβα.Δεν πρόκειται απλά για ένα  ενδιαφέρον ανάγνωσμα αλλά για ένα πολύτιμο μαθησιακό εργαλείο που αξίζει να διαβαστεί από όλους μας! Το ...

Διαβάστε περισσότερα

«Σαν διαβείς τη γέφυρα του Σοβέτο» της Μόνικας Σαβουλέσκου-Βουδούρη-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος

Το βιβλίο «Σαν διαβείς τη γέφυρα του Σοβέτο» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος. Πρόκειται για ένα εκπληκτικό μυθιστόρημα της βραβευμένης Μόνικας Σαβουλέσκου-Βουδούρη που συγκλονίζει με την πλοκή τους αναγνώστες. Λίγα λόγια για το βιβλίο: Η γέφυρα του Σοβέτο βρίσκεται στην Ουτρέχτη. Το όνομά της είναι παρμένο ...

Διαβάστε περισσότερα

"Εκατό Χρόνια Μοναξιάς "του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές από τις εκδόσεις Ψυχογιός

Το θρυλικό βιβλίο «100 Χρόνια Μοναξιά», που έχει πωλήσει πάνω από 30 εκ. αντίτυπα παγκοσμίως και έχει μεταφραστεί σε 35 γλώσσες,μόλις κυκλοφόρησε από τις Eκδόσεις Ψυχογιός.Ενα βιβλίο που αξίζει όλοι να διαβάσουν!  Tο «Εκατό χρόνια μοναξιά» το διασημότερο έργο του νομπελίστα Κολομβιανού συγγραφέα Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ...

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό...πραξικόπημα!

Επιτέλους ένα...πραξικόπημα – αυτή τη φορά από ποιητές! Αυτό που ζούμε σήμερα στην Ελλάδα μόνο ένας ευθυμογράφος ή ένας σατυρικός ποιητής μπορούσε να περιγράψει με ακρίβεια και χωρίς τον κίνδυνο να κατηγορηθεί ότι …ετοιμάζει πραξικόπημα. ! Φοβάμαι πως αν ένας σύγχρονος έπαιρνε στα σοβαρά τους πρωταγωνιστές ...

Διαβάστε περισσότερα

Η γεροντοκόρη του Ονορέ ντε Μπαλζάκ-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιo

Aπό τις εκδόσεις Μεταίχμιο, στο πλαίσιο της σειράς «Μεγάλες αφηγήσεις» που επιμελείται ο Δημήτρης Στεφανακης, κυκλοφορεί το βιβλίο του Ονορέ ντε Μπαλζάκ, «Η γεροντοκόρη». Μια βαθιά συγκινητική ιστορία για την ανθρώπινη μοναξιά και την ωμότητα του κόσμου. Mεγαλοποιούµε τόσο τα δεινά µας όσο και την ευτυχία ...

Διαβάστε περισσότερα

Το νησί των πιγκουίνων του Ανατόλ Φρανς -Kυκλοφορεί στη σειρά Μεταίχμιο Pocket

Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορεί το βιβλίο «Το Νησί των πιγκουίνων»(pocket) του βραβευμένου με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανατόλ Φρανς. Το 1908,ο συγγραφέας έγραψε το Νησί των πιγκουίνων σε μορφή μυθιστορήματος, στο οποίο καταδικάζει τους επαγγελματίες πολιτικούς. Στο φαντασμαγορικό αυτό αφήγημα, το ωραιότερο από τα μυθιστορήματα του Ανατόλ Φρανς, ...

Διαβάστε περισσότερα

Τα λάφυρα του Πόιντον του Χένρι Τζέιμς-Κυκλοφορεί στη σειρά Μεταίχμιο Pocket

Ο Χένρι Τζέιμς αρχικά δημοσίευσε "Τα λάφυρα του Πόιντον" σε συνέχειες στο περιοδικό The Atlantic Monthly το 1896, με τον τίτλο "The Old Things" ["Τα παλιά πράγματα"]. Το μυθιστόρημα αυτό κυκλοφόρησε σε βιβλίο με τον οριστικό του τίτλο τον επόμενο χρόνο, το 1897. Το Πόιντον ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Στο πλαίσιο της σειράς «Μεγάλες αφηγήσεις» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο το βιβλίο του Λουίτζι Πιραντέλο, «Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ».  Το μυθιστόρημα Ο μακαρίτης Ματτία Πασκάλ του Λουίτζι Πιραντέλλο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1904 στο περιοδικό Nuova Antologia στα τεύχη Απριλίου, Μαΐου και Ιουνίου και ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο ψυχίατρος Γιώργος Δημόπουλος μιλάει για το νέο του βιβλίο " ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ : ευχαριστώ θα πάρω"

Αισιοδοξία. Ευχαριστώ, θα πάρω! Ο ψυχίατρος Γιώργος Δηµόπουλος, µιλώντας για το τελευταίο του βιβλίο “Αισιοδοξία – Ευχαριστώ θα πάρω”, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας,υπογραµµίζει πως η θετική σκέψη είναι το καύσιµο που µας κρατάει στη ζωή! Η αισιοδοξία δεν είναι μια συλλογή στοχασμών γύρω από ...

Διαβάστε περισσότερα

Εκδηλώσεις για τον εορτασμό της παγκόσμιας ημέρας αστεροειδών στις 29 &30 Ιούνιου 2018 στην Ελλάδα

Η κύρια εκδήλωση για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Αστεροειδών 2018 θα πραγματοποιηθεί από τον LOGOS-SLOVO Α-Ω ως φεστιβάλ την Παρασκευή 29 & το Σάββατο 30 Ιουνίου σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Βούλας-Βάρης-Βουλιαγμένης & τον ΟΑΠΠΑ, ταυτόχρονα με εκατοντάδες άλλες εκδηλώσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η ...

Διαβάστε περισσότερα