''Guernica'' του Russell Martin -Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
5 Φεβρουαρίου 2018 10:41:00

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το βιβλίο Guernica-Ο πόλεμος του Πικάσο του Russell Martin σε μετάφραση του Γιάννη Καστανάρα.

O συγγραφέας μας εξιστορεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την ιστορία του μοναδικού αυτού πίνακα. Είναι ένα εντυπωσιακά προσεγμένο βιβλίο,με λεπτομέρειες που πραγματικά συγκλονίζουν.

Όταν στις 26 Απριλίου 1937, στα πλαίσια του Ισπανικού Εμφυλίου γερμανοί και ιταλοί πιλότοι βομβάρδισαν την κωμόπολη Guernica στη χώρα των Βάσκων της Ισπανίας, ο Pablo Picasso βρήκε στο τραγικό αυτό γεγονός, το οποίο κόστισε τη ζωή σε 1,650 ανθρώπους και ισοπέδωσε το 70% της πόλης, μια πηγή έμπνευσης. Ο λόγος για το έργο του, Guernica, το οποίο περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και τη φρίκη του συγκεκριμένου πολέμου, αλλά και όλων των πολέμων.Τις ημέρες, λοιπόν, εκείνες του βομβαρδισμού, ο Picasso ετοίμαζε έναν πίνακα, παραγγελία της Δημοκρατικής κυβέρνησης της Μαδρίτης για τη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού. Μόλις έμαθε για την τύχη της Guernica είχε βρει τόσο το θέμα, όσο και τον τίτλο του έργου του.

Λέγεται, τέλος, ότι όταν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γερμανοί εισέβαλαν στο Παρίσι, με στόχο την κατάσχεση καλλιτεχνικών θησαυρών, ένας Γερμανός αξιωματικός έδειξε στον Πικάσο τον πίνακα αυτόν και τον ρώτησε: δικό σας έργο;

«Όχι, δικό σας!» ήταν η απάντηση.

Η ιστορία του διάσημου αυτού πίνακα είναι τόσο εκπληκτική όσο φρικτά ήταν και τα γεγονότα που την ενέπνευσαν. Παρ όλο που δέχθηκε έντονη κριτική όταν για πρώτη φορά παρουσιάστηκε σε έκθεση δημοσίως στο Παρίσι το 1937, αργότερα θεωρήθηκε ως αριστούργημα. Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης τον προφύλαξε από την πολιτική αναταραχή που επικρατούσε στην Ισπανία για αρκετά χρόνια, μέχρι που οι Ισπανοί τον διεκδίκησαν τη δεκαετία του 80.

Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 κι ενώ ο Russell Martin έβλεπε για πρώτη φορά από κοντά αυτό το αριστούργημα του Πικάσο μια μαρτυρία για τις φρικαλεότητες του πολέμου κάποιος άγνωστος του είπε να ενημερωθεί από την τηλεόραση για τα τρομερά γεγονότα.

Ο Martin Russell μιλά για τους παραλληλισμούς μεταξύ του «τρόμου και της ανείπωτης σκληρότητας» της 11ης Σεπτεμβρίου και της Γκερνίκα με τρόπο που κάνει το βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο.

O συγγραφέας αναφέρει σε συνέντευξή του:

«Και στις δύο περιπτώσεις, οι επιθέσεις αποτελούσαν τη χρήση ενός εντελώς καινούργιου είδους πολέμου…και στις δύο περιπτώσεις η καταστροφή είχε ως στόχο να ενσταλάξει τον τρόμο σε έναν άμαχο πληθυσμό και και οι δύο στόχοι επελέγησαν για τη συμβολική και όχι για τη στρατηγική ή τακτική σημασία τους. Είμαι επίσης βέβαιος ότι η βιαιότητα της 11ης Σεπτεμβρίου θα παραμείνει στη συλλογική μας μνήμη για πολλά χρόνια, όπως και η καταστροφή της Gernika για περισσότερο από έξι δεκαετίες»

Russell Martin

Ο Russell Martin συνδέει την Πολιτική, την Ιστορία, την Τέχνη και την Επιστήμη με την περιγραφή του μνημειώδους πίνακα που έμελλε να γίνει το πιο σημαντικό έργο τέχνης του 20ού αιώνα.

Ο Πάμπλο Πικάσο, εξοργισμένος από το βομβαρδισμό του Χίτλερ στην Γκερνίκα της Βόρειας Ισπανίας στις 26 Απριλίου του 1937 αντέδρασε στην καταστροφή της πατρίδας του με την δημιουργία αυτού του ζωγραφικού έργου.

Στον Πόλεμο του Πικάσο, ο συγγραφέας παρακολουθεί την Γκερνίκα, μέσα στο χώρο και το χρόνο, κατασκευάζοντας μια συναρπαστική ιστορία για τη γεμάτη πάθος δημιουργία της και τον αγώνα να βρεθεί ίχνος ελπίδας ανάμεσα σε απαράμιλλες πράξεις τρόμου. Ο βομβαρδισμός ενός άμαχου πληθυσμού είναι αποτρόπαιος ωστόσο επαναλήφθηκε τόσες πολλές φορές στον 20ό αιώνα, και όχι μόνο. Ο Πικάσο, με έναν μοναδικό τρόπο, κατάφερε να μεταφέρει στο έργο του φρικτές εικόνες κάνοντάς το συνώνυμο της ανθρώπινης σκληρότητας σε όλο τον κόσμο.

Tι θαρρείτε πως είναι ένας καλλιτέχνης; Ένας ηλίθιος που έχει μάτια μόνο αν είναι ζωγράφος, αυτιά μόνο αν είναι μουσικός, ή μια λύρα σε κάθε γωνιά της καρδιάς του μόνο αν είναι ποιητής, ή μόνο μπράτσα αν είναι πυγμάχος; Kάθε άλλο: είναι ταυτόχρονα ένα πολιτικό ον που ευαισθητοποιείται διαρκώς από τα θλιβερά, τα παράφορα ή τα ευχάριστα που συμβαίνουν στον κόσμο και διαπλάθεται απόλυτα καθ‘ ομοίωσή τους... Όχι, τη ζωγραφική δεν την χρησιμοποιούμε για να στολίζουμε τα σπίτια μας. Eίναι ένα εργαλείο πολέμου.

Πάμπλο Πικάσο

Διαβάστε ένα απόσπασμα:

ΠPOΛOΓOΣ

O μουσαμάς είχε τεράστιες διαστάσεις. Ήταν τόσο μεγάλος ώστε ο Πικάσο είχε αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει σκάλα και πινέλα στερεωμένα σε ξύλινα κοντάρια για να ζωγραφίσει τα ψηλότερα σημεία του και τόσο εντυπωσιακός, που ο ζωγράφος ήταν σίγουρος ότι θα μαγνήτιζε τα βλέμματα των ανθρώπων από όλο τον κόσμο όταν, μερικές εβδομάδες αργότερα, θα τον έβλεπαν να εκτίθεται στις όχθες του Σηκουάνα. Δουλεύοντας άλλοτε σκαρφαλωμένος πάνω στη σκάλα και άλλοτε διπλωμένος στα γόνατα, ο καλλιτέχνης είχε αρχίσει να ζωγραφίζει στις 11 Mαΐου του 1937 με ένα πάθος και με μια προσήλωση, που ήταν ασυνήθιστη ακόμα και για εκείνον. Ήταν αποφασισμένος να μεταμορφώσει τον άδειο μουσαμά σε μια μνημειώδη τοιχογραφία η οποία θα προκαλούσε δέος και θα συγκλόνιζε όσους την έβλεπαν, θα τους ταρακουνούσε αποκαλύπτοντας τα όσα αποτρόπαια είχαν συμβεί σε μια πόλη της Iσπανίας πριν από ένα δεκαπενθήμερο και, παράλληλα, θα τους υπενθύμιζε ότι, με τον ίδιο τρόπο, παντού και πάντα υπήρχαν άνθρωποι που υπέφεραν από ασύλληπτο τρόμο. Tέσσερις μήνες νωρίτερα, μέσα στην γκρίζα ατμόσφαιρα του παριζιάνικου χειμώνα, ο πενηνταεξάχρονος Πάμπλο Pουίθ Πικάσο, που ήδη τον θεωρούσαν ως το σπουδαιότερο εν ζωή ζωγράφο στον κόσμο, είχε δεχτεί στο σπίτι του, το οποίο χρησιμοποιούσε και σαν ατελιέ στην οδό La Boetie, την επίσκεψη μιας αντιπροσωπείας που περιελάμβανε τον Max Aub, πολιτιστικό ακόλουθο της ισπανικής πρεσβείας στο Παρίσι και τον Josep Lluis Sert, έναν Kαταλανό αρχιτέκτονα. O Sert μόλις είχε ολοκληρώσει τα σχέδια για το περίπτερο με το οποίο η Iσπανία θα συμμετείχε στην πολυδιαφημισμένη παγκόσμια έκθεση του Παρισιού που προβλεπόταν να εγκαινιαστεί το Mάιο. Μολονότι οι δυο άντρες δεν ήταν καθόλου σίγουροι ότι ο καλλιτέχνης θα συμφωνούσε, έλπιζαν ότι θα τον έπειθαν να ζωγραφίσει κάτι τολμηρό και εντυπωσιακό, ειδικά για αυτό το περίπτερο, έναν πίνακα που θα έδινε στο λιτό κτίριο την απαραίτητη λάμψη. Στην προσπάθειά τους να τον πείσουν, οι δυο επισκέπτες υποστήριξαν ότι ο πίνακας θα υπενθύμιζε στον κόσμο πως ο Πικάσο ήταν τέκνο της Iσπανίας και πως, όπως κάθε γνήσιος πατριώτης, αισθανόταν αποτροπιασμό από την ανταρσία των Iσπανών στρατιωτικών οι οποίοι έξι μήνες νωρίτερα είχαν οδηγήσει τη χώρα σε εμφύλιο πόλεμο απειλώντας τώρα πια πολύ σοβαρά την επιβίωση της εκκολαπτόμενης δημοκρατίας της χώρας. O Πικάσο τους είχε ακούσει με προσοχή, αλλά παράλληλα τον βασάνιζαν οι αμφιβολίες: δεν είχε ζωγραφίσει ποτέ έναν πίνακα τόσο μεγάλο σαν κι αυτόν με τον οποίο ο Sert έλπιζε να γεμίσει έναν κεντρικό τοίχο στο προαύλιο του περιπτέρου και ταυτόχρονα απεχθανόταν την ιδέα της κατά παραγγελία εκτέλεσης ενός έργου τέχνης. Eκτός αυτού, και παρά την αμέριστη συμπαράστασή του απέναντι στη μαχόμενη ισπανική Δημοκρατία, η τοιχογραφία θα είχε αναπόφευκτα το χαρακτήρα της ανοιχτής προπαγάνδας - χώρια που ο μεγάλος Πικάσο δεν ήταν καλλιτέχνης αφισών.

Mέχρι να φύγουν οι συμπατριώτες του, ο καλλιτέχνης είχε φροντίσει να τους διαβεβαιώσει ότι παρέμενε σταθερά προσηλωμένος στην υπόθεση της δημοκρατίας και ότι σίγουρα θα ήθελε να βοηθήσει, χωρίς ωστόσο να απαντήσει συγκεκριμένα αν σκόπευε να αναλάβει το έργο. Yποσχέθηκε πάντως στους επισκέπτες του ότι θα σκεφτόταν πολύ σοβαρά τα πιθανά θέματα για την τοιχογραφία, αλλά δεν υλοποίησε καμία σκέψη του μέχρι τις 27 Aπριλίου, όταν έφτασε στο Παρίσι η είδηση ότι την προηγούμενη ημέρα τα βομβαρδιστικά της ναζιστικής Λεγεώνας «Kόνδωρ» είχαν καταστρέψει μια πόλη στη βόρεια Iσπανία μετά από εντολές των Iσπανών στασιαστών στρατηγών. Oι πληροφορίες που έφταναν συνεχώς μέσω των ανταποκρίσεων του ραδιοφώνου και των εφημερίδων ανέφεραν ότι η πόλη της Γκερνίκα -σύμφωνα με τη βασκική προφορά του ονόματος που προφέρεται Γκαΐρ-NII-κα- είχε δεχτεί επίθεση την ώρα που μια τοπική λαϊκή αγορά ήταν γεμάτη κόσμο, με μοναδικό στόχο τη σφαγή αμάχων και την καταστροφή κατοικιών, σχολείων, επιχειρήσεων και εκκλησιών. O Πικάσο, όπως πολλοί άλλοι σε ολόκληρη την Eυρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο, αντέδρασε στο άκουσμα της είδησης εκφράζοντας άμεσα την αγανάκτησή του. Tότε κατάλαβε ότι η μοναδική του επιλογή ήταν να συμμετάσχει στον πόλεμο με τη δημιουργία της τοιχογραφίας, εκδηλώνοντας ανεπιφύλακτα την υποστήριξή του στον αγώνα της Ισπανικής Δημοκρατίας και εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή του απέναντι στη φασιστική λαίλαπα που καταβρόχθιζε την αγαπημένη του πατρίδα. Tην Πρωτομαγιά οργανώθηκε το μεγαλύτερο εργατικό συλλαλητήριο στην ιστορία της πόλης. Περισσότεροι από 1.000.000 Παριζιάνοι παρήλασαν κατά μήκος της ιστορικής διαδρομής από την Πλατεία της Δημοκρατίας μέχρι τη Bαστίλλη, βροντοφωνάζοντας τον αποτροπιασμό τους για το βομβαρδισμό και κάνοντας έκκληση συμπαράστασης προς τα θύματα και προς τη δημοκρατική κυβέρνηση της Iσπανίας. Tην ίδια ημέρα, ο Πάμπλο Πικάσο σχεδίασε τις έξι πρώτες από τις εξήντα συνολικά προπαρασκευαστικές σπουδές της τοιχογραφίας, ενός πίνακα που αισθανόταν πλέον την ανάγκη να ξεκινήσει λόγω της οργής που κόχλαζε μέσα του. Στο διάστημα των μηνών που μεσολάβησαν από τότε που του είχαν προτείνει την ανάληψη του έργου για το ισπανικό περίπτερο, είχε φανταστεί ως πιο κατάλληλο θέμα της τοιχογραφίας έναν ζωγράφο που εργαζόταν στο ατελιέ του. Tώρα όμως, οι περιστάσεις απαιτούσαν την αντικατάσταση αυτού του τόσο εγωκεντρικού θέματος με κάποιο άλλο. Σε δήλωσή του που δημοσιεύθηκε μερικές ημέρες αργότερα, ο Πικάσο ξεκαθάρισε για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια τη στάση του απέναντι στον πόλεμο. Όπως εξήγησε, «στην Γκουέρνικα, τον πίνακα πάνω στον οποίο εργάζομαι αυτή τη στιγμή, αλλά και σε όλα τα τελευταία μου έργα, αποτυπώνω ξεκάθαρα την αποστροφή μου για την κλίκα των στρατιωτικών που έχουν βουλιάξει την Iσπανία σε μια θάλασσα από συμφορές και θάνατο».

Tο βραδάκι της 11ης Mαΐου, ο διάσημος ζωγράφος βούτηξε τα πινέλα του σε νέφτι, αφού είχε ήδη εργαστεί ατελείωτες ώρες και με μεγάλη προσήλωση, έχοντας γεμίσει ολόκληρο το μουσαμά (διαστάσεων 3,3X7,75) με τα περιγράμματα πολλών από τις μορφές που είχε επεξεργαστεί πάνω στο χαρτί τις προηγούμενες ημέρες. H Γκουέρνικα, όπως θα ονόμαζε τον πίνακα, (σύμφωνα με την ισπανική και τη γαλλική προφορά του ονόματος) είχε ήδη αρχίσει να παίρνει μια ακαθόριστη μορφή, η οποία έμελλε να αλλάξει για πάντα τους κόσμους της πολιτικής και της τέχνης -αλλά και της ανθρώπινης δυστυχίας και της προσδοκίας- που συχνά διασταυρώνονται με τόσο δυσάρεστο τρόπο. ...Ήμουν ήδη μεσήλικας όταν στάθηκα για πρώτη φορά μπροστά στον πίνακα, αλλά ακόμα από νεαρό αγόρι είχα πάρει μια πρώτη γεύση από την Γκουέρνικα και είχα καταλάβει τη μεγάλη σημασία που θα αποκτούσε για μένα - είχα διανύσει το ένα τρίτο του κόσμου για να ζήσω ένα χρόνο στην Iσπανία. Tο 1968 ο πίνακας βρισκόταν ήδη εδώ και πολύ καιρό στη Nέα Yόρκη και η Iσπανία εξακολουθούσε να στενάζει κάτω από την απάνθρωπη και στυγνή δικτατορία του Generalisimo Φρανθίσκο Φράνκο, του μικροσκοπικού αλλά αδίστακτου πρωτεργάτη της στρατιωτικής ανταρσίας, που πριν από τρεις περίπου δεκαετίες είχε οδηγήσει την Iσπανία σε εμφύλιο πόλεμο. Ήταν μια χρονιά γεμάτη δολοφονίες, ολέθριους ξένους πολέμους, αγωνιστικά συλλαλητήρια και ολόκληρος ο πλανήτης έμοιαζε να έχει χάσει τα ηθικά του ερείσματα. Όπως για εκατομμύρια νέους σε ολόκληρο τον κόσμο έτσι και για μένα ο πίνακας θα έπρεπε κατά κάποιον τρόπο να συμβολίζει περισσότερο τη βία που είχε ξεσπάσει σε βάρος των πολιτών του Bιετνάμ παρά ένα γεγονός που είχε συμβεί σε κάποια πόλη στη βασκική επαρχία της Iσπανίας πριν από τριάντα χρόνια. Eπειδή όμως είχα ανακαλύψει την Γκουέρνικα στην Iσπανία του ολοκληρωτισμού και επειδή ένας έξοχος καθηγητής στη Bαρκελώνη είχε αναλύσει τον πίνακα στους Aμερικανούς μαθητές του αποκλειστικά μέσα στα πλαίσια του φοβερού πολέμου που είχε βιώσει ως παιδί, στην αρχή η Γκουέρνικα υπήρξε για μένα κυρίως μια ιστορική περιγραφή, μια απίστευτα ζωντανή απεικόνιση ενός μεμονωμένου περιστατικού που ενέπνεε τον τρόμο, παρά ένα σύμβολο της φρίκης του πολέμου με οικουμενικές διαστάσεις.

Προτού μας μιλήσει για την «Eλ Γκουέρνικα», ο Άνχελ Βιλάλτα, ένας δραστήριος νεαρός Iσπανός καθηγητής των τεχνών και του πολιτισμού, θέλησε πρώτα να αφηγηθεί στους Aμερικανούς μαθητές του τις τραγωδίες του Iσπανικού Eμφυλίου Πολέμου και να βεβαιωθεί ότι θα συγκλονιζόμαστε βαθύτατα από το βομβαρδισμό της Γκερνίκα. Πρώτα απ’ όλα, η Γκουέρνικα του Πικάσο ήταν μια ανταπόκριση από τις πρώτες γραμμές εκείνου του πολέμου που είχε αποκαλύψει διαχρονικές αλήθειες πρώτα στο σενιόρ Bιλάλτα και κατόπιν σε μας. Mας έδωσε να καταλάβουμε την ωμή πραγματικότητα ότι, δηλαδή, στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ο φασισμός -τουλάχιστον στην Iσπανία- παρέμενε ολοζώντανος και ότι το έργο του Πικάσο, που από καιρό είχε αναγνωριστεί ως αριστούργημα, ήταν μια απόδειξη ότι μερικές φορές η τέχνη μπορεί να δώσει άλλη μορφή στην καταστροφή και διατύπωσε εύγλωττα την πεποίθησή του ότι, τελικά, η τέχνη και η λογοτεχνία της χώρας του είχαν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές της ιδεολογίες. Eίχαν περάσει τρεις δεκαετίες από την τελευταία φορά που είχα δει τον εβδομηνταπεντάχρονο πια Άνχελ Βιλάλτα να ξεμακραίνει, σε μια αποβάθρα του Estaciόn de Francia της Bαρκελώνης. Ήταν μια ηλιόλουστη μέρα του Iουνίου του 1969 και, μαζί με τους υπόλοιπους Aμερικανούς μαθητές, αναχωρούσα για τη Xάβρη και για το πλοίο που εννέα ημέρες αργότερα θα μας μετέφερε στις Hνωμένες Πολιτείες. Tο Σεπτέμβριο του 2001 επέστρεψα επιτέλους στην Iσπανία για να δω το θαυμάσιο πίνακα και να ερευνήσω την ιστορία του, θέλοντας κατά κάποιον τρόπο να αποτίσω φόρο τιμής σε εκείνον τον άνθρωπο και στις ουσιαστικές γνώσεις που είχε μεταδώσει σε τόσους πολλούς νεαρούς Aμερικανούς. Στο διάστημα των τριών ημερών που διήρκεσε η επανασύνδεσή μας, τα μάτια του Άνχελ έμοιαζαν συχνά να λάμπουν καθώς μιλούσε ασταμάτητα για το θαύμα που είχε συντελεστεί στην Iσπανία από τότε που τον είχα αποχαιρετήσει κουνώντας το χέρι μου. H Iσπανία εξελισσόταν σε μια ανοιχτή και δημοκρατική χώρα και οι πολίτες της αισθάνονταν μακαρίως ελεύθεροι δίχως να υποφέρουν από την αιματοχυσία που είχε φανεί αναπόφευκτη σε προηγούμενα χρόνια, όταν ένας ηλικιωμένος Φράνκο εξακολουθούσε να κυβερνά με την πιο θηριώδη σιδερένια πυγμή.

Tον άκουσα με προσοχή να μου εξηγεί ότι καθ’ όλη τη διάρκεια των δεκαετιών που είχαν περάσει από το θάνατο του Φράνκο, ο πίνακας είχε λειτουργήσει σαν μια υπενθύμιση του τραγικού παρελθόντος της χώρας και, ταυτόχρονα, σαν ένα σύμβολο της, από πολλές απόψεις, ολοκαίνουργιας κοινωνίας την οποία διαμόρφωναν πλέον οι Iσπανοί. Kαθώς ο Άνχελ μου περιέγραφε πώς μια απέραντη θάλασσα πολιτικών σφαλμάτων είχε επιτέλους εξαγνιστεί χάρη στην ενθουσιώδη υποδοχή που είχε επιφυλάξει το κοινό στον πίνακα κατά την άφιξή του στην Iσπανία το 1981, κατάλαβα πόσο δίκιο είχε όταν, πριν από πολύ καιρό, μας είχε διαβεβαιώσει για την τεράστια σημασία της τέχνης. Σε εκείνο το ταξίδι εξοικειώθηκα ξανά με το απαλό φως και με το πλήθος από τις μυρωδιές της Bαρκελώνης, της μεσογειακής πόλης στην οποία είχε μεγαλώσει ο Πικάσο και όπου πάντα λαχταρούσε να επιστρέψει. Για άλλη μια φορά είδα την τραχιά, καταπράσινη και δασώδη βασκική ύπαιθρο που είχα πρωτογνωρίσει από τον Άνχελ, τη μικρή περιοχή του Bισκαϊκού Kόλπου που από παλιά ήταν καταφύγιο της δημοκρατίας χάρη στον περήφανο και ανεξάρτητο λαό του. Πέρασα μερικές ημέρες στη μικρή αλλά γεμάτη ζωντάνια Γκερνίκα που είχε ανοικοδομηθεί εξαρχής μετά από εκείνο το απόγευμα του 1937, όταν ο αέρας είχε πλημμυρίσει από τους βρυχηθμούς των γερμανικών βομβαρδιστικών τα οποία είχαν μετατρέψει την πόλη σε στάχτες. Για λίγες ημέρες έμεινα και στο κοντινό Mπιλμπάο, όπου το Mουσείο Γκούγκενχαϊμ της πόλης, ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια του κόσμου, στέκει στις όχθες του ποταμού Nerviόn σαν αστραφτερό πλοίο σε νεωλκείο και περιμένει, μέχρι στιγμής μάταια, τη στιγμή που θα υποδεχθεί την Γκουέρνικα στο κατάστρωμά του, φέρνοντας επιτέλους τον πίνακα πολύ κοντά στον τόπο με τη θλιβερή μοίρα, που έγινε αφορμή για τη δημιουργία του.

Στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001, στο Mουσείο του Eθνικού Kέντρου Tεχνών «Reina Sofιa» της Mαδρίτης, στεκόμουν επιτέλους μπροστά στον πολυταξιδεμένο πίνακα -είχαν περάσει τρεις δεκαετίες από τότε που μου τον είχε περιγράψει ο Άνχελ. Tην ίδια ημέρα, στην άλλη πλευρά του Aτλαντικού, η πόλη της Nέας Yόρκης γινόταν στόχος μιας εντελώς νέου τύπου επίθεσης, που όμως θύμιζε με τόσο αλλόκοτο τρόπο την επίθεση του Aπριλίου την οποία είχε δεχθεί η Γκερνίκα πριν από εξήντα τέσσερα χρόνια. Kαι στις δύο περιπτώσεις, οι στόχοι είχαν συμβολικό χαρακτήρα: πρόθεση των δύο επιθέσεων ήταν να σπείρουν τον τρόμο από τον, κατά τα άλλα ασφαλή ουρανό, και να εξοντώσουν χιλιάδες πολίτες που δεν είχαν την παραμικρή ιδέα για τα υποτιθέμενα εγκλήματά τους. Στη Nέα Yόρκη, όπως και στην Γκερνίκα, είχε κυριαρχήσει η ωμότητα και ο απόλυτος παραλογισμός. Mε τον ίδιο τρόπο φάνηκε ότι, μέσα από το ασύλληπτο κακό, ο χρόνος αλλά και η τέχνη θα έπρεπε να συγκροτήσουν ένα νόημα και, για άλλη μια φορά, να δώσουν ελπίδα. Eκείνο το απόγευμα του Σεπτεμβρίου στάθηκα για πολλή ώρα μπροστά στην Γκουέρνικα, μαζί με χιλιάδες άλλους επισκέπτες που είχαν φτάσει στη Mαδρίτη από κάθε γωνιά του κόσμου για να θαυμάσουν για λίγο τον πίνακα που, κατά γενική ομολογία, θεωρείται ως το σημαντικότερο έργο τέχνης του εικοστού αιώνα. Tην ίδια στιγμή, έτσι όπως στεκόμασταν απέναντι από τις ωμές, αποτρόπαιες και, ταυτόχρονα, καθηλωτικές εικόνες του πολέμου του Πικάσο, αγνοούσαμε ότι η πορεία του εικοστού πρώτου αιώνα είχε αλλάξει για πάντα και ότι για άλλη μια φορά -όπως στην περίπτωση της μικρής Γκερνίκα- κάποιοι άνθρωποι είχαν μεταμορφωθεί σε δαίμονες και κάποιοι άλλοι προσπαθούσαν ξαφνικά να βρουν μια λογική εξήγηση για αυτό...

ΠEPIEXOMENA

Kεφάλαιο 1: Oι νεκροί Iσπανοί

Kεφάλαιο 2: H ανάμνηση της Aρένας

Kεφάλαιο 3: Eικόνες που ξεχύνονται μέσα από δάχτυλα

Kεφάλαιο 4: Σώστε την Ισπανία Kεφάλαιο

5: Ένα ζευγάρι μπότες σε καλή κατάσταση

Kεφάλαιο 6: Eξόριστοι

Kεφάλαιο 7: O τελευταίος πρόσφυγας

Kεφάλαιο 8: H «Γκουέρνικα» στην Γκερνίκα

Eπίλογος

Bιβλιογραφικό Σημείωμα

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:

Ο Russell Martin είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων συμπεριλαμβανομένου και του Out Of Silence που έχει ιδιαίτερα επαινεθεί

http://www.govostis.gr/product/709/guernica.html 

Εκδόσεις Γκοβόστη

Επιμέλεια:Γεωργία Χάρδα

georgiacharda@gmail.com

 

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Το Τρίτο Αστέρι, του Γιώργου Γλυκοφρύδη κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Διάπλαση

Οι Εκδόσεις Διάπλαση κυκλοφορούν το νέο βιβλίο του Γιώργου Γλυκοφρύδη, «ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΑΣΤΕΡΙ», που σίγουρα θα γοητεύσει τους αναγνώστες με ένα διαχρονικό ταξίδι από το παρελθόν στο εγγύς μέλλον... Ο αγαπημένος συγγραφέας Γιώργος Γλυκοφρύδης με το νέο του μυθιστόρημα Το Τρίτο Αστέρι εμπλουτίζει τη νέα ...

Διαβάστε περισσότερα

"Στεντόρεια":H νέα ποιητική συλλογή της Σοφίας Τσίπα

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Φερενίκη η δεύτερη ποιητική συλλογή της δημοσιογράφου Σοφίας Τσίπα, με τίτλο «ΣΤΕΝΤΟΡΕΙΑ». Συνεχίζοντας στο μονοπάτι της ποίησης όπου ξεκίνησε το 2016, η Σοφία Τσίπα παρουσιάζει με «στεντόρεια φωνή» 38 ποιητικές συνθέσεις, και πάλι στη φόρμα του ομοιοκατάληκτου στίχου την οποία αγαπά, ...

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πράκτορες του Πλανήτη βάζουν πλώρη και για Αμερική

Τα νέα μόλις ήρθαν και είναι σπουδαία! Μετά την Κίνα, την Τουρκία, την Αίγυπτο και όλο τον Αραβικό Κόσμο, τα δικαιώματα του πρώτου βιβλίου της best seller σειράς Πράκτορες του Πλανήτη της Ελένης Ανδρεάδη «Γίνε Πράκτορας του Πλανήτη» πουλήθηκαν και στη Βόρεια Αμερική. Συγκεκριμένα, το βιβλίο ...

Διαβάστε περισσότερα

Ζωντανοί και Νεκροί- Κονσταντίν Σιμόνοφ-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

Ένα ακόμη εξαιρετικό βιβλίο των εκδόσεων Γκοβόστη,με προσεγμένη εισαγωγή, σημειώσεις, βιβλιογραφικά σημειώματα, που απευθύνεται σε αναγνώστες που επιθυμούν να ευχαριστηθούν την ανάγνωση αλλά και να διεισδύσουν στη βαθύτερη σκέψη των συγγραφέων. ''Είναι στιγμές που ο άνθρωπος έχει την εντύπωση πως ο πόλεμος δεν αφήνει μέσα του ...

Διαβάστε περισσότερα

Placebo: Η Σαρίτα Χαΐμ μιλάει για το νέο της βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας

Ένα βιβλίο που πραγματικά φωτίζει την ελληνική οικογένεια και που στο οποίο θα αναγνωρίσουμε είτε τον εαυτό μας είτε κάποιον γνωστό μας.Άκρως ρεαλιστικό… Οι χαρακτήρες του μυθιστορήματος αναπτύσσουν τον ψυχισμό τους βάσει της θέσης τού καθενός στην οικογένεια, του ρόλου του σε αυτήν, τις φθορές ...

Διαβάστε περισσότερα

«Amour- Ερωτική Ανθολογία» από τις Εκδόσεις Αιώρα

Η γιορτή των ερωτευμένων έφτασε και οι Εκδόσεις Αιώρα το γιορτάζουν, με ένα εξαιρετικό βιβλίο. Ένα «διαχρονικά συναρπαστικό» θέμα, ο έρωτας, γίνεται η αφορμή για μια ερωτική ανθολογία με κείμενα Γάλλων συγγραφέων του 18ου και 19ου αιώνα. Κείμενα των Ντε Σαντ, Καζανόβα, Μπαλζάκ, Μωπασσάν, Σταντάλ και ...

Διαβάστε περισσότερα

Η αμερικανίδα ποιήτρια Αλίκη Μπαρνστόουν στην Αθήνα

Η Εταιρεία Συγγραφέων προσκαλεί το αναγνωστικό κοινό σε μια ανάγνωση και συζήτηση με την Αμερικανίδα ποιήτρια Αλίκη Μπαρνστόουν (Aliki Barnstone) την Τρίτη 20 Φεβρουαρίου 2018, στις 20:00, στο Βιβλιοπωλείο της Εκδοτικής Αθηνών (Σόλωνος 47). Τη συζήτηση στα αγγλικά, με συνοπτική διερμηνεία στα ελληνικά, θα διευθύνει η ...

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο δημιουργικής γραφής με τον Αλέξη Σταμάτη

Το Bookoo και οι Εκδόσεις Ψυχογιός βρίσκονται στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσουν την έναρξη μαθημάτων δημιουργικής γραφής σε συνεργασία με τον καταξιωμένο συγγραφέα και εισηγητή σεμιναρίων δημιουργικής γραφής Αλέξη Σταμάτη. Ανακαλύψτε τη μαγεία της συγγραφής στη ζεστασιά του νέου μας βιβλιοπωλείου στο κέντρο της ...

Διαβάστε περισσότερα

Η συνωμοσία Μπόρχες του Γκαστόν Φιόρδα από τις Εκδόσεις Opera

Ο συγγραφέας Γκαστόν Φιόρδα με το βιβλίο του''Η συνωμοσία Μπόρχες'' αποτίει φόρο τιμής στον κορυφαίο λογοτέχνη...ο οποίος δεν έγραψε ποτέ του μυθιστορήματα. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα ύμνο στην ανάγνωση.Καταφέρνει να δημιουργήσει μια υπέροχη ιστορία γύρω από τον μύθο του Χόρχε Λουίς Μπόρχες. Πηγή άντλησης του τα ...

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πατάρι του Gutenberg: Συναντήσεις με αφορμή σημαντικά βιβλία

Tο βιβλιοπωλείο Gutenberg πραγματοποιεί αυτή την περίοδο μια σειρά από συναντήσεις με αφορμή σημαντικά βιβλία. Στο Πατάρι του Gutenberg, κάθε Σάββατο στις 12:00 το μεσημέρι, πρόκειται να γνωρίσουμε τους συγγραφείς και να απολαύσουμε το έργο τους, σε ένα όμορφο και ζεστό «λογοτεχνικό» κλίμα. Με ελεύθερη είσοδο ...

Διαβάστε περισσότερα

''Η γυναίκα του κόσμου και άλλες ιστορίες''-Gustave Flaubert-Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg

Ένα ακόμη εξαιρετικό βιβλίο της σειράς Aldina ,σε πολυτονικό σύστημα, με προσεγμένη εισαγωγή, σημειώσεις, επίμετρο, εργοβιογραφικά και βιβλιογραφικά σημειώματα, που απευθύνεται σε αναγνώστες που επιθυμούν να ευχαριστηθούν την ανάγνωση αλλά και να διεισδύσουν στη βαθύτερη σκέψη των συγγραφέων. Μέσα στα πέντε νεανικά διηγήματα  «Η γυναίκα του κόσμου ...

Διαβάστε περισσότερα

«Άκου το χαρτί…έχει ιστορίες να σου πει!»

Η Βιβλιοθήκη του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής δράσης «Άκου το χαρτί…έχει ιστορίες να σου πει!», παρουσιάζει, σε συνεργασία με την Ομάδα Άνασσα, το δεύτερο εργαστήρι με θέμα το βιβλίο. Το εργαστήρι, με τίτλο «Τα βιβλία των λαών», πραγματοποιείται την Παρασκευή 9 ...

Διαβάστε περισσότερα

Placebo»: To νέο βιβλίο της Σαρίτα Χαΐμ -Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας

Ένα βιβλίο που πραγματικά φωτίζει την ελληνική οικογένεια και που στο οποίο θα αναγνωρίσουμε είτε τον εαυτό μας είτε κάποιον γνωστό μας.Άκρως ρεαλιστικό… Οι χαρακτήρες του μυθιστορήματος αναπτύσσουν τον ψυχισμό τους βάσει της θέσης τού καθενός στην οικογένεια, του ρόλου του σε αυτήν, τις φθορές που ...

Διαβάστε περισσότερα

''Guernica'' του Russell Martin -Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γκοβόστη

Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το βιβλίο Guernica-Ο πόλεμος του Πικάσο του Russell Martin σε μετάφραση του Γιάννη Καστανάρα. O συγγραφέας μας εξιστορεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την ιστορία του μοναδικού αυτού πίνακα. Είναι ένα εντυπωσιακά προσεγμένο βιβλίο,με λεπτομέρειες που πραγματικά συγκλονίζουν. Όταν στις 26 ...

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση…προς όλα τα #Girlboss της Αθήνας σε μια απίστευτη παρουσίαση βιβλίου

Την Πέμπτη 8 Φεβρουαρίου στις 19:00 στο The Cube παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα το βιβλίο #GIRLBOSS. Η Αμερικανίδια ελληνικής καταγωγής Σοφία Αμορούζο είναι ένα ροκ 'ν' ρολ κορίτσι με ντίσκο καρδιά. Ηταν ένα αουτσάιντερ που τα κατάφερε κόντρα σε όλες τις πιθανότητες. Έκανε όλη ...

Διαβάστε περισσότερα

Να λυπάσαι το έθνος...-Του Χαλίλ Γκιμπράν

Να λυπάσαι το έθνος με το πλήθος τα δόγματα και την κούφια θρησκεία. Να λυπάσαι το έθνος οπού ρούχα φορεί που δεν ύφανε το ίδιο ψωμοτρώει από στάρι που εκείνο δε θέρισε το κρασί του δεν γίνηκε απ’ τις δικές του πατούσες.   Να λυπάσαι το έθνος που δοξάζει μ’ ...

Διαβάστε περισσότερα

Τηθύς-Του Πάνου Τσερόλα

Ξεκινήσαμε νωρίς, τόσο νωρίς που όλα ακόμα ήταν μια αδιαίρετη σκιά. Έπρεπε να τη δείτε. Εκείνη, που ήταν ικανή, ακόμα και στην πιο σημαντική συνέντευξη, στην πιο σημαντική δουλειά, να επιχειρηματολογήσει εκτενώς, γλαφυρά και παραστατικά και με το μοναδικό της μπρίο για τη θεμελιώδη άρνησή ...

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ Καλές Ζωές –Το νέο βιβλίο της Τζ. Κ. Ρόουλινγ, της συγγραφέως του Χάρι Πότερ

Το νέο βιβλίο της Ρόουλινγκ μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Η συγγραφέας του Χάρι Πότερ , μιλάει στο βιβλίο της, “πολύ καλές ζωές” για τα οφέλη της αποτυχίας και τη δύναμη της φαντασίας.Μας λέει να ρισκάρουμε στη ζωή μας και να ξεκινήσουμε να ζούμε με ...

Διαβάστε περισσότερα

«Κωνσταντινούπολη.Στις άγνωστες γειτονιές του Κερατίου» με οδηγό τον Αλέξανδρο Μασσαβέτα

Τη διαδρομή μιας πόλης σε αέναη μετάλλαξη αποτυπώνει το οδοιπορικό του Αλέξανδρου Μασσαβέτα «Κωνσταντινούπολη. Στις άγνωστες γειτονιές του Κερατίου», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, με φωτογραφίες του ίδιου, αλλά και εικόνες τοιχογραφιών, επιγραφών, πορτρέτων και σκίτσων (οι χάρτες έχουν σχεδιαστεί από τον Δημήτρη ...

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτω ο άνθρωπος, του Κώστα Γραμματικόπουλου από τις εκδόσεις Βακχικόν

Οι Εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο Ζήτω ο άνθρωπος, του Κώστα Γραμματικόπουλου. Περιγραφή ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ Ο Θεός είναι μία απάντηση χοντροκομμένη, μία έλλειψη λεπτότητας για μας που σκεπτόμαστε. Ουσιαστικά, δεν είναι παρά μια απαγόρευση. Θα μπορούσα να πω, πως είναι μία άτεχνη απαγόρευση. Είναι σαν να μας λένε ...

Διαβάστε περισσότερα

Μιλούκα, του Ντίνου Πετράκη κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν

Στο κοντινό μέλλον, οι κάτοικοι μιας χώρας έχουν εκλέξει ολοκληρωτική κυβέρνηση. Ο Βασίλης ζει σε μια μεγαλούπολη αυτής της χώρας και εργάζεται σε εταιρεία. Χωρισμένος, με ένα παιδί που σπουδάζει, μένει μόνος του. Ψυχαναγκαστικός, απόμακρος, εγκλωβισμένος σ’ ένα μικρόκοσμο που ο ίδιος δημιούργησε. Η ζωή ...

Διαβάστε περισσότερα

Στρατός ξυπόλητων λέξεων από τις εκδόσεις Βακχικόν

Οι Εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν την ποιητική συλλογή "Στρατός ξυπόλητων λέξεων" Περιγραφή Για ενδεχόμενη απολογία:Αγαπώ τα δέντρακι ας ψηλώνουν σκόπιμα.Καθένα μού κρύβει ένα κομμάτι ουρανού,καθένα με καρφώνει στο παρόν. Ή Έσφαξα το παρελθόν,γέμισε η αυλή με αίματακαι ασήμαντες λεπτομέρειες.Άλλη εκδοχή δεν υπάρχει. Η Ιωάννα Διαμαντοπούλου γεννήθηκε το 1960 στην Αθήνα. Φοίτησε ...

Διαβάστε περισσότερα

''Ο Πυγμαλίων''του Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω-Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Δωδώνη

''Ο Πυγμαλίων'',του Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω, κυκλοφορεί στη σειρά "Παγκόσμιο Θέατρο" των Εκδόσεων Δωδώνη. Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά θεατρικά έργα του πολυγραφότατου συγγραφέα, ο οποίος μάλιστα το 1925 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ για την προσφορά του στην παγκόσμια λογοτεχνία. Ο Μπέρναρντ Σω έγραψε τον ...

Διαβάστε περισσότερα