H ψηφιακή υπογραφή και το κερδος για το Δημόσιο-Του Σταύρου Τασιόπουλου

LAW-TIME
9 Οκτωβρίου 2017 21:00:00

Μπορεί μία ανέξοδη μεταρρύθμιση να αλλάξει ριζικά τη λειτουργία του κράτους, έχοντας άμεσα οικονομικά οφέλη και με ποιες προϋποθέσεις;

Σύμφωνα με τις διεθνείς εξελίξεις στον τομέα της δημόσιας διακυβέρνησης, η προώθηση της αποκλειστικής χρήσης της ψηφιακής υπογραφής συνιστά μείωση του κόστους λειτουργίας και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, μειώνοντας τις γραφειοκρατικές δομές και τις ανθρωποώρες εργασίας, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη διαφάνεια και βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος.

Ενώ η τεχνολογική δυνατότητα υπάρχει εδώ και αρκετά χρόνια, στην Ελλάδα μέχρι σήμερα κυριαρχούν οι αποσπασματικές και ελλειματικές προσεγγίσεις για την εφαρμογή της ηλεκτρονικής διαδικασίας έκδοσης των εγγράφων δια της ψηφιακής υπογραφής και ακολούθως της ηλεκτρονικής διακίνησης εγγράφων.

Με βάση τη, μέχρι σήμερα, εμπειρία, κάθε άλλη προσπάθεια επίλυσης του ζητήματος, είτε μέσω εγκυκλίων είτε μέσω πρωτοβουλιών και project, δεν έχει οδηγήσει στα βέλτιστα αποτελέσματα και για αυτό η υποχρεωτικότητα μέσω νομοθετικής ρύθμισης, δηλαδή τυπικός νόμος, είναι η μόνη μέθοδος, που εγγυάται τις μεγαλύτερες πιθανότητες εφαρμογής.

Το θεσμικό πλαίσιο

Το νομικό πλαίσιο από το Προεδρικό Διάταγμα 150/2001, όπου ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία 99/93/ΕΚ για την ψηφιακή υπογραφή, ως το νόμο 3979/2011 για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, παρέμενε σε ένα δυνητικό πλαίσιο εφαρμογής των δυνατοτήτων της ψηφιακής υπογραφής.

Για να υπάρξουν καλύτερα και ουσιαστικά αποτελέσματα, γίνεται σαφές πως είναι αναγκαία μία ολοκληρωμένη προσέγγιση, όπου θα καθίσταται υποχρεωτική δια νόμου η αποκλειστικά ηλεκρονική λειτουργία, με ποινή ακυρότητας επί των παραγόμενων εγγράφων. Δηλαδή, κάθε διοικητική πράξη, που θα δημιουργείται χωρίς ψηφιακή υπογραφή, θα καθίσταται αυτοδικαίως άκυρη, με τις κατάλληλες εξαιρέσεις για λόγους έκτακτης ανάγκης κ.λπ.

Βασικό σημείο σε μία τέτοια νομοθετική ρύθμιση είναι ταυτόχρονα η υποχρεωτική χρήση της ψηφιακής υπογραφής για όλο το Δημόσιο και η θέσπιση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος εφαρμογής. Βέβαια, η τήρηση μιας τέτοιας διάταξης και η μείωση των πιθανοτήτων τροποποίησης, χρονικής μετάθεσης ή και ακύρωσής της, είναι το κρίσιμο ερώτημα για την επιτυχία της.

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η νέα ρύθμιση του άρθρου 24 του νόμου 4440/2016, όπου τίθεται πλέον η υποχρεωτικότητα της χρήσης της ψηφιακής υπογραφής ως απαραίτητη διαδικασία για την έκδοση των διοικητικών πράξεων. Η νέα αυτή ρύθμιση βασίζεται σε τρεις παραμέτρους και ειδικότερα αυτές είναι: η Οικονομική, η Διοικητική και η Περιβαλλοντική.

Οικονομική παράμετρος

Σύμφωνα με τη συντηρητική εκτίμηση μελέτης του ΙΟΒΕ (ICT Adoption and Digital Growth in Greece) του 2014, αποδεικνύεται ότι το ελληνικό δημόσιο μπορεί να εξοικονομήσει άμεσα 400 εκ. ευρώ ανά έτος, καταργώνοντας το χαρτί και τις παράπλευρες διαδικασίες κατά την έκδοση διοικητικών εγγράφων και πράξεων.

Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο RoI (return on investment), με βάση την CoSign digital signature by ARX (διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρία από τις ΗΠΑ) και εξετάζοντας όλες τις διαδικασίες προμήθειας και εκτύπωσης χαρτιού, μαζί με τις ανθρωποώρες που σπαταλώνται ετησίως για την έντυπη διαδικασία και τις πράξεις διεκπεραίωσης, προκύπτει ένα τεράστιο κόστος ετησίως.

Με την αποκλειστική χρήση της ψηφιακής υπογραφής, άμεσα οι δαπάνες αυτές μπορούν να εξοικονομηθούν απο τον κρατικό προϋπολογισμό, εξοικονομώντας πόρους προς άλλες παραγωγικές διαδικασίες και κοινωνικές παροχές.

Διοικητική παράμετρος

Η έντυπη διαδικασία σύνταξης και διεκπεραίωσης εγγράφων προκαλεί, πέραν του οικονομικού κόστους, ένα μεγάλο ποσοστό διοικητικής καθυστέρησης και ανεπάρκειας στη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών.

Ο ουσιαστικός χρόνος απασχόλησης μειώνεται αισθητά κατά την έντυπη διαδικασία, ιδίως, προσθέτοντας το χρόνο που χρειάζεται για την ανεύρεση και την επανέκδοση εγγράφων που χάνονται, ενώ η χρονοσήμανση και η ηλεκτρονική καταχώρηση ελαχιστοποιούν τα περιθώρια χρονικής καθυστέρησης και ενισχύουν τη λογοδοσία.

Οι ανθρωποώρες που ξοδεύονται, αφαιρούν από την αποτελεσματικότητα και την πληρέστερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η αδιαφάνεια και η κακοδιοίκηση.

Η αδυναμία ουσιαστικής παρακολούθησης της πορείας των εγγράφων, ανά στάδιο υπογραφής, καθώς και η χρονική καθυστέρηση αποτελούν βασικές αιτίες για τη διαιώνιση αυτού, που ονομάζεται πελατειακό κράτος, όπου το ζήτημα της απλής διεκπεραίωσης των διοικητικών πράξεων μετατρέπεται σε «ουσιαστική» υπόθεση, που χρειάζεται παρέμβαση.

Περιβαλλοντική παράμετρος

Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, η έγγραφη διαδικασία των διοικητικών πράξεων αποτελεί μία εξαιρετικά κοστοβόρο για το περιβάλλον διαδικασία, αφού καταναλώνονται δέντρα, χρησιμοποιείται νερό και απελευθερώνονται ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

Εκτιμάται ότι για να παραχθεί ένα κιλό χαρτιού, παράγεται περίπου ένα κιλό διοξειδίου του άνθρακα CO2, ενώ για την παραγωγή μιας σελίδας χαρτιού Α4 χρειάζονται περίπου 10 λίτρα νερού, οπότε, με αυτά τα δεδομένα, ο τεράστιος όγκος των διοικητικών εγγράφων με τις αρκετές σελίδες ανά έγγραφο, καταναλώνει τόνους νερού και αποψιλώνει τα δάση, ενώ απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. (Ειδικότερα στοιχεία: iD2 Communications: Facts about Paper and Paper Waste, Imagine All the Water - European Commission).

Ενδεδειγμένη μέθοδος

Προκύπτει, με βάση τα ανωτέρω, ότι η ενδεδειγμένη μέθοδος για καλύτερη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών, με λιγότερο κόστος και περιβαλλοντικά φιλικότερη, είναι η ψηφιακή υπογραφή και η ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων.

Το κράτος εξοικονομεί πόρους, ενώ διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα το ανθρώπινο δυναμικό, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη θεσμική του λειτουργία, αποδυναμώνοντας τις πηγές διαφθοράς και κακοδιοίκησης, στην κατεύθυνση οικοδόμησης ισχυρών και ουσιαστικών θεσμών διακυβέρνησης, με βάση τον Στόχο 16, των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.

Με την υποχρεωτική χρήση της ψηφιακής υπογραφής στη διαδικασία έκδοσης των διοικητικών πράξεων ενισχύονται οι αρχές του διοικητικού δικαίου και ιδίως η αρχή της χρηστής διοίκησης και του δημοσίου συμφέροντος, αφού προκύπτει αντικειμενικά ουσιαστική και άμεση ωφέλεια για το κράτος και τους πολίτες.

Η κατ' αρχήν θέσπιση μιας τέτοιας διάταξης αποτελεί βήμα εξέλιξης, όμως στις λεπτομέρειες υφίστανται οι κίνδυνοι επικράτησης των διοικητικών αντιλήψεων του παρελθόντος, που εκτιμούν ότι η υπάρχουσα κατάσταση δεν θα πρέπει να αλλάξει.

Η διάταξη αυτή, ναι μεν εισάγει την υποχρέωση, όμως μεταθέτει χρονικά το σημείο πλήρους εφαρμογής, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα ευρύτερων εξαιρέσεων από το πεδίο εφαρμογής, ενώ παράλληλα δίνει ελαστικά περιθώρια, ως προς το τεχνικό σκέλος υλοποίησης της ρύθμισης.

Η αποτελεσματικότερη και πληρέστερη εφαρμογή της έγκειται μάλλον στην πολιτική βούληση και την κοινωνική απαίτηση, παρά στη νομοτεχνική τεκμηρίωση με βάση τα επιστημονικά δεδομένα.

 

Σταύρος Τασιόπουλος/Νομικός,Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου,Νομική Σχολή ΕΚΠΑ

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Δεν θα κουρεύονται τα χρέη 20.000 – 50.000 ευρώ αν υπάρχουν ακίνητα

Η κατοχή ακινήτου/ων θα προσμετράται για τον καθορισμό των δόσεων της ρύθμισης, ενώ από την πλευρά τους οι τράπεζες, θα μπορούν να συμφωνούν με τους οφειλέτες την εθελοντική παράδοση του ακινήτου τους. Δεν θα κουρεύονται τα χρέη της τάξεως των 20.000 – 50.000 ευρώ των μικρών ...

Διαβάστε περισσότερα

Άδεια μετά (και) άνευ αποδοχών

Οι ημέρες απουσίας κατά τη διάρκεια της άδειας άνευ αποδοχών δεν συμψηφίζονται με τις ημέρες της ετήσιας άδειας που ο εργαζόμενος, επιστρέφοντας στην εργασία του, δικαιούται να λάβει. Α) Στην Ελλάδα το θεσμικό πλαίσιο των αδειών -οι οποίες χορηγούνται στον εργαζόμενο για να του δοθεί ελεύθερος ...

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά:Με το νέο νόμο σε 4 ημέρες η δήλωση παραίτησης-απόλυσης

Ο Ν. 4488/2017 περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές στα εργασιακά και πολλά άρθρα του άρχισαν ήδη να ισχύουν από τη δημοσίευσή του. Ποιες είναι οι νέες προθεσμίες υποβολής εντύπων στο «ΕΡΓΑΝΗ» - Πρόστιμα και κυρώσεις. Στο Νόμο 4488/2017 υπάρχουν πάρα πολλές και σημαντικές αλλαγές. Άλλες από αυτές αρχίζουν να ...

Διαβάστε περισσότερα

Σε λίγες ημέρες ξεκινούν -πιλοτικά- οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί

Με το άνοιγμα των Δικαστηρίων μετά την καλοκαιρινή διακοπή αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή- έστω και πιλοτικά στην αρχή- το σύστημα των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα περιλαμβάνει στην πιλοτική εφαρμογή 500 ακίνητα στρατηγικά κακοπληρωτών, ενώ αναμένεται έως το τέλος του έτους να γίνει η ...

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικός ο διορισμός εμπειρογνώμονα στον εξωδικαστικό συμβιβασμό

Καθοριστικός είναι ο ρόλος του εμπειρογνώμονα για την εκπόνηση μελέτης βιωσιμότητας από επιχειρήσεις στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ο διορισμός του είναι υποχρεωτικός στις περιπτώσεις των μεγάλων επιχειρήσεων που κάνουν αίτηση για να ενταχθούν στον νόμο για την εξωδικαστική ρύθμιση των οφειλών τους. Αντίθετα, στην ...

Διαβάστε περισσότερα

Νόμοι a la carte-Απο τον Βασίλη Κορλό

Αναρωτιέμαι κατά πόσο θα μπορούσε να προβληματίζει ένα φοιτητή της Νομικής η πλήρης απαξίωση της καλής νομοθέτησης όπως τη βιώνουμε έντονα τα τελευταία χρόνια. Οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, πρακτική που χρησιμοποιήθηκε έντονα από τις προηγούμενες κυβερνήσεις τα προηγούμενα έτη υιοθετήθηκε και από τη σημερινή κυβέρνηση ...

Διαβάστε περισσότερα

H φιλοσοφία του νομοθετείν στο χώρο του Ποινικού Δικαίου-Του Αλέξανδρου Καζούκα

Ο ελληνικός ΠΚ στο θεμελιώδες άρθρο 14§1 ορίζει την έννοια της αξιόποινης πράξης ως εξής: «Έγκλημα είναι πράξη άδικη και καταλογιστή στο δράστη της, η οποία τιμωρείται από το νόμο». Με το νομοθετικό ορισμό του εγκλήματος σε μια από τις κεντρικές διατάξεις του ΠΚ υπογραμμίζεται ...

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή εμπόρων στο ΣτΕ κατά της απόφασης για τις Κυριακές

Κατατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η αγωγή από τους εμπόρους, τους μικρομεσαίους και του εμποροϋπαλλήλους, κατά της υπουργικής απόφασης για τη λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές. Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας Βασίλης Κορκίδης, η αγωγή κατατέθηκε από την ...

Διαβάστε περισσότερα

Eπίθεση Πολάκη στον Άρειο Πάγο για απόφαση που δεν κατάλαβε!

Παρά τον  σάλο που ξέσπασε από την επίθεσή του στο ΣτΕ για την απόφαση με την οποία κρίνεται αντισυνταγματική η πρακτική των διαδοχικών παρατάσεων στους φορολογικούς ελέγχους πέραν της πενταετίας, ο Πολάκης (καλυφθείς προ ημερών και απο τον ίδιο τον Πρωθυπουργό) στρέφει αυτή τη φορά ...

Διαβάστε περισσότερα

Το DNA δείχνει αν η διαθήκη είναι γνήσια ή πλαστή!

Οι υποθέσεις αμφισβήτησης της γνησιότητας διαθήκης ή και άλλων εγγράφων, όπως επιταγών, συναλλαγματικών κλπ. είναι πολύ συχνές. Σ΄ αυτές τα δικαστήρια καλούνται να κρίνουν εάν το συγκεκριμένο έγγραφο που έχει νομικές συνέπειες, είναι γνήσιο ή πλαστογραφημένο. Αρκετές είναι οι περιπτώσεις στις οποίες γραφολόγοι ελέγχουν με ...

Διαβάστε περισσότερα

Στο δικαστήριο για τον κανονισμό της Πολυκατοικίας!

Στα αστικά κέντρα της Ελλάδας εδώ και πολλές δεκαετίες έχουν ανεγερθεί εκατοντάδες χιλιάδες κτήρια, οι περίφημες πολυκατοικίες, οι περισσότερες με το σύστημα της αντιπαροχής. Κάθε πολυκατοικία αποτελείται από διαμερίσματα, που νομικώς ονομάζονται οριζόντιες ιδιοκτησίες, οι οποίες συνήθως ανήκουν σε διαφορετικούς ιδιοκτήτες και μπορεί καθεμία να ...

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενείς στερούνται της περιουσίας τους λόγω capital controls-Του Χρήστου Ηλιόπουλου

Από το καλοκαίρι του 2015 η ελληνική κυβέρνηση έχει επιβάλει μεγάλους περιορισμούς στην ελευθερία των συναλλαγών στην Ελλάδα, που όμοιοί τους σπανίως συναντώνται σε χώρες της ελεύθερης οικονομίας, του laissez faire, laissez passer. Εν ολίγοις, κάποιος που έχει τα χρήματά του στην τράπεζα δεν επιτρέπεται ...

Διαβάστε περισσότερα