Ο διανοούμενος σήμερα...-Της Μάγδας Χατζηστρατή

ΑΠΟΨΕΙΣ
2 Αυγούστου 2017 09:19:00

Η σκέψη ενός αληθινά σκεπτόμενου ανθρώπου είναι μεγάλη και αποτελεί συνώνυμο πράξης ευθύνης που συνοδεύεται από μια χροιά χρέους, αποστολής, καθήκοντος απέναντι στην ανθρωπότητα. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια κρίση που πηγάζει από την επίγνωση του υποκειμένου της γι αυτή, αποφεύγοντας την παγίδα της τυφλότητας, η οποία δέχεται την ορθότητα μιας σκέψης, μόνο και μόνο επειδή είναι η επικρατούσα είτε γιατί είναι η κατά κόρον προβαλλόμενη. Το φορτίο της ευθύνης, λοιπόν, που συνεπάγεται έχει το αντίστοιχο ηθικό εκτόπισμα.

Κοντολογίς, οι διανοούμενοι, καθώς και οι άνθρωποι με γενικότερο προσανατολισμό στη νόηση είναι αληθινά σκεπτόμενοι και φέρουν μεγάλη ευθύνη για τις κρίσεις τους, διότι είναι οι πρώτοι που αναπαράγουν τις δημιουργικές ιδέες και μπορούν να μας τις αποδώσουν με πιο ολοκληρωμένο τρόπο. «Αυτό που τους κάνει να διαφέρουν από τον απλό ερευνητή ή από έναν τεχνικό είναι ότι δύνανται να τις το εξετάζουν με τρόπο κριτικό και να τις αντιμετωπίζουν ως θεμελιώδες στοιχείο τόσο της ενιαίας σκέψης όσο και της κοινωνικής δράσης», όπως δήλωσε ο Henry Giroux. Υπάρχουν ακόμα και εκείνοι που λειτουργούν ως αγωγοί μέσω των οποίων οι ιδέες μεταβιβάζονται και εδραιώνονται στην κοινή γνώμη και ως εκ τούτου φέρουν την ευθύνη της ορθής κατανόησής τους από τους αποδέκτες.

Σε περιόδους κρίσης , το ερώτημα για το ρόλο της πνευματικής αυτής ελίτ αναδύεται στην επιφάνεια. Στην εποχή των παχιών αγελάδων, τουλάχιστον, η πλειοψηφία των διανοουμένων λειτουργούσε ως φερέφωνο του υφιστάμενου πολιτικού καθεστώτος.
Δυστυχώς η αλήθεια μαρτυρά ότι ο ρόλος των διανοουμένων στην σύγχρονη εποχή του νεοφιλελευθερισμού των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών κοινωνιών, έχει αλλοιωθεί και τώρα πια σωπαίνουν. Αυτοί οι κάτοχοι των μορφωτικών προνομίων είναι που παράγουν και αναπαράγουν την ιδεολογία και τον ηθικό κώδικα που υπαγορεύει η καθεστηκυία τάξη. Τα ΜΜΕ που συμμετέχουν σε μεγάλο βαθμό σε αυτό που ο Τσόμσκι αποκαλεί "η κατασκευή της συναίνεσης", προωθούν αναλώσιμους "διανοούμενους" που μεταδίδουν παραδεδεγμένες ιδέες, ώστε οι άνθρωποι να παραμένουν παθητικοί, υπάκουοι, χειρουργήσιμοι και να ομαδοποιούνται σαν στρατιώτες. Από την άλλη, το εκπαιδευτικό σύστημα που ανέκαθεν λειτουργεί ως μηχανισμός συγκρότησης, διάχυσης και διαιώνισης της ταυτότητας ενός έθνους, καθώς επίσης και της παραγωγής και νομιμοποίησης της κατανομής στην εθνική κοινωνικοοικονομική διαστρωμάτωση, συνοψίζει το ρόλο που πρέπει να διαδραματίζουν οι διανοητές στο να εκπαιδεύουν το λαό στην παθητικότητα, έτσι ώστε να μην αντιδρά και να μην εξεγείρεται.

Κλείνοντας, αν θέλαμε να αποδώσουμε έναν πλήρη ορισμό για τους διανοούμενους, αξίζει να αναφερθούμε στον Καστοριάδη, που έγραψε σχετικά: «Διανοούμενος. Ουδέποτε συμπάθησα (ούτε αποδέχτηκα για λογαριασμό μου) αυτόν τον όρο, και για λόγους αισθητικούς, εξαιτίας της άθλιας και αμυντικής υπεροψίας πού αυτός ο όρος προϋποθέτει, άλλα και για λόγους λογικούς· ποιος δεν είναι διανοούμενος;» , «…διανοούμενους θεωρώ όλους εκείνους που, ανεξάρτητα από το επάγγελμά τους, επιχειρούν να υπερβούν τη σφαίρα της ειδίκευσής τους και ενδιαφέρονται ενεργά για ό,τι συμβαίνει στην κοινωνία. Αλλά αυτό είναι, και θα πρέπει να είναι, ο ορισμός του δημοκρατικού πολίτη, οποιαδήποτε κι αν είναι η απασχόλησή του». Κορνήλιος Καστοριάδης: Ο Θρυμματισμένος Κόσμος (εκδόσεις Ύψιλον, 1999)

Απαραίτητη, λοιπόν, προϋπόθεση είναι η μύηση των ανθρώπων στη σκέψη που διαπνέεται από αυτογνωσία, ως πράξη ευθύνης απέναντι στην ανθρωπότητα. Αφού, αν το καλοσκεφτούμε, απ’ αυτές τις κρίσεις εξαρτάται το μέλλον του πλανήτη και η ποιότητα της ζωής μας. Κάπως έτσι φαντάζομαι πως ερμηνεύεται και η φράση “Cogito ergo sum” του Γάλλου φιλοσόφου, Ρενέ Ντεκάρτ, που σημαίνει «σκέφτομαι, άρα υπάρχω».

Της Παιδαγωγού ΜΑΓΔΑΣ ΧΑΤΖΗΣΤΡΑΤΗ

0 σχόλια

Τα στοιχεία σας είναι ασφαλή! Το email σας δεν δημοσιεύεται...
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά.

Οι γκαουλάιτερ του ολοκληρωτισμού και ο ευρωπαϊκός διασυρμός-Του Δημήτρη Κούρκουλα

Η Εσθονία ασκεί το τρέχον εξάμηνο την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο της Προεδρίας της διοργανώνει διεθνές συνέδριο αφιερωμένο στη μνήμη των θυμάτων όλων των ολοκληρωτικών και αυταρχικών καθεστώτων. Το ακριβές θέμα του συνεδρίου στο οποίο προσεκλήθη ο κ. Κοντονής, ως αρμόδιος ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο Κοντονής δεν φταίει. Είναι κομμουνιστής. Εμείς φταίμε!-Του Σάκη Μουμτζή

«Τα γαλανά μάτια της Επανάστασης λάμπουνε με αναπόφευκτη σκληρότητα» Λ. Αραγκόν 1931. «Η εξουσία βρίσκεται στην άκρη του τουφεκιού» Μάο-Τσε-Τούνγκ. Σε αυτές δύο φράσεις βρίσκεται κρυμμένη η εγκληματογόνος φύση του κομμουνισμού. Μια εγκληματογόνος φύση, που δεν προέκυψε λόγω μιας ιστορικής ενδεχομενικότητας, ούτε ως μια κατάληξη της δεδομένης ...

Διαβάστε περισσότερα

Αναχρονιστικές πρακτικές - Του Γιώργου Νικολόπουλου

Τεκμήρια διαβίωσης. Η μεγάλη πληγή. Ηταν 17 Οκτωβρίου 1978 όταν στο ΦΕΚ δημοσιεύθηκε ο Ν.820/1978 που καθιέρωνε τα τεκμήρια διαβίωσης. Ο λόγος που τα επέβαλε; Το "φορολογικό δαιμόνιο" των Ελλήνων, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο είχαν διαπρέψει -από τότε- στους τρόπους αποφυγής πληρωμής του φόρου ...

Διαβάστε περισσότερα

Φαιδρά πορτοκαλέα και… φαιά καστανέα!-Του Σπύρου Χ. Τάγκα

Ο πολιτικός, συγγραφέας και ποιητής Άγγελος Βλάχος (1838 – 1920), στο ιστορικό, πλέον, ποίημά του : «Η γη της Ελλάδος» είναι εκείνος που πρώτος εμπνεύστηκε και χρησιμοποίησε τον όρο – ορισμό «φαιδρά πορτοκαλέα», ώστε, να ωραιοποιήσει και να υμνήσει απεριόριστα τα κάλλη της χώρας μας. ...

Διαβάστε περισσότερα

Ο διανοούμενος σήμερα...-Της Μάγδας Χατζηστρατή

Η σκέψη ενός αληθινά σκεπτόμενου ανθρώπου είναι μεγάλη και αποτελεί συνώνυμο πράξης ευθύνης που συνοδεύεται από μια χροιά χρέους, αποστολής, καθήκοντος απέναντι στην ανθρωπότητα. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια κρίση που πηγάζει από την επίγνωση του υποκειμένου της γι αυτή, αποφεύγοντας την παγίδα της τυφλότητας, η ...

Διαβάστε περισσότερα

Υπόθεση Γεωργίου:Aπο τα greek statistics στην ΕΛΣΤΑΤ-Του Θάνου Αθανασίου

Η ενόχληση που επικρατεί στις Βρυξέλλες και τις πρωτεύουσες των κρατών μελών για την εξέλιξη της υπόθεσης Γεωργίου μπορεί να οδηγήσει τη χώρα σε περιπέτειες και το ίδιο το πρόγραμμα διάσωσης σε πολιτικό εσωτερικό και εξωτερικό κίνδυνο, σύμφωνα με όσους βρίσκονται κοντά στην ελληνική υπόθεση ...

Διαβάστε περισσότερα

Το κόστος των ηλεκτρονικών συναλλαγών-Του Πάσχου Μανδραβέλη

Τ​​ο να πληρώνει κάποιος τους φόρους του με μετρητά είναι σπατάλη χρόνου. Και για τον ίδιο και για τους τραπεζικούς υπαλλήλους που διεκπεραιώνουν τη συναλλαγή. Βεβαίως, κάποιος μπορεί να έχει άπλετο χρόνο και να περιμένει στην ουρά, να καταθέσει τα χαρτιά, να πληρώσει, να πάρει ...

Διαβάστε περισσότερα

Βαριά πλάκα εσωστρέφειας πάνω σε ό,τι έχει μείνει ζωντανό-Της Βάσως Κιντή

Τα πανεπιστήμια είναι από τους παλαιότερους θεσμούς που υπάρχουν. Εχουν ιστορία περίπου χιλίων χρόνων. Και επιβίωσαν σχεδόν απαράλλακτα στους αιώνες, διότι με τη μία ή την άλλη μορφή διατήρησαν τη σχετική αυτονομία τους. Ετσι μπορούσαν με σχετική ευελιξία να αντιμετωπίζουν κάθε φορά τις προκλήσεις της ...

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Στιγμή-Του Κώστα Πάντζιου

Η έξοδος στις αγορές είναι γεγονός ότι δίνει μία νέα προοπτική στην ελληνική οικονομία, αφού γίνεται με αρκετά ευνοϊκούς όρους. Είναι πολύ καλύτερα προετοιμασμένη από εκείνη του 2014, γίνεται σε καλύτερη ευρωπαϊκή συγκυρία. Και το κυριότερο, συμπίπτει με μία σημαντική διαφοροποίηση των δεδομένων στην Ευρωπαϊκή ...

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερωμένο δημόσιο πανεπιστήμιο και προοδευτικός πατριωτισμός-Του Γιάννη Μανιάτη

Η πανεπιστημιακή κοινότητα έχει ταχθεί στο σύνολό της ενάντια στο νομοσχέδιο Γαβρόγλου. Οι πρυτάνεις των ελληνικών πανεπιστήμιων, σε έκτακτη σύνοδό τους ανακοίνωσαν ότι εμμένουν στην αντίθεσή τους με όλες τις βασικές διατάξεις του. Με τις ρυθμίσεις για τις μεταπτυχιακές σπουδές, την ανάδειξη των οργάνων διοίκησης, ...

Διαβάστε περισσότερα

Το"όπλο"παρά πόδα-Του Λεωνίδα Καστανά

Έχω και μερικούς που νομίζουν ακόμα πως οι τύποι είναι ΚΚΕ εσωτερικού, κάτι σαν το Μπάμπη το Δρακόπουλο, το Φιλίνη και τον Κύρκο. Κομμουνιστές ήταν και κείνοι αλλά είχαν ένα ήθος, μια αρχοντιά, μια υψηλή αισθητική. Είχαν βιώσει τον εμφύλιο, τη φρίκη του πολέμου και ...

Διαβάστε περισσότερα

Η Μιράντα Ξαφά απαντά λέξη προς λέξη στον Αλέξη Τσίπρα

Ακολουθεί η σχολιασμένη έκδοση της συνέντευξης του Αλέξη Τσίπρα στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Alpha και στον Αντώνη Σρόιτερ (http://primeminister.gr/2017/07/26/16225). Με μπλε γράμματα είναι τα σχόλια της Μιράντας Ξαφά στις απαντήσεις του πρωθυπουργού. Α. Τσίπρας: Αυτό είναι ένα πιο ήρεμο καλοκαίρι. Όμως, δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Σίγουρα ...

Διαβάστε περισσότερα

Δούναι και λαβείν-Τα αντισταθμιστικά στην Αιτωλοακαρνανία...-Του Δημήτρη Κωνσταντόπουλου

Η παροχή ανταποδοτικών τελών από τη ΔΕΗ και την ΕΥΔΑΠ προς τους Δήμους, στα διοικητικά όρια των οποίων υπάρχουν φυσικοί και τεχνητοί υδάτινοι ταμιευτήρες οι οποίοι είτε υδροδοτούν σε σημαντικό βαθμό τη χώρα, είτε συμβάλλουν στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, έπρεπε να είναι κάτι δεδομένο σε ...

Διαβάστε περισσότερα

5ετες ομόλογο: Επιτυχία ή αποτυχία;Εκεί που συναντώνται τα δύο άκρα -Του Γ.Νικολόπουλου

Αναλυτές με βαθιά και πολυετή γνώση των αγορών και της λογικής των αριθμών επιχείρησαν να λύσουν το γρίφο της "επιτυχούς έκδοσης 5 ετους ομολόγου" με τη νέα έξοδο στις αγορές, μετά από τρία και πλέον χρόνια. Διάβασαν προσεκτικά τους πανηγυρισμούς τόσο του Μαξίμου, όσο και του ...

Διαβάστε περισσότερα

Άλλα κυβερνητικά ήθη…-Tου Γιώργου Χριστοφορίδη

Τον Απρίλιο του 2014, όταν έγινε η πρώτη -και τελευταία- δοκιμαστική έξοδος της κυβέρνησης Σαμαρά στις αγορές, η ανεργία είχε σκαρφαλώσει στο υψηλότερο σημείο της, πιάνοντας την πανευρωπαϊκή κορυφή του 27,2%.Αντίστοιχα, τον Απρίλιο του 2017, επί ημερών Τσίπρα, η αύξηση της απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ...

Διαβάστε περισσότερα

Μια ολοένα πιο ανεύθυνη Ένωση -Tου Γιώργου Βασσάλου

Στις 19 Ιουλίου, στις Βρυξέλλες εκπρόσωποι της γερμανικής καμπάνιας αλληλεγγύης στην Ελλάδα παρέδωσαν στον Τόμας Βίζερ, συντονιστή του Γιούρογκρουπ, 189 χιλιάδες υπογραφές που συλλέχθηκαν μέσα σε ένα μόλις χρόνο στη Γερμανία ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού στην Ελλάδα. Μετά από επιμονή των Γερμανών αλληλέγγυων ο Αυστριακός ...

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταΐζουμε τα ποτίζουμε τι έχουν τα έρημα και ψοφάνε;-Του Γιώργου Νικολόπουλου

Όπως λέει ο λαός δεν είναι δυνατόν να συμβαίνουν και τα δύο.Και να είναι στραβός ο γιαλός και να αρμενίζουμε στραβά.Αυτό αποδεικνύουν και τα αποτελέσματα της φετινής εκκαθάρισης των φορολογικών δηλώσεων.Η εικόνα θυμίζει το γνωμικό: "τα ταΐζουμε τα ποτίζουμε τι έχουν τα έρημα και ψοφάνε" ...

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί Αριστερά και ποια Αριστερά-Tου Καθηγητή Γιώργου Σωτηρέλη

Από τα πολιτικά όσο και από τα επιστημονικά μου διαβάσματα έχω διαμορφώσει τη βαθύτατη πεποίθηση ότι Αριστερά είναι το γνησιότερο τέκνο του διαφωτισμού. Είναι η μόνη πολιτική δύναμη που έδωσε ολοκληρωμένο νόημα και περιεχόμενο στο βασικό του πρόταγμα: τον ολόπλευρο –δηλαδή ατομικό, πολιτικό και κοινωνικό– ...

Διαβάστε περισσότερα

H αρρωστημένη εκδίκηση ενός ανήθικου μυαλού-Του Γιώργου Λακόπουλου

Το φαιδρό συναντάει το παράλογο και μαζί περνούν από το τραγικό για να καταλήξουν στο ανήθικο και στο αρρωστημένο. Όλα μαζί συμπυκνωμένα σε ένα επώνυμο: Βαρουφάκης. Συγγραφέας αυτή τη φορά… Κάποτε θεωρούνταν απλώς φευγάτος. Μετά τουμπάρισε τον Τσίπρα και έγινε υπουργός Οικονομικών όπως λέμε ο Καραγκιόζης ...

Διαβάστε περισσότερα

Ξαφά «ισοπεδώνει» Παυλόπουλο-Καραμανλή!

Με ένα άρθρο-παρέμβασή της στο liberal.gr η Μιράντα Ξαφά αναφέρεται σε όσα είπε σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, σχετικά με το πώς δημιουργήθηκε η κρίση στη χώρα μας και όπως συμπεραίνει «δυστυχώς δεν πρόκειται να βγούμε από την κρίση ...

Διαβάστε περισσότερα

"Μάθημα ζωής" - Του Πέτρου Μποτσαράκου

Δεν με νοιάζουν οι πρωταγωνιστές. Με νοιάζει η αλήθεια. Κι αυτή, εν ολίγοις, είναι ότι η ελπίδα που ήρθε με νταούλια το 2015 ήταν να σκίσουμε τα μνημόνια, να διώξουμε τον Στουρνάρα, να πάρουμε τα λεφτά της ΕΚΤ από την ΤτΕ, να πάρουμε λεφτά απο ...

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικά αδιέξοδα,Θεσμικές παρεκτροπές-Του Σπύρου Λυκούδη

Η πολιτική κατάσταση στη χώρα βαδίζει από το κακό στο χειρότερο. Το πολιτικό κλίμα επιβαρύνεται τη στιγμή που χρειάζεται η μεγαλύτερη δυνατή συνεννόηση και προσπάθεια για να αντιμετωπιστούν οι διαχρονικές παθογένειες, οι γενεσιουργές αιτίες του τέλματος και της παρακμής. Είναι εμφανείς οι λόγοι που η εθνολαϊκιστική ...

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτελική μεσότητα και μέτρο-Της Μάγδας Χατζηστρατή

Αυτό που διαχωρίζει την ανθρώπινη φυλή από το λοιπό ζωικό βασίλειο είναι η λογική και ο λόγος, στοιχεία που a priori επιδιώκουν την ισορροπία και τη συμμετρία, αρνούμενα ο,τιδήποτε το ακραίο, το υπερβολικό ή το ελλειπτικό. Η «Νόηση», γράφει ο Λαζαρος Μπικελ, «είναι η ικανότητα ...

Διαβάστε περισσότερα